MÁI CHÈO TUỔI MƯỜI BỐN

Trong Nhà truyền thống của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Định có một hiện vật rất bình dị.

Không phải một vật quý giá.

Cũng chẳng phải thứ gì lớn lao.

Đó chỉ là một mái chèo.

Nhưng phía sau mái chèo ấy là câu chuyện về một thiếu niên mới 14 tuổi đã gửi lại tuổi thơ của mình giữa những năm tháng chiến tranh.

Tên anh là Vũ Bảo, tên thật Võ Văn Bảo, quê ở thôn An Quang, xã Cát Khánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định.

Bảo sinh ra trong một gia đình nghèo có truyền thống cách mạng. Cha đi tập kết ra miền Bắc khi Bảo còn nhỏ. Ở quê, mẹ một mình chăm sóc các con.

Tuổi thơ của Bảo vì thế không chỉ có sách vở, bạn bè hay những buổi rong chơi bên vùng cửa biển Đề Gi.

Tuổi thơ của Bảo còn có những ngày giúp mẹ làm việc, có những lần chứng kiến quê hương bị càn quét và những người cán bộ cách mạng phải hoạt động bí mật.

Bảo lớn lên sớm hơn tuổi.

Khi nhiều bạn cùng trang lứa còn được vô tư vui chơi, Bảo đã tham gia làm liên lạc cho cách mạng.

Công việc của một cậu bé tưởng như rất đơn giản: đi đây, đi đó, quan sát tình hình, chuyển những lá thư, tài liệu và tin tức cần thiết.

Nhưng trong chiến tranh, mỗi bức thư có thể là một mệnh lệnh quan trọng.

Mỗi tin tức được chuyển đến đúng lúc có thể giúp bảo vệ rất nhiều người.

Và người làm giao liên phải luôn bình tĩnh, nhanh nhẹn, kín đáo.

Bảo làm những công việc ấy bằng tất cả sự nhiệt tình và trách nhiệm của mình.

Rồi một ngày của năm 1963, Bảo được giao nhiệm vụ cảnh giới cho một cuộc họp của cán bộ Huyện ủy Phù Cát.

Cuộc họp đang diễn ra thì tình hình bất ngờ trở nên nguy cấp.

Vòng vây mỗi lúc một gần.

Các cán bộ cần phải nhanh chóng rời khỏi nơi họp.

Giữa lúc mọi người đang tìm cách thoát ra, cậu bé 14 tuổi ấy không bỏ chạy về nhà.

Bảo dẫn các chú, các anh tìm đường ra phía bờ sông.

Trước mặt họ là dòng nước.

Phía sau là hiểm nguy đang tới gần.

Một chiếc thuyền nhỏ nằm bên bờ.

Và Bảo cầm lấy mái chèo.

Cậu thiếu niên ngày nào vẫn giúp mẹ việc nhà, vẫn chạy trên những con đường quen thuộc của làng quê, giờ đây lại ngồi ở đầu thuyền với một nhiệm vụ lớn hơn rất nhiều so với tuổi của mình:

Đưa các cán bộ sang bờ an toàn.

Chiếc thuyền rời bến.

Bảo chèo.

Một nhịp.

Rồi một nhịp nữa.

Con thuyền cứ thế tiến về phía trước.

Mỗi lần mái chèo chạm xuống mặt nước là mỗi lần khoảng cách tới bờ bên kia ngắn lại.

Trong thời khắc nguy hiểm ấy, Bảo chỉ nghĩ đến một điều:

Phải đưa các cán bộ qua được bên kia.

Bảo tiếp tục chèo.

Chiếc thuyền cuối cùng cũng đến được bờ.

Những cán bộ cách mạng được đưa tới nơi an toàn.

Nhưng người thiếu niên cầm mái chèo năm ấy đã không thể trở về với mẹ.

Vũ Bảo hy sinh khi mới 14 tuổi.

Mười bốn tuổi.

Cái tuổi mà hôm nay, nhiều bạn đang ngồi trên ghế nhà trường.

Cái tuổi còn có những bài kiểm tra, những giờ ra chơi, những ước mơ về tương lai.

Nếu không có chiến tranh, có lẽ Bảo cũng sẽ lớn lên như bao người khác.

Bảo có thể tiếp tục đi học.

Có thể trưởng thành.

Có thể có một gia đình nhỏ.

Có thể một ngày nào đó lại chèo con thuyền trên vùng quê Đề Gi, nhưng chỉ để đưa người thân sang sông trong một buổi chiều bình yên.

Nhưng Bảo đã không có được những điều bình dị ấy.

Tuổi mười bốn của Bảo dừng lại bên dòng sông năm ấy.

Còn mái chèo thì ở lại.

Ở lại như một chứng nhân của lịch sử.

Nhiều năm sau, Nhà nước truy tặng liệt sĩ Vũ Bảo danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên anh được nhắc lại như một trong những tấm gương thiếu niên tiêu biểu của quê hương Bình Định.

Nhưng có lẽ, điều khiến câu chuyện về Vũ Bảo sống mãi không nằm ở những danh hiệu.

Mà nằm ở một câu hỏi rất giản dị:

Một cậu bé 14 tuổi đã nghĩ gì khi cầm lấy mái chèo trong thời khắc ấy?

Chúng ta không thể biết hết.

Nhưng chúng ta biết rằng cậu đã không chọn sự an toàn cho riêng mình.

Cậu chọn nhiệm vụ.

Chọn bảo vệ những người đang cùng mình hoạt động cách mạng.

Và chọn đặt lợi ích của quê hương lên trước bản thân.

Ngày hôm nay, những dòng sông vẫn chảy.

Những con thuyền vẫn qua lại.

Trẻ em được đến trường trong hòa bình.

Tuổi mười bốn hôm nay có thể dành cho học tập, tình bạn và những ước mơ đẹp về tương lai.

Đó chính là điều mà những người như Vũ Bảo đã không có cơ hội được hưởng trọn vẹn.

Vì vậy, khi nhìn lại mái chèo năm xưa, chúng ta không chỉ nhìn thấy một hiện vật của chiến tranh.

Ta nhìn thấy tuổi mười bốn của một người thiếu niên Việt Nam.

Một tuổi mười bốn không chỉ được tính bằng năm tháng.

Mà được ghi lại bằng lòng dũng cảm, trách nhiệm và tình yêu quê hương.

Mái chèo năm ấy đã dừng lại.

Nhưng câu chuyện về người cầm mái chèo thì vẫn tiếp tục được kể từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Để mỗi chúng ta hiểu rằng:

Hòa bình hôm nay đã được đổi bằng những năm tháng tuổi trẻ của biết bao con người.

Và có những người đã gửi lại cả tuổi thơ của mình cho Tổ quốc.

Trong số những người ấy có một cậu bé mang tên:

VŨ BẢO – NGƯỜI ANH HÙNG MÃI MÃI TUỔI MƯỜI BỐN.