Lý Tự Trọng

Lý Tự Trọng, tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh ra tại Thái Lan trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng quê gốc Hà Tĩnh. Ngay từ thuở thiếu thời, anh đã bộc lộ sự thông minh thiên bẩm và một trái tim sớm sục sôi lòng căm thù giặc. Bước ngoặt lớn nhất cuộc đời anh là vào năm 1926, khi được tổ chức tin tưởng chọn sang Quảng Châu, Trung Quốc để học tập. Tại đây, anh may mắn được Bác Hồ — lúc bấy giờ lấy tên là Lý Thụy — trực tiếp dìu dắt, bồi dưỡng và đổi tên thành Lý Tự Trọng.

Đến năm 1929, ở độ tuổi 15 tràn đầy nhựa sống, người thiếu niên ấy mang theo lý tưởng cách mạng trở về Sài Gòn. Với bí danh "Trọng con", anh dấn thân vào những nhiệm vụ nguy hiểm: thiết lập đường dây liên lạc, vận động công nhân và thanh niên đứng lên đấu tranh. Bằng sự mưu trí, dũng cảm, Lý Tự Trọng đã nhiều lần lách qua mạng lưới mật thám dày đặc của thực dân Pháp để truyền bá ngọn lửa yêu nước vào lòng quần chúng.

Sự kiện chấn động làm rung chuyển bộ máy cai trị của thực dân Pháp diễn ra vào ngày 8 tháng 2 năm 1931. Trong buổi mít tinh kỷ niệm khởi nghĩa Yên Bái tại sân bóng Larousse, Sài Gòn, khi bầu không khí đang sục sôi bởi những lời diễn thuyết cách mạng, tên thanh tra mật thám Legrand cùng đồng bọn bất ngờ ập tới.

Để bảo vệ đồng đội và giữ vững cuộc mít tinh, không một chút do dự, Lý Tự Trọng đã rút súng bắn chết tên mật thám hung ác ngay tại chỗ. Anh bị giặc bắt giữ trong vòng vây trùng điệp. Dưới hầm tối của Khám Lớn Sài Gòn, kẻ thù đã dùng mọi cực hình tra tấn tàn khốc nhất, từ roi vọt đến điện giật, rồi lại dùng mồi nhử vinh hoa phú quý để dụ dỗ, nhưng tất cả đều thất bại trước ý chí sắt đá của người thanh niên 17 tuổi.

Để răn đe phong trào cách mạng đang lên cao, thực dân Pháp đã mở một phiên tòa đại hình để xét xử anh. Tại đây, một cảnh tượng chưa từng có trong lịch sử tố tụng của thực dân đã diễn ra. Khi luật sư bào chữa cố gắng xin sự khoan hồng với lý do anh còn "vị thành niên", "chưa đủ trí khôn" và hành động nông nổi, Lý Tự Trọng đã đứng thẳng người, dõng dạc ngắt lời:

"Tôi hành động không phải là không suy nghĩ. Tôi hiểu việc tôi làm. Tôi làm vì mục đích cách mạng. Tôi chưa đến tuổi trưởng thành thật, nhưng tôi đã đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác!"

Lời khẳng định đanh thép ấy như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào mặt chính quyền thực dân, đồng thời vang vọng khắp non sông, trở thành chân lý sống cho cả một thế hệ. Ngày 21 tháng 11 năm 1931, Lý Tự Trọng hiên ngang bước lên đoạn đầu đài. Trước khi hơi thở cuối cùng lịm đi, anh vẫn bình thản hát vang bài Quốc tế ca, giữ trọn khí tiết của người cộng sản cho đến giây phút cuối cùng.

Lý Tự Trọng ra đi khi tuổi đời còn xanh thắm, nhưng tinh thần của anh đã hóa thân vào hồn thiêng sông núi. Câu chuyện của anh nhắc nhở thanh niên ngày nay rằng: Dù ở thời đại nào, mỗi người trẻ cũng cần tìm cho mình một "con đường" — đó là con đường cống hiến, sống có lý tưởng và trách nhiệm để xây dựng một Việt Nam hùng cường