Mái Tóc Thề Gửi Lại Trường Sơn
Năm 1967, tôi bước vào chiến trường khi mái tóc còn dài đến gót chân – niềm tự hào của một cô gái Hà Thành. Ngày đó, chúng tôi ra đi với lý tưởng "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước", mang theo cả sự hồn nhiên và những ước mơ giản dị nhất của tuổi trẻ. Tuyến đường 20 Quyết Thắng nơi tôi đóng quân được mệnh danh là "tọa độ lửa", nơi mỗi mét đường đều thấm đẫm mồ hôi và máu của hàng nghìn nam nữ TNXP.
Sống trong hang đá, thiếu nước sinh hoạt, lại thường xuyên phải đối mặt với những đợt rải thảm bom B-52, việc giữ gìn mái tóc dài là một điều cực kỳ khó khăn. Bụi đường, khói thuốc súng và cả chấy rận khiến mái tóc vốn mượt mà của chúng tôi trở nên xơ xác, bết dính. Nhiều đêm, nhìn các bạn mình ngồi bắt chấy cho nhau dưới ánh đèn dầu, tôi thấy xót xa. Một buổi sáng, sau một trận bom ác liệt làm sập miệng hang, chúng tôi bị kẹt bên trong suốt hai ngày đêm. Khi thoát được ra ngoài, đầu tóc ai nấy đều bù xù, đầy bụi đất và bết máu.
Tôi đã đưa ra một quyết định khó khăn: Tôi nhờ chị đội trưởng dùng chiếc kéo cắt dây thép để cắt cụt mái tóc của mình. Lúc mái tóc rơi xuống, tôi đã khóc – không phải vì sợ xấu, mà vì cảm giác như mình vừa để lại một phần thanh xuân dịu dàng ở sau lưng để đối mặt với thực tế khốc liệt của cuộc chiến. Các bạn trong tiểu đội thấy vậy cũng đồng loạt làm theo. Chúng tôi cười trong nước mắt, những mái tóc ngắn cũn cỡn làm chúng tôi trông giống những chàng trai, nhưng đôi mắt ai nấy đều rực sáng quyết tâm.
Mái tóc ấy, chúng tôi đã gom lại, bện thành một cái đệm nhỏ đặt dưới gối cho một đồng chí thương binh nặng đang chờ chuyển viện. Chúng tôi nói vui với anh: "Mái tóc con gái Trường Sơn sẽ giúp anh có giấc ngủ ngon để mau khỏe mà ra trận". Nhiều năm sau hòa bình, mỗi khi soi gương nhìn mái tóc đã bạc màu, tôi lại nhớ về những ngày tháng ấy. Mái tóc cắt ngắn năm xưa không chỉ là sự hy sinh về diện mạo, mà là lời thề của tuổi trẻ: Sẵn sàng dâng hiến tất cả, từ vẻ đẹp đến mạng sống, để giữ vững huyết mạch cho Tổ quốc được thông suốt.
