NGUYỄN VĂN CỪ: VỊ TỔNG BÍ THƯ TRẺ TUỔI VÀ LỜI “TỰ CHỈ TRÍCH”

Cậu học sinh trường Bưởi

Nguyễn Văn Cừ sinh năm 1912 ở làng Phù Khê, Từ Sơn, Bắc Ninh, một vùng quê giàu truyền thống văn hóa Kinh Bắc. Gia đình ông có truyền thống yêu nước. Từ nhỏ, ông thông minh, ham đọc sách, được học ở Hà Nội, trong đó có thời gian học trường Bưởi.

Trong những năm học sinh, ông chứng kiến nhiều cảnh bất công của chế độ thực dân, và sớm tìm đến những tư tưởng tiến bộ. Ông tham gia hoạt động trong học sinh, tiếp xúc với những người yêu nước đi trước.

Từ thanh niên yêu nước đến người cộng sản

Ông tham gia cách mạng từ khi còn rất trẻ và gia nhập tổ chức cộng sản cuối những năm 1920, đầu những năm 1930. Không lâu sau, ông bị thực dân Pháp bắt và đày ra Côn Đảo, nơi được mệnh danh là “địa ngục trần gian”.

Ở Côn Đảo, những người cộng sản dựa vào nhau, học tập, rèn luyện, giữ vững niềm tin giữa cảnh tù đày khổ sai. Nhà tù không những không làm họ gục ngã mà còn trở thành “trường học” cách mạng.

Trở lại hoạt động và gánh vác trọng trách

Sau khi ra tù, ông tiếp tục hoạt động và nhanh chóng trở thành một cán bộ lãnh đạo của Đảng. Năm 1938, ở tuổi 26, ông được bầu làm Tổng Bí thư. Trong thời kỳ này, Đảng chủ trương tập hợp rộng rãi các lực lượng yêu nước, đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ, chống chiến tranh, chống phát xít.

Ông là một trong những người lãnh đạo Đảng chuyển hướng chiến lược, xây dựng mặt trận đoàn kết, mở rộng ảnh hưởng của Đảng trong quần chúng.

Tác phẩm “Tự chỉ trích”

Ông còn là người viết nhiều bài báo, tài liệu lý luận cho Đảng. Nổi bật là tác phẩm “Tự chỉ trích” (1939), trong đó ông nhấn mạnh việc mỗi đảng viên phải nghiêm túc nhìn lại khuyết điểm của mình, kiên quyết sửa chữa để Đảng ngày càng vững mạnh.

Điều đó cho thấy tinh thần tự phê bình và sự trưởng thành về chính trị của một người lãnh đạo trẻ tuổi.

Bị bắt và hy sinh

Đầu năm 1940, ông bị thực dân Pháp bắt ở Sài Gòn. Trước tòa án, ông vẫn giữ vững khí tiết, không khuất phục. Thực dân Pháp tuyên án tử hình ông.

Ngày 28 tháng 8 năm 1941, ông bị xử bắn tại Hóc Môn khi mới 29 tuổi, cùng nhiều đồng chí khác. Trước lúc hy sinh, ông vẫn giữ vững lòng tin vào thắng lợi của cách mạng. Quê hương ông xây dựng khu lưu niệm; nhiều trường học, đường phố mang tên ông.

Ý nghĩa và bài học cho thế hệ trẻ

•        Tuổi trẻ dám gánh vác trọng trách lớn, dám nghĩ lớn, làm lớn.

•        Kiên định trước thử thách, hy sinh vì lý tưởng.

•        Tinh thần tự phê bình, luôn học tập, rèn luyện bản thân.

•        Bài học: người lãnh đạo giỏi phải có tài, có đức và biết nhìn thẳng vào khuyết điểm của mình.