LÝ THƯỜNG KIỆT: VỊ TƯỚNG CỦA “NAM QUỐC SƠN HÀ”
Xuất thân và con đường làm tướng
Lý Thường Kiệt (1019 – 1105), tên thật là Ngô Tuấn, quê ở Thăng Long. Ông làm quan từ thời vua Lý Thánh Tông, giỏi cả văn lẫn võ, được vua Lý Nhân Tông tin cậy giao chức Thái úy, nắm giữ binh quyền.
Chủ trương “tiên phát chế nhân”
Cuối năm 1075, biết nhà Tống đang chuẩn bị tấn công Đại Việt, ông chủ trương đánh trước để chặn thế mạnh của giặc. Quân ta đánh vào Ung Châu, Khâm Châu, Liêm Châu, phá các kho lương thực, khí giới của địch rồi rút quân về nước, chuẩn bị phòng thủ.
Phòng tuyến sông Như Nguyệt
Năm 1076 – 1077, quân Tống kéo sang xâm lược. Ông cho xây phòng tuyến trên bờ nam sông Như Nguyệt (sông Cầu), chặn đường tiến của giặc. Tương truyền, giữa đêm tối, từ đền thờ trên sông vang lên bài thơ “Nam quốc sơn hà Nam đế cư, Tiệt nhiên định phận tại thiên thư…”, được xem là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc.
Chủ động giảng hòa
Sau nhiều trận đánh, quân Tống thiệt hại nặng, lương thực cạn kiệt. Lý Thường Kiệt chủ động đề nghị giảng hòa để giữ tình hòa hiếu, tránh chiến tranh kéo dài, vừa giữ vững chủ quyền vừa bảo toàn lực lượng.
Ý nghĩa và bài học cho thế hệ trẻ
• Chủ động, sáng tạo trong nghệ thuật quân sự.
• Khẳng định chủ quyền lãnh thổ bằng sức mạnh và tinh thần tự tôn dân tộc.
• Biết đánh và biết hòa đúng lúc.
