Mai Kiều Liên: “Nữ doanh nhân quyền lực của châu Á” - Người anh hùng dựng xây đế chế sữa Việt.

Sự nghiệp của bà Mai Kiều Liên gắn liền với những năm tháng đầy biến động của đất nước. Sau khi tốt nghiệp ngành chế biến sữa tại Moscow, Liên Xô, vào năm 1976, bà trở về và tham gia vào Công ty Sữa – Cà phê Miền Nam, tiền thân của Vinamilk. Đây là giai đoạn chuyển tiếp đầy khó khăn: đất nước vừa thống nhất, kinh tế bao cấp còn chồng chất thách thức, và ngành công nghiệp sữa gần như là con số không. Công ty tiếp quản ba nhà máy cũ kỹ, công suất lớn nhưng thiếu nguyên liệu trầm trọng, dẫn đến việc sản xuất cầm chừng. Thay vì chọn một công việc nhàn hạ hơn, người kỹ sư trẻ Mai Kiều Liên đã chọn dấn thân vào "chiến trường" sản xuất, nơi cán bộ, công nhân viên phải xoay xở đủ cách, thậm chí bán thêm kẹo chuối, bánh in để trang trải cuộc sống.

Giai đoạn sau năm 1986, khi đất nước bước vào công cuộc Đổi mới, thị trường mở cửa ồ ạt đón nhận hàng hóa nước ngoài. Đây chính là "thời hoa lửa" thứ hai: cuộc chiến không tiếng súng nhưng khốc liệt hơn cả, đối đầu trực tiếp với các tập đoàn đa quốc gia hùng mạnh, giàu tiềm lực tài chính và công nghệ. Bà Liên, lúc bấy giờ đang giữ vai trò lãnh đạo, đã nhận ra rằng để tồn tại, không thể tiếp tục dựa vào mô hình cũ. Sự quả cảm của bà thể hiện qua những quyết định táo bạo, đi ngược lại tư duy quản lý cũ kỹ thời bao cấp. Bà kiên quyết rằng, doanh nghiệp muốn đứng vững phải nắm chắc ba yếu tố: Chất lượng phải đặt lên hàng đầu; phải tự chủ nguồn nguyên liệu; và phải không ngừng đầu tư đổi mới công nghệ.

Năm 1992, bà Mai Kiều Liên chính thức trở thành Tổng Giám đốc Vinamilk và bắt đầu thực hiện cuộc "cách mạng trắng" của mình. Dấu ấn anh hùng của bà được khắc họa rõ nét qua những quyết sách mang tính đột phá, không chỉ cứu Vinamilk khỏi bờ vực mà còn đưa công ty vươn tầm khu vực:

* Thứ nhất, tiên phong về công nghệ: Trong bối cảnh Việt Nam còn nghèo và khó khăn về vốn, bà vẫn mạnh dạn đầu tư hàng trăm triệu USD để xây dựng các siêu nhà máy sữa hiện đại, nhập khẩu dây chuyền sản xuất tự động hóa 100% từ châu Âu. Bà từng tuyên bố: “Tôi muốn thế giới phải biết đến ngành sữa Việt Nam.” Hành động này không chỉ nâng cao năng lực sản xuất mà còn đảm bảo chất lượng sản phẩm đạt chuẩn quốc tế, giúp Vinamilk tự tin cạnh tranh với sữa ngoại. Việc khánh thành hai “siêu nhà máy sữa” vào năm 2013 là minh chứng cho tầm nhìn vượt thời đại của bà.

*Thứ hai, tự chủ nguồn nguyên liệu: Thay vì mãi phụ thuộc vào nguồn sữa bột nhập khẩu đắt đỏ và không ổn định, bà Liên quyết tâm xây dựng vùng nguyên liệu sữa tươi ngay tại Việt Nam. Bà đi sâu sát xuống nông trại, triển khai các chương trình hỗ trợ nông dân, nhập khẩu giống bò chất lượng cao và áp dụng công nghệ chăn nuôi tiên tiến. Chính sách này không chỉ giải quyết bài toán chi phí mà còn tạo ra một chuỗi giá trị bền vững, gắn bó doanh nghiệp với hàng vạn hộ nông dân, đóng góp vào sự phát triển của khu vực “tam nông.”

* Thứ ba, bản lĩnh cổ phần hóa và vươn ra thế giới: Việc chuyển đổi từ doanh nghiệp nhà nước sang công ty cổ phần (năm 2003) là một bước ngoặt lớn. Bà đã dẫn dắt Vinamilk giữ vững tinh thần chuyên nghiệp hóa, tránh xa khuynh hướng "gia đình hóa," duy trì sự minh bạch và hiệu quả quản lý, biến Vinamilk thành một trong những cổ phiếu blue-chip hàng đầu thị trường. Dưới sự lãnh đạo của bà, Vinamilk không chỉ là thương hiệu "quốc dân" mà còn vươn ra xuất khẩu đến hơn 60 quốc gia, với tổng kim ngạch xuất khẩu lũy kế đạt hàng tỷ USD.

Sức mạnh của người anh hùng Mai Kiều Liên không chỉ nằm ở trí tuệ kinh doanh, mà còn ở trái tim nhân văn. Bà luôn giữ triết lý kinh doanh rằng Vinamilk là công ty thực phẩm, phải làm ra sản phẩm tốt nhất như làm cho chính người thân, gia đình mình. Triết lý này đã củng cố niềm tin của người tiêu dùng trong nước và là nền tảng cho các chương trình cộng đồng ý nghĩa.

Quỹ Sữa Vươn Cao Việt Nam, một trong những dấu ấn lớn của bà, đã mang hàng triệu hộp sữa đến với trẻ em nghèo, góp phần cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng ở Việt Nam. Đây là sứ mệnh lớn hơn lợi nhuận, thể hiện tinh thần "vì cộng đồng, vì con người" của một doanh nhân có trách nhiệm xã hội cao.

Bà Mai Kiều Liên đã nhiều lần được các tổ chức quốc tế như Forbes, Fortune vinh danh là một trong những nữ doanh nhân quyền lực nhất châu Á. Những danh hiệu này không chỉ là sự công nhận cá nhân mà còn khẳng định vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế. Bà chính là minh chứng sống động cho bản lĩnh, trí tuệ và sự kiên cường của người phụ nữ Việt Nam trong thời đại mới.

Bà Mai Kiều Liên xứng đáng được gọi là người anh hùng của “thời hoa lửa” kinh tế. Cuộc chiến mà bà tham gia không phải là cuộc chiến đấu bằng vũ khí, mà là cuộc chiến bằng tầm nhìn, bản lĩnh, chất lượng và chiến lược để xây dựng một thương hiệu quốc gia tỷ đô, tự hào vươn ra thế giới. Bà không chỉ xây dựng một doanh nghiệp, mà còn kiến tạo nên một thương hiệu quốc gia, góp phần thay đổi thể chất của nhiều thế hệ người Việt. Di sản của bà không chỉ là sự thịnh vượng của Vinamilk, mà còn là nguồn cảm hứng bất tận về lòng yêu nước, tinh thần đổi mới và khát vọng vươn lên mãnh liệt, định hình tương lai phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam.