LÝ TỰ TRỌNG: KHI THANH XUÂN HÓA THÀNH BẤT TỬ

Có những mùa tháng Ba, khi những đóa hoa gạo thắp lửa đỏ rực trên nền trời xanh thẳm, tôi lại thấy lòng mình chùng xuống khi nghĩ về một người thiếu niên 17 tuổi. Anh – người thanh niên mang số tù 2888 – người đã chọn cách rời bỏ thế giới này không phải bằng một sự kết thúc, mà bằng cách hóa thân thành một biểu tượng vĩnh cửu của tuổi trẻ Việt Nam: Anh hùng Lý Tự Trọng. Lịch sử gọi anh là "hạt giống đỏ", nhưng tôi muốn gọi anh là "người đánh thức".

Phút cuối cùng và đóa hoa vĩnh cửu

Trong những ngày tháng 2 năm 1931, tại sân vận động Larégnère, khi phát súng của anh vang lên nhằm bảo vệ diễn giả, đó không chỉ là hành động của một liên lạc viên dũng cảm, mà là tiếng thét của một dân tộc không chịu cúi đầu. Anh bị bắt, bị đày ải vào Khám Lớn Sài Gòn. Ở nơi mà sự sống và cái chết chỉ cách nhau bằng một nhịp thở, ở nơi mà sự sợ hãi có thể bóp nghẹt mọi ý chí, anh vẫn đứng đó – sừng sững như một ngọn cổ thụ xanh mướt giữa vùng đất chết. Tôi đã từng tự hỏi: Điều gì đã khiến một cậu bé chưa tròn đôi mươi có thể bình thản trước máy chém đến thế? Không phải vì anh không biết sợ, mà vì anh đã chọn cho mình một "phần đời lớn hơn". Khi vị luật sư thực dân vì cảm thương mà cố vớt vát cho anh một cơ hội sống bằng cách đổ lỗi cho "sự thiếu suy nghĩ của tuổi trẻ", anh đã đáp lại bằng một câu nói mà mỗi lần nhắc lại, tôi vẫn thấy gai người vì sự đanh thép: "Tôi hành động không phải là không suy nghĩ. Tôi hiểu việc tôi làm. Tôi làm vì mục đích cách mạng. Tôi chưa đến tuổi trưởng thành thật, nhưng tôi đã đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác!".

Đó không đơn thuần là một lời biện hộ, đó là một Tuyên ngôn sống. Nó xé toang cái định kiến cho rằng tuổi trẻ là bồng bột, là nông nổi. Lý Tự Trọng đã dạy cho thế hệ chúng ta rằng: Tuổi trẻ không tính bằng số năm, tuổi trẻ tính bằng tầm vóc của lý tưởng. Sáng ngày 21 tháng 11 năm 1931, khi bước lên máy chém, anh không đi như một tử tù. Anh bước như một người lính trở về sau chiến thắng. Anh từ chối bịt mắt, vì anh muốn nhìn thấy ánh mặt trời của quê hương lần cuối, muốn nhìn thấy những người dân Việt Nam đang cựa mình đứng dậy. Tiếng hát Quốc tế ca của anh vang lên, kiêu hãnh và bất khuất, cho đến khi hơi thở cuối cùng hòa vào đất mẹ. Lý Tự Trọng đã nằm lại ở tuổi 17 – cái tuổi đẹp nhất, tinh khôi nhất của đời người.

Bản tuyên ngôn vĩnh cửu của một thế hệ

Chúng ta – những thanh niên của thế kỷ 21, đang sống trong một hòa bình mà máu của những thế hệ đi trước đã thấm đẫm vào từng tấc đất – đôi khi lại thấy mình lạc lõng giữa những bộn bề. Chúng ta lo lắng về sự nghiệp, về áp lực cơm áo, hay đôi khi là sự chênh vênh giữa dòng chảy công nghệ. Nhưng nếu hôm nay, Lý Tự Trọng – người anh 17 tuổi ấy – đứng trước mặt chúng ta, anh sẽ nhìn chúng ta như thế nào? Anh không cần chúng ta phải hy sinh thân mình như anh. Anh cần chúng ta sống cho trọn vẹn. "Con đường cách mạng" thời đại này không chỉ nằm ở chiến trường, mà nằm ở trong chính sự lựa chọn của bạn mỗi sáng thức dậy:

• Là chọn sự tử tế thay vì thờ ơ trước nỗi đau của người khác.

Lý Tự Trọng đã chọn "đường thẳng" để đi, dù cuối con đường đó là cái chết. Còn chúng ta, mỗi khi đứng trước ngã rẽ cuộc đời, hãy nhớ đến ánh mắt cương nghị của anh, hãy nhớ rằng chúng ta đang mang trên vai sứ mệnh của những người được thừa hưởng tự do. Tháng Ba này, hãy để tuổi trẻ không chỉ là một giai đoạn của đời người, mà là một ngọn lửa. Hãy để mỗi việc ta làm, mỗi ước mơ ta theo đuổi đều mang theo phẩm giá của một người Việt Nam tự trọng. Anh đã nằm lại ở tuổi 17, để cho chúng ta được sống tiếp, được lớn lên, được dựng xây đất nước này. Vậy nên, đừng để tuổi trẻ của chúng ta trôi qua nhạt nhòa. Hãy sống như cách Lý Tự Trọng đã sống: Đầy kiêu hãnh, đầy lý tưởng và không bao giờ hối tiếc.