Vào đầu những năm 60, bọn ngụy đóng đồn bót, kiểm soát gắt gao những ngả đường qua lại trong ấp Lò Trà, xã An Lợi. Hàng ngày, từ 5 giờ chiều, chúng đóng cổng chính không cho ai qua lại nhằm triệt hẳn mối liên lạc giữa nhân dân với lực lượng cách mạng. Một mặt, chúng ra sức dụ dỗ, bắt ép thanh niên đi lính. Gia đình má Duy lúc đó có mấy người con đã đến tuổi đi quân dịch. Má bàn với các con xin giấy phép đi làm ăn xa, nhưng thực chất là trốn đi theo cách mạng. Bọn địch lâu không thấy các con má trả giấy phép, chúng thừa biết các anh đi đâu nhưng vẫn gọi má lên hạch hỏi. Trước mặt chúng, má bỏm bẻm nhai trầu, trả lời bình thản: “Tụi nó lớn rồi, đi làm ăn đâu là việc của tụi nó, tui đâu có hay. Chừng nào tụi nó về, tui bắt chúng nó mang giấy lên trình mấy ông”. Bọn địch nghe má nói tức lắm, song không làm gì má được, chúng đành phải thả cho má về. Năm 1968, hai người con má Duy là anh Trần Văn Mỹ đang làm xã đội trưởng An Lợi, anh Trần Văn Mẳn là du kích. Ngày 13/3/1968, bọn lính Sài Gòn mở một cuộc càn quét lớn vào ấp 8 hòng trốc tận gốc các cơ sở cách mạng. Anh Mẳn trúng đạn trong khi đang chống trả quyết liệt với hỏa lực của địch. Bọn lính hằn học, buộc dây vào cổ, kéo lê xác anh suốt từ ấp 8 đến An Lợi. Má Duy đang đập lúa trên ruộng, nghe tin con bị bắn chết, má vứt cả bó lúa, băng đồng chạy về, vừa chạy vừa gào khóc… Không còn nước mắt để khóc con, má câm lặng nén chặt nỗi đau vào lòng, nung nấu thêm lòng căm thù lũ giặc tàn bạo. Nửa tháng sau, ngày 29/3/1968, Trần Văn Mỹ, con thứ năm của má lại ngã xuống khi rơi vào ổ phục kích của địch. Xác anh nằm đó, cây súng kẹp chặt trong người. Bọn giặc sợ bị gài trái, không tên nào dám đến gần. Sau cùng, chúng đành phóng hỏa đốt rừng, thiêu luôn hình hài người xã đội trưởng kiên cường. Chưa đầy một năm sau, ngày 15/6/1969, má lại được tin anh Trần Văn Xược, chiến sĩ bộ đội địa phương hi sinh. Nỗi đau chồng chất, lưng má mỗi ngày một sụm xuống, nhưng má vẫn ngày ngày cùng chồng con làm lụng, chắt mót từng đồng mua lương thực, thuốc men tiếp tế cho bộ đội. Ngày 20/01/1971, bọn địch bắt ông Võ Văn Lạc lên đồn tra khảo về tội cho con đi theo Việt Cộng. Chúng đánh đập ông dã man khiến ông lâm bệnh nặng, chẳng bao lâu thì mất. Mang trên đầu bốn cái tang chồng và con, má Duy tan nát cõi lòng. Nhưng cũng như mọi bà mẹ Việt Nam vốn mang trong lòng tinh thần bất khuất, kiên cường, má đã vượt qua những mất mát to lớn để sống và chờ đợi ngày nước nhà độc lập. Sau giải phóng, má sống với con gái thứ 8 là chị Trần Thị Tám trong căn nhà gỗ mới dựng, chăm lo hương khói cho chồng con. Má mất năm 1990. Bốn năm sau khi má qua đời, Nhà nước đã truy tặng má danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/ KTCTN ngày 17/12/1994.
|