Madame Bình – Người phụ nữ Việt Nam trên bàn đàm phán Paris
Trong lịch sử ngoại giao Việt Nam hiện đại, Nguyễn Thị Bình, thường được bạn bè quốc tế gọi bằng cái tên trìu mến “Madame Bình”, là một gương mặt đặc biệt. Bà sinh ngày 26/5/1927, tên khai sinh Nguyễn Châu Sa, quê gốc Quảng Nam và là cháu ngoại của nhà yêu nước Phan Châu Trinh. Cuộc đời bà gắn với đấu tranh giành độc lập, hoạt động ngoại giao và công cuộc xây dựng đất nước sau chiến tranh.
Một trong những giai đoạn nổi bật nhất bắt đầu năm 1969, khi Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam được thành lập. Nguyễn Thị Bình được giao giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao, đồng thời trở thành Trưởng đoàn của Chính phủ Cách mạng lâm thời tại Hội nghị Paris về Việt Nam.
Trên bàn đàm phán, đối diện bà là những nhà ngoại giao giàu kinh nghiệm của các cường quốc. Nhưng người phụ nữ Việt Nam với dáng vẻ điềm tĩnh đã thể hiện khả năng lập luận sắc bén và thái độ kiên định. Một trong những vấn đề bà và đoàn đàm phán kiên trì bảo vệ là quyền độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, đồng thời yêu cầu quân đội Mỹ rút khỏi miền Nam Việt Nam.
Cuộc thương lượng kéo dài nhiều năm, diễn ra không chỉ tại bàn hội nghị mà còn gắn chặt với những biến động trên chiến trường và dư luận quốc tế. Trong quá trình ấy, hình ảnh Madame Bình xuất hiện thường xuyên trước báo chí thế giới. Sự bình tĩnh, cách trả lời rõ ràng và khả năng sử dụng tiếng Pháp của bà góp phần đưa lập trường của phía cách mạng miền Nam đến với công chúng quốc tế.
Ngày 27/1/1973 trở thành dấu mốc đặc biệt. Tại Paris, Nguyễn Thị Bình thay mặt Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đặt bút ký Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam. Bà là người phụ nữ duy nhất trong số các đại diện ký Hiệp định.
Sau ngày đất nước thống nhất, Nguyễn Thị Bình tiếp tục tham gia xây dựng đất nước. Bà từng giữ chức Bộ trưởng Bộ Giáo dục và sau đó đảm nhiệm cương vị Phó Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ năm 1992 đến năm 2002.
Câu chuyện về Madame Bình cho thấy một mặt trận đặc biệt của cuộc đấu tranh giành độc lập: mặt trận ngoại giao. Ở đó không có tiếng súng, nhưng mỗi lập luận, mỗi cuộc thương lượng và mỗi quyết định đều đòi hỏi bản lĩnh, trí tuệ và sự kiên trì.
