Lý Tự Trọng

1. Người thiếu niên mang chí lớn

Lý Tự Trọng sinh ra trong một gia đình yêu nước tại Thái Lan. Ngay từ nhỏ, ông đã bộc lộ sự thông minh và tư duy sắc sảo.

· Được Bác Hồ rèn luyện: Năm 1926, ông là một trong những thanh niên ưu tú được chọn sang Quảng Châu (Trung Quốc) để học tập. Tại đây, ông được đích thân lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc dìu dắt, đặt tên là Lý Tự Trọng (họ "Lý" là họ chung của các chiến sĩ trong nhóm được Bác nuôi dạy).

· Nhiệm vụ nguy hiểm: Dù tuổi đời còn rất trẻ, ông đã thông thạo tiếng Trung, tiếng Thái và tiếng Pháp, đảm nhận nhiệm vụ liên lạc, chuyển tài liệu mật giữa các tổ chức cách mạng.

2. Sự kiện gây chấn động tại Sài Gòn

Năm 1929, Lý Tự Trọng về nước với nhiệm vụ xây dựng đoàn thanh niên và làm liên lạc cho Trung ương Đảng tại Sài Gòn.

· Phát súng bảo vệ đồng chí: Ngày 8/2/1931, tại sân bóng Larégnère (Sài Gòn), trong một buổi mít tinh kỷ niệm cuộc khởi nghĩa Yên Bái, tên mật thám Pháp khét tiếng Le Grand định bắt giữ đồng chí diễn thuyết. Để bảo vệ đồng đội và cuộc họp, Lý Tự Trọng đã rút súng bắn chết tên mật thám này.

· Bị bắt: Sau phát súng ấy, ông bị giặc vây bắt. Dù bị tra tấn bằng những hình thức dã man nhất (điện giật, đóng đinh vào móng tay...), ông không hề hé răng nửa lời về tổ chức.

3. "Con đường của thanh niên" - Lời tuyên bố bất hủ

Trong những ngày bị giam cầm tại khám lớn Sài Gòn, tinh thần của Lý Tự Trọng đã khiến cả những tên cai ngục cũng phải nể phục.

· Tại phiên tòa: Thực dân Pháp mở phiên tòa đại hình để kết án tử hình người thanh niên chưa đầy 18 tuổi. Khi luật sư bào chữa cố tình nói ông "mất trí" hoặc "còn nhỏ chưa hiểu biết" để xin giảm án, Lý Tự Trọng đã dõng dạc ngắt lời:

"Tôi hành động có suy nghĩ, tôi hiểu việc tôi làm. Tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng chứ không thể có con đường nào khác!"

· Đây không chỉ là lời tự bào chữa, mà đã trở thành kim chỉ nam, truyền ngọn lửa nhiệt huyết cho biết bao thế hệ thanh niên Việt Nam sau này.

4. Phút cuối hiên ngang tại pháp trường

Rạng sáng ngày 21/11/1931, giặc Pháp đưa ông lên máy chém.

· Trước cái chết, ông vẫn giữ thái độ bình tĩnh lạ thường. Ông từ chối bịt mắt, muốn nhìn thẳng vào nòng súng quân thù.

· Tiếng hát vang dội: Trên đường ra pháp trường, ông vẫn hát vang bài hát Quốc tế ca. Khí phách của ông đã biến buổi hành hình thành một cuộc biểu dương lực lượng của người chiến sĩ cách mạng.

5. Di sản để lại

Lý Tự Trọng hy sinh khi mới 17 tuổi, nhưng tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của ông đã sống mãi. Câu nói về "con đường của thanh niên" vẫn luôn được nhắc lại như một lời nhắc nhở về lý tưởng, trách nhiệm và lòng yêu nước của người trẻ đối với vận mệnh dân tộc.