Ma Thị Thư

Có những con người không bước ra từ chiến trường rực lửa, không mang trong tay khẩu súng giữa trận đánh lớn, nhưng cuộc đời họ vẫn là một cuộc chiến đấu bền bỉ, âm thầm và cao đẹp. Họ chiến đấu bằng trí tuệ, bằng niềm tin, bằng sự gắn bó với Nhân dân lao động và bằng cả mạng sống của mình.

Nguyễn Đức Cảnh là một con người như thế.

Ông sinh ra trên mảnh đất Thái Bình, trong một gia đình nhà nho nghèo, giàu truyền thống yêu nước. Tuổi thơ của ông gắn với làng quê ven biển, với những ngày tháng đất nước còn chìm trong ách đô hộ, người dân nghèo sống trong cảnh cơ cực, lầm than.

Từ rất sớm, Nguyễn Đức Cảnh đã hiểu rằng nỗi khổ của người dân mất nước không chỉ nằm ở miếng cơm manh áo, mà còn là nỗi nhục của một dân tộc chưa được tự do. Chính điều ấy đã gieo vào trái tim người thanh niên trẻ một khát vọng lớn: phải tìm con đường giải phóng cho quê hương, cho đồng bào, cho những người lao động nghèo khổ.

Năm 17 tuổi, ông lên Hà Nội làm công nhân. Những ngày sống giữa những người lao động nghèo đã giúp Nguyễn Đức Cảnh thấu hiểu sâu sắc hơn nỗi vất vả của công nhân: những ca làm dài, đồng lương ít ỏi, sự bóc lột nặng nề, những thân phận bị coi rẻ trong xã hội thuộc địa. Nhưng ông cũng nhìn thấy ở họ một sức mạnh lớn lao: sức mạnh của sự đoàn kết, của ý chí đấu tranh, của khát vọng đổi đời.

Từ đó, Nguyễn Đức Cảnh dấn thân mạnh mẽ hơn vào con đường cách mạng.

Ông không chọn cuộc sống yên ổn cho riêng mình. Ông đi vào nhà máy, hầm mỏ, bến cảng, khu lao động để tuyên truyền, vận động, tổ chức công nhân. Ông nói với họ về quyền sống, về phẩm giá, về sức mạnh khi biết đoàn kết lại. Ông giúp những người lao động hiểu rằng họ không đơn độc, rằng bàn tay chai sạn của họ không chỉ làm ra của cải, mà còn có thể làm nên lịch sử.

Năm 1929, Nguyễn Đức Cảnh tham gia sáng lập Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ, tổ chức tiền thân của Công đoàn Việt Nam ngày nay, và được cử làm Hội trưởng lâm thời. Từ đây, tên tuổi ông gắn bó sâu đậm với phong trào công nhân Việt Nam. Ông như người thắp lửa trong những xưởng máy, bến tàu, hầm mỏ; thắp lên trong lòng người lao động niềm tin rằng họ có thể đứng lên, có thể đấu tranh, có thể góp phần giải phóng dân tộc.

Đầu năm 1930, Nguyễn Đức Cảnh là một trong những đại biểu tham dự Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản, góp phần vào sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Sau đó, ông trở về Hải Phòng, trực tiếp xây dựng tổ chức Đảng và phong trào cách mạng ở một trong những trung tâm công nghiệp, cảng biển quan trọng của đất nước.

Tuổi trẻ của Nguyễn Đức Cảnh không có những ngày bình yên.

Đó là tuổi trẻ của những cuộc họp bí mật.

Của những đêm viết tài liệu, truyền đơn.

Của những lần tránh sự truy lùng của mật thám.

Của những chuyến đi lặng lẽ đến với công nhân, nông dân, thanh niên yêu nước.

Càng hoạt động, ông càng bị kẻ thù theo dõi gắt gao. Bởi chúng hiểu rằng những người như Nguyễn Đức Cảnh rất nguy hiểm đối với chế độ thực dân: không phải vì ông có vũ khí trong tay, mà vì ông có khả năng thức tỉnh con người; không phải vì ông làm cho người dân sợ hãi, mà vì ông làm cho người dân biết đứng lên.

Rồi Nguyễn Đức Cảnh bị bắt.

Nhà tù khép lại sau lưng người chiến sĩ trẻ. Kẻ thù dùng gông cùm, tra tấn, bản án để khuất phục ông. Chúng muốn ông khai báo tổ chức, phản bội đồng chí, từ bỏ con đường đã chọn. Nhưng chúng đã lầm.

Nguyễn Đức Cảnh không khuất phục.

Thân thể ông có thể bị giam cầm, nhưng ý chí thì vẫn tự do. Song sắt có thể ngăn bước chân, nhưng không thể ngăn được niềm tin cách mạng. Trong tù, ông vẫn tiếp tục đấu tranh, vẫn suy nghĩ về phong trào, vẫn dành những ngày tháng cuối cùng để viết tài liệu, truyền lại kinh nghiệm vận động công nhân cho những người đi sau.

Trước cái chết, ông không run sợ.

Ngày 31 tháng 7 năm 1932, Nguyễn Đức Cảnh anh dũng hy sinh khi tuổi đời mới 24. Hai mươi bốn tuổi — một đời người còn rất trẻ, bao ước mơ còn dang dở, bao con đường còn chưa kịp đi hết. Nhưng chính ở tuổi hai mươi bốn ấy, ông đã sống một cuộc đời đẹp đẽ và lớn lao.

Ông ra đi khi chưa kịp nhìn thấy Cách mạng tháng Tám thành công.

Chưa kịp nhìn thấy đất nước giành độc lập.

Chưa kịp nhìn thấy giai cấp công nhân Việt Nam trưởng thành trong một Tổ quốc tự do.

Nhưng trong những thắng lợi ấy, có phần máu xương, trí tuệ và niềm tin của Nguyễn Đức Cảnh.

Câu chuyện về Nguyễn Đức Cảnh khiến ta xúc động bởi vẻ đẹp của một người thanh niên đã gắn đời mình với những người lao động nghèo khổ. Ông không đứng ngoài nỗi đau của Nhân dân. Ông đi vào nỗi đau ấy, sống cùng nó, hiểu nó và biến nó thành sức mạnh cách mạng.

Hôm nay, đất nước đã hòa bình. Những nhà máy, bến cảng, công trường, khu công nghiệp đã đổi thay rất nhiều. Người lao động Việt Nam đang góp sức xây dựng đất nước trong thời kỳ mới. Nhưng mỗi khi nhắc đến Nguyễn Đức Cảnh, ta lại nhớ rằng phong trào công nhân và tổ chức công đoàn Việt Nam đã được xây dựng từ mồ hôi, nước mắt và cả máu của những người đi trước.

Noi gương Nguyễn Đức Cảnh hôm nay không phải là bước vào nhà tù như năm xưa, mà là biết sống có lý tưởng, có trách nhiệm với cộng đồng, biết yêu lao động, tôn trọng người lao động, học tập nghiêm túc, làm việc trung thực, sáng tạo và cống hiến.

Tuổi trẻ hôm nay cần hiểu rằng một đất nước mạnh không chỉ nhờ những ước mơ lớn, mà còn nhờ từng bàn tay lao động, từng khối óc sáng tạo, từng con người biết đặt lợi ích chung lên trên sự ích kỷ cá nhân.

Nguyễn Đức Cảnh đã ngã xuống ở tuổi hai mươi bốn.

Nhưng tên ông không bao giờ mất.

Ông còn sống trong lịch sử phong trào công nhân Việt Nam.

Sống trong truyền thống Công đoàn Việt Nam.

Sống trong niềm tự hào của quê hương Thái Bình.

Sống trong trái tim của những người trẻ biết dùng tuổi xuân để phụng sự Nhân dân và Tổ quốc.

Giữa thời hoa lửa, có một người thanh niên đã đi vào lòng công nhân, thắp lên ngọn lửa đoàn kết, đấu tranh và niềm tin cách mạng.

Người thanh niên ấy mang tên Nguyễn Đức Cảnh — ngọn lửa đỏ trong trái tim người lao động Việt Nam.

Top of Form

thêm một nhân vật nữa , không trùng tên nhân vật đã có