Mai Thị Rân – Người nữ trinh sát mưu trí, gan dạ giữa lòng địch

Mai Thị Rân – Người nữ trinh sát mưu trí, gan dạ giữa lòng địch

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy gian khổ, trên mảnh đất Quảng Nam - Đà Nẵng kiên trung đã xuất hiện nhiều tấm gương anh hùng bất khuất. Trong số đó, đồng chí Mai Thị Rân là một người nữ chiến sĩ tiêu biểu, một bông hoa thép của lực lượng an ninh vũ trang, người đã dùng trí thông minh, lòng dũng cảm và tinh thần cách mạng kiên cường để lập nên nhiều chiến công xuất sắc ngay giữa sào huyệt của kẻ thù.

Đồng chí Mai Thị Rân sinh ngày 14/4/1951, quê ở xã Hòa Hải, huyện Hòa Vang, tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng, nay là phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng. Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, từ rất sớm, đồng chí đã được hun đúc lòng yêu nước, ý chí căm thù giặc và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của quê hương.

Khi mới 14 tuổi, ở độ tuổi mà nhiều thiếu niên còn sống trong vòng tay gia đình, Mai Thị Rân đã trở thành đội viên Đội Trinh sát vũ trang mật của xã Hòa Hải. Từ đó, cuộc đời của người con gái trẻ gắn liền với những nhiệm vụ nguy hiểm, âm thầm nhưng vô cùng quan trọng. Trải qua 11 năm chiến đấu, từ một chiến sĩ trinh sát, đồng chí trưởng thành thành Đội trưởng Trinh sát vũ trang xã, Phó Ban An ninh xã, rồi cán bộ An ninh huyện Hòa Vang phụ trách địa bàn xã.

Trong bất kỳ cương vị nào, đồng chí Mai Thị Rân cũng luôn thể hiện bản lĩnh mưu trí, gan dạ, quyết đoán. Đồng chí nhiều lần tổ chức đánh địch giữa ban ngày, ngay trong nội thành, nơi kẻ thù kiểm soát gắt gao. Đó không chỉ là sự dũng cảm của một người chiến sĩ, mà còn là bản lĩnh của một người cán bộ cách mạng biết quan sát, biết tính toán, biết chọn thời cơ và dám chịu trách nhiệm trước nhiệm vụ được giao.

Từ năm 1964 đến năm 1975, đồng chí Mai Thị Rân đã trực tiếp tham gia 20 trận đánh, diệt 5 tên Mỹ, 20 tên cảnh sát, tề, bình định, ác ôn và phá hủy nhiều phương tiện của địch. Trong số những chiến công ấy, trận đánh bót cảnh sát chợ Cồn năm 1969 là một dấu ấn đặc biệt, thể hiện rõ trí thông minh, sự kiên trì và lòng quả cảm phi thường của đồng chí.

Năm 1969, địch ráo riết thực hiện âm mưu dồn dân, lập ấp nhằm cắt đứt mối liên hệ giữa cán bộ cách mạng với nhân dân. Tại chợ Cồn, bọn cảnh sát kiểm soát rất chặt chẽ việc mua bán, vận chuyển dầu lửa, gạo, muối và các nhu yếu phẩm, hòng ngăn chặn nhân dân tiếp tế cho cách mạng. Chúng thường xuyên lùng sục, bắt bớ, đánh đập người dân, gây bao nỗi khiếp sợ trong đời sống hằng ngày.

Trước tình hình đó, nhiệm vụ tiêu diệt bọn cảnh sát ở chợ Cồn được đặt ra. Nhận nhiệm vụ, đồng chí Mai Thị Rân không nóng vội hành động mà âm thầm theo dõi suốt hơn một tháng. Đồng chí nắm kỹ quy luật hoạt động của địch, biết được bót cảnh sát thường có từ 7 đến 10 tên, sau khi đi lùng sục, khủng bố nhân dân, chúng thường tập trung về bót ăn trưa. Từ thực tế đó, đồng chí đề xuất phương án đánh bằng mìn định hướng clây-mo.

Khó khăn lớn nhất là làm sao đưa được mìn vào thành phố khi phải đi qua 7 trạm kiểm soát của địch. Với sự nhanh trí và gan dạ, đồng chí Mai Thị Rân đã gói quả mìn thật kỹ, đặt vào giữa bao nghêu, ốc rồi vờ mang ra chợ Cồn bán. Khi đưa được mìn đến gần bót cảnh sát nhưng chưa gặp điều kiện thuận lợi để đánh, đồng chí vẫn bình tĩnh xử lý tình huống, chuyển mìn vào chiếc xách tay, vượt qua nhiều trạm kiểm soát rồi đem giấu ở bờ sông Hàn, tiếp tục bám sát tình hình để chờ thời cơ.

Sau 4 ngày kiên trì theo dõi, đến 11 giờ trưa ngày 20/8/1969, thời cơ đã đến. Thấy bọn cảnh sát tập trung về bót khá đông, đồng chí Rân cùng hai đồng đội cảnh giới bắt đầu hành động. Đồng chí lấy mìn bỏ vào chiếc xách nhỏ, mua cau trầu chèn lên để ngụy trang, rồi thản nhiên đi đến quán giải khát ngay cạnh bót cảnh sát, gọi một ly nước và ngồi quan sát.

Giữa vòng vây của địch, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng. Nhưng đồng chí Mai Thị Rân vẫn bình tĩnh đến lạ thường. Khi xác định bọn cảnh sát đã tụ tập khoảng 7 tên, đồng chí nhanh chóng gắn kíp vào quả mìn định hướng, lựa vị trí đặt giỏ xách sao cho khi mìn nổ sẽ tạt đúng vào hướng bót cảnh sát. Sau đó, đồng chí thản nhiên rời khỏi quán như một người dân đi chợ bình thường.

Chỉ ít phút sau, tiếng nổ vang lên làm 4 tên cảnh sát chết tại chỗ, 2 tên khác bị thương nặng, phá hủy 4 xe Honda và 1 máy bơm dầu của địch. Lợi dụng lúc địch hoảng loạn, cả tổ rút lui an toàn. Trận đánh đã gây tiếng vang lớn, làm cho bọn cảnh sát còn sống sót vô cùng hoang mang, phải hạn chế hoạt động lùng sục, khủng bố. Nhờ đó, nhân dân đi lại, mua bán thuận lợi hơn; việc tiếp tế của các cơ sở cách mạng cũng bớt khó khăn hơn trước.

Chiến công ấy không chỉ thể hiện sự táo bạo trong cách đánh, mà còn cho thấy phẩm chất đặc biệt của người nữ chiến sĩ cách mạng: mưu trí trong từng bước chuẩn bị, kiên trì trong theo dõi địch, dũng cảm khi đối mặt hiểm nguy và bình tĩnh đến phút cuối cùng để hoàn thành nhiệm vụ.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, đồng chí Mai Thị Rân được tặng thưởng Huân chương Giải phóng hạng Ba, hai lần được bầu là Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh cùng nhiều bằng khen, giấy khen khác. Năm 1978, đồng chí vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Cuộc đời và chiến công của đồng chí Mai Thị Rân là minh chứng sống động cho phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến: kiên cường, bất khuất, trung hậu, đảm đang. Từ cô gái trẻ 14 tuổi bước vào con đường cách mạng đến người nữ trinh sát gan dạ giữa lòng địch, đồng chí đã viết nên một câu chuyện đẹp về lòng yêu nước và tinh thần hy sinh vì Tổ quốc.

Hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, câu chuyện về Anh hùng Mai Thị Rân vẫn còn nguyên giá trị giáo dục sâu sắc. Đó là lời nhắc nhở thế hệ trẻ phải biết trân trọng độc lập, tự do; biết sống có lý tưởng, có trách nhiệm với quê hương, đất nước; tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng của cha anh bằng những việc làm cụ thể, thiết thực trong học tập, lao động, công tác và cống hiến.