Lý Tự Trọng

Lý Tự Trọng, tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh ngày 20/10/1914 trong một gia đình yêu nước. Cha là cụ Lê Khoan (Lê Hữu Đạt) quê ở làng Việt Xuyên, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh; mẹ là cụ Nguyễn Thị Sờm quê ở Can Lộc, Hà Tĩnh. Do không chịu nổi sự áp bức của thực dân phong kiến, cha mẹ anh đã rời quê sang Thái Lan sinh sống và tiếp tục con đường hoạt động yêu nước. Gia đình anh là một cơ sở cách mạng quan trọng, nơi bồi dưỡng cán bộ và tổ chức dạy chữ cho con em Việt kiều.

(Nguồn ảnh tỉnh đoàn tanh niên cao bằng)

Ngay từ nhỏ, Lê Hữu Trọng đã được hấp thụ tinh thần yêu nước và được học tập trong môi trường tiến bộ. Tại Trại Cày, dưới sự dạy dỗ của cụ Đặng Thúc Hứa, anh thể hiện tư chất thông minh, nhanh nhẹn và đặc biệt say mê văn thơ yêu nước. Sau đó, anh tiếp tục học tại “Hoa Anh học hiệu”, một trường chuyên dạy ngoại ngữ. Nhờ được đào tạo nghiêm túc, anh thành thạo tiếng Trung, Anh và Thái Lan.

Năm 1926, theo chỉ thị của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, nhiều thiếu niên ưu tú của cộng đồng Việt kiều ở Thái Lan được đưa sang Quảng Châu đào tạo, trong đó có Lê Hữu Trọng. Tại đây, để giữ bí mật, các học viên đều lấy họ Lý và từ đó anh mang tên Lý Tự Trọng. Tại Quảng Châu, Lý Tự Trọng được rèn luyện cách mạng, hun đúc lý tưởng chiến đấu vì độc lập dân tộc.

Đến năm 1929, khi phong trào cách mạng trong nước phát triển mạnh, anh được tổ chức cử về Sài Gòn hoạt động. Lúc này anh phụ trách công tác liên lạc cho Xứ ủy Nam Kỳ và Trung ương Đảng, đồng thời tích cực vận động, tập hợp thanh niên trong các nhà máy, trường học để chuẩn bị thành lập tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản đầu tiên ở Việt Nam.

Ngày 08/02/1931, trong một cuộc mít tinh chớp nhoáng kêu gọi quần chúng đấu tranh, Lý Tự Trọng đã dũng cảm nổ súng tiêu diệt tên mật thám Le Grand để bảo vệ đồng chí diễn thuyết. Ngay sau đó anh bị bắt. Dù bị tra tấn dã man, anh vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo, không lùi bước.

Tại phiên tòa đại hình của thực dân Pháp, trước lời xin giảm nhẹ vì “chưa thành niên”, anh dõng dạc tuyên bố câu nói bất hủ:

“Tôi hành động có suy nghĩ… Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng

(Nguồn ảnh tỉnh đoàn thanh niên cao bằng)

Lý Tự Trọng bị kết án tử hình khi chưa tròn 18 tuổi. Rạng sáng ngày 21/11/1931, thực dân Pháp đã xử tử anh bằng máy chém tại Khám Lớn Sài Gòn. Dù thân thể bị giết hại, nhưng tinh thần kiên cường, khí phách bất khuất và tiếng hô “Đả đảo thực dân Pháp!” của anh đã trở thành ngọn lửa thắp sáng lòng yêu nước của cả dân tộc.

Lý Tự Trọng mãi mãi được ghi nhớ như một người chiến sĩ cộng sản kiên trung, người thanh niên tiêu biểu đã đặt lý tưởng cách mạng lên trên cả sinh mạng của mình. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng rực sáng của anh là tấm gương cho các thế hệ người Việt Nam, đặc biệt là thanh niên, noi theo.