MÁ RÀNH: TẤM LÁ CHẮN THÉP VÙNG ĐẤT THÉP CỦ CHI
Nếu Củ Chi được mệnh danh là "Đất thép thành đồng" với hệ thống địa đạo chằng chịt dưới lòng đất, thì ở trên mặt đất, những người mẹ như Má Rành chính là những pháo đài lòng dân vững chắc nhất. Sống ngay tại vùng rốn bom, nơi giặc càn quét ngày đêm, Má Rành đã gạt nước mắt tiễn 8 người con ruột thịt và 2 người cháu lên đường ra trận để rồi tất cả họ đều không trở về. Nỗi đau hóa thành hành động, má biến ngôi nhà mình thành một trạm giao liên đặc biệt, chở che cho hàng vạn lượt chiến sĩ cách mạng.
Người mẹ của vùng quê đất đỏ kiên cường
Mẹ Nguyễn Thị Rành (1900–1979), thường được gọi thân thương là Má Rành, sinh ra và lớn lên tại xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh. Sống trên mảnh đất cửa ngõ Tây Bắc Sài Gòn — nơi chịu lượng bom đạn cày xới khủng khiếp của quân đội Mỹ — má đã sớm nếm trải mọi sự khốc liệt của chiến tranh.
Từ thời kháng chiến chống Pháp sang đến chống Mỹ, má lần lượt động viên chồng, rồi đến 8 người con trai dấn thân vào nơi l hỏa tuyến. Nỗi đau chồng chất nỗi đau khi những lá giấy báo tử cứ nối đuôi nhau gửi về căn nhà nhỏ. Người con cả hy sinh, má nén đau thương nuôi đứa thứ hai. Đứa thứ hai ngã xuống, má lại tiễn đứa thứ ba... Cứ thế, 8 người con trai duy nhất của má và 2 đứa cháu nội, ngoại đã dâng hiến trọn vẹn tuổi xuân cho đất nước.
Tiệm vá vỏ xe và mật hiệu từ chiếc cối đâm trầu
Mất đi những khúc ruột bóp chết tâm can, nhưng Má Rành không gục ngã. Má chọn cách ở lại ngay giữa vùng giải tỏa, lập một tiệm vá vỏ xe (sửa xe) nhỏ ngay bên trục đường chiến lược nhằm che mắt địch để làm giao liên bí mật.
Căn nhà nhỏ của má trở thành trạm trung chuyển thông tin, vũ khí và là nơi nuôi giấu các chiến sĩ biệt động Sài Gòn, các nhà tình báo chiến lược trước khi thâm nhập vào nội đô. Hàng ngày, má ngồi trước hiên nhà bỏm bẻm nhai trầu, tay cầm chiếc cối đâm trầu nhỏ bằng đồng. Đó chính là hệ thống cảnh báo từ xa vô cùng hiệu nghiệm:
Tiếng đâm trầu "cộc... cộc..." đều đặn: Báo hiệu xung quanh an toàn, cán bộ có thể vào nhà trao đổi tài liệu.
Tiếng cối giã liên hồi hoặc im bặt: Báo hiệu có lính đi tuần hoặc xe bọc thép của địch đang đến gần, cán bộ phía sau nhà phải lập tức rút xuống hầm bí mật.
Khí tiết kiên cường trước mũi súng tra tấn: Giặc nghi ngờ căn nhà của má là trạm giao liên nên đã nhiều lần ập vào lục soát, đốt nhà và bắt má đi tra tấn dã man. Chúng ép má phải khai ra nơi ẩn nấp của các chiến sĩ du kích. Má nhìn thẳng vào mặt tên chỉ huy quân cảnh, dõng dạc nói: "Con tao chết hết rồi, tụi mày bắn chết tụi nó rồi. Bây giờ tao chỉ còn một thân già này thôi, tụi mày muốn giết thì giết, tao không biết ai hết!" Trước sự gan lì và cái đầu lạnh của người mẹ già, kẻ thù đành phải bất lực thả má về.
Tượng đài sống được phong tặng danh hiệu đầu tiên
Sự hy sinh và cống hiến của Má Rành lớn lao đến mức vào năm 1978, má vinh dự là một trong những người phụ nữ đầu tiên được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Năm 1994, khi lệnh truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng được ban hành, tên của má Nguyễn Thị Rành đã trân trọng đứng ở những hàng đầu tiên. Má không kịp đợi đến ngày đất nước hoàn toàn thống nhất để đón các con về, má tạ thế năm 1979 tại quê nhà Củ Chi, hưởng thọ 79 tuổi.
Tấm lòng bao la tạc vào dáng hình xứ sở
Ngày nay, khi đến với vùng đất thép Củ Chi, du khách sẽ được ghé thăm Khu tưởng niệm Má Nguyễn Thị Rành được xây dựng khang trang ngay trên chính mảnh đất ngôi nhà năm xưa của má. Bức tượng đồng của má được đúc vô cùng tinh xảo với gương mặt phúc hậu, chiếc khăn rằn Nam Bộ vắt ngang vai và đôi mắt hiền từ nhưng kiên nghị nhìn về phía dải đất thanh bình.
Cuộc đời Má Rành là câu trả lời đanh thép nhất cho câu hỏi: Vì sao một đất nước nhỏ bé lại có thể đánh thắng những đế quốc sừng sỏ nhất? Đó là bởi vì nước Việt Nam có những người mẹ vĩ đại như má — những người đã biến nỗi đau xé lòng thành sức mạnh thép, lấy tình mẫu tử bao la làm tấm khiên chở che cho cả một thế hệ anh hùng.



