LÝ TỰ TRỌNG - TUỔI 17 VÀ MỘT CON ĐƯỜNG KHÔNG LÙI BƯỚC

LÝ TỰ TRỌNG

TUỔI 17 VÀ MỘT CON ĐƯỜNG KHÔNG LÙI BƯỚC

Mười bảy tuổi, nhiều người còn đang đứng trước những ngã rẽ đầu tiên của cuộc đời. Lý Tự Trọng ở tuổi ấy đã để lại một câu nói vượt khỏi giới hạn của một phiên tòa để trở thành lời nhắc về lý tưởng và trách nhiệm của tuổi trẻ.

Ảnh chụp Lý Tự Trọng - một trong những chân dung hiếm còn lưu lại.

Ảnh: Wikimedia Commons; ảnh tư liệu, tác giả không rõ.

Người thanh niên trở về Tổ quốc

Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh năm 1914 trong một gia đình người Việt tại vùng đông bắc Thái Lan. Từ nhỏ, ông đã được lựa chọn, bồi dưỡng trong lớp thanh niên cách mạng đầu tiên. Sau thời gian học tập và hoạt động ở Quảng Châu, năm 1929 ông trở về nước, làm nhiệm vụ liên lạc và tổ chức thanh niên tại Sài Gòn - Chợ Lớn.

Tuổi đời còn rất trẻ nhưng trách nhiệm mà ông đảm nhận đã vượt xa những gì người ta thường hình dung về một thiếu niên. Những năm đầu thập niên 1930, phong trào đấu tranh diễn ra trong hoàn cảnh bị đàn áp khốc liệt. Lý Tự Trọng vẫn lựa chọn ở lại trong hàng ngũ của mình.

Một câu nói bước ra khỏi phòng xử án

Ngày 9 tháng 2 năm 1931, trong một cuộc mít-tinh ở Sài Gòn, Lý Tự Trọng bị bắt sau khi hành động để bảo vệ đồng đội. Sau những tháng bị giam giữ và thẩm vấn, ông bị đưa ra xét xử và nhận án tử hình.

Trong ký ức lịch sử về Lý Tự Trọng, người ta đặc biệt nhớ câu nói: “Con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể là con đường khác.” Câu nói ngắn nhưng vượt khỏi bức tường phòng xử án. Một bên là bộ máy thuộc địa; bên kia là một người thanh niên mới mười bảy tuổi. Chính sự chênh lệch ấy khiến lời nói trở thành một biểu tượng về niềm tin và sự lựa chọn.

Con đường của thanh niên hôm nay

Gần một thế kỷ đã trôi qua. “Con đường cách mạng” trong hoàn cảnh của Lý Tự Trọng gắn với cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc. Người trẻ hôm nay sống trong hòa bình, vì vậy sự tiếp nối không phải sao chép hoàn cảnh của thế hệ trước.

Tiếp nối có thể là học tập nghiêm túc, biết chịu trách nhiệm, dám sáng tạo, không thờ ơ trước cộng đồng và sử dụng tri thức để làm điều có ích. Di sản lớn nhất mà tuổi mười bảy ấy để lại có lẽ nằm trong câu hỏi: tuổi trẻ của mình sẽ được dùng cho điều gì?