Mạc Đăng Dung – Khai sáng nhà Mạc, Thái thượng hoàng và quyết sách ngoại giao gây tranh cãi
Mạc Đăng Dung (1483–1541) — võ quan đô lực kiệt xuất, người chấm dứt sự suy tàn của triều Lê So để lập ra nhà Mạc (1527), nhà chính trị tài ba nhưng chịu nhiều tranh cãi lịch sử về quyết sách ngoại giao với nhà Minh.
Nội dung chi tiết
Mạc Đăng Dung sinh tại Cổ Trai, Kiến Thụy, Hải Phòng, là cháu đời thứ 7 của Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi. Ông xuất thân làm nghề đánh cá, nhờ sức khỏe phi thường và giỏi võ nghệ đã đỗ Võ thi, trở thành đô lực sĩ và thăng tiến nhanh chóng qua các triều vua Lê muộn.
Lập ra Nhà Mạc (1527): Trước sự sụp đổ và thối nát của triều đình Lê - Trịnh cuối thời Lê Sơ, Mạc Đăng Dung thâu tóm quyền lực, ép vua Lê Cung Hoàng nhường ngôi, lập ra nhà Mạc, khôi phục kinh tế và phát triển văn hóa Bắc Bộ.
Sự kiện Trấn Nam Quan (1540): Khi nhà Minh cất 20 vạn quân dọa xâm lược dưới cớ "phục dựng nhà Lê", Mạc Đăng Dung đã chọn giải pháp ngoại giao nhượng bộ: tự trói mình đến Trấn Nam Quan dâng đất đai biên giới để tránh một cuộc chiến tranh tàn phá. Quyết sách này giúp đất nước tránh khỏi chiến tranh nhưng bị sử sách phong kiến chê trách gay gắt.
