Mái tóc thề gửi lại đại ngàn Trường Sơn

Cô Lan kể cho mình nghe với giọng trầm buồn nhưng ánh mắt vẫn lấp lánh khi nhớ về thời con gái. Hồi đó, cô đi thanh niên xung phong khi mới tròn 18 tuổi, mang theo niềm tự hào là mái tóc đen dài chấm gót – niềm kiêu hãnh của cô gái quê Thiệu Hóa.

"Cháu biết không, ở chiến trường, con gái tụi cô quý mái tóc lắm. Dù bom đạn cày xới, dù bụi đường đỏ quạch, cứ hễ ngớt tiếng máy bay là mấy chị em lại rủ nhau ra suối soi bóng, chải tóc cho nhau bằng những chiếc lược làm từ mảnh xác máy bay giặc."

Nhưng thực tế ở cao điểm 20 Quyết Thắng vô cùng khốc liệt. Nước sinh hoạt cực kỳ hiếm hoi, mỗi người chỉ được tiêu chuẩn một ca nước nhỏ để đánh răng, rửa mặt. Những cơn mưa rừng ẩm ướt, việc ngủ dưới hầm kèo chật chội khiến mái tóc dài trở thành "nỗi khổ". Tình trạng nấm tóc, ghẻ lở và chấy rận hoành hành khiến các cô gái không thể tập trung phá đá, thông đường.

Cô Lan nghẹn ngào nhớ lại đêm định mệnh đó: "Đêm hôm ấy, dưới ánh sáng lờ mờ của chiếc đèn dầu trong hầm, tiểu đội trưởng nhìn tụi cô rồi bảo: 'Chị em mình phải cắt tóc thôi, để tóc thế này không đánh giặc được'. Cả tiểu đội lặng đi, có tiếng sụt sịt khóc.

Cô là người đầu tiên đưa kéo cho chị tiểu đội trưởng. Từng lọn tóc dài rụng xuống, lòng cô đau như cắt đi một phần da thịt. Cắt xong, tụi cô không nỡ vứt đi. Cô lấy một mảnh vải dù, cẩn thận gói lại mái tóc của cả 12 chị em trong tiểu đội, rồi bí mật mang ra chôn dưới gốc cây cổ thụ cạnh lán trại.

Cô tự nhủ với đại ngàn: "Tóc ơi, ở lại đây giữ rừng nhé, khi nào hòa bình tụi tôi lại về đón". Sáng hôm sau, 12 "chàng trai" tóc ngắn ra công trường với tinh thần quyết liệt hơn bao giờ hết. Tụi cô cười đùa, bảo nhau nhìn như 'anh lính' thực thụ, chẳng còn ai vướng bận chuyện soi gương nữa."

Cô Lan đưa tay vuốt mái tóc bạc phơ bây giờ, cười bảo: "Sau này hòa bình, cô có quay lại tìm gốc cây ấy nhưng bom đạn đã san phẳng tất cả rồi cháu ạ. Mái tóc thanh xuân của tụi cô đã thực sự hòa vào đất mẹ Trường Sơn, để đổi lấy những chuyến xe qua, để đổi lấy ngày thống nhất."