Mai Trung Lâm

Ông Mai Trung Lâm kể lại rằng sau khi tốt nghiệp một trường quân sự, ông và nhiều thanh niên Việt Nam được tổ chức bố trí về trạm liên lạc của Đệ tứ chiến khu do Trương Phát Khuê chỉ huy - một viên tướng dưới quyền Tưởng Giới Thạch. Trạm liên lạc này mang danh nghĩa đào tạo lực lượng người Việt cho kế hoạch “Hoa quân nhập Việt” nhưng thực chất là nơi quy tụ những thanh niên yêu nước bị thực dân Pháp truy bức phải sang Trung Quốc lánh nạn.Chiều tháng 10-1944, khi mọi người vừa ăn cơm xong, đang trò chuyện cùng đám sĩ quan Quốc dân đảng, thì Đinh Đại Toàn đến, ghé tai gọi riêng mấy người thân tín ra ngoài:- Tối nay, 7 giờ, đến khách sạn Tĩnh Tây, gặp thượng cấp.Tin ấy khiến ai nấy bồn chồn. Họ thì thầm với nhau: “Chắc Người đã về nước rồi!”. Rồi Đinh Đại Toàn nói thêm một câu ngắn gọn:- Hôm nay đi gặp đồng chí Già để nhận nhiệm vụ…Cả nhóm lập tức hiểu: “Đồng chí Già” chỉ có thể là Hồ Chí Minh.Tối hôm ấy, bốn người gồm Đinh Đại Toàn, Nam Long, Vĩnh Tường và Mai Trung Lâm có mặt tại khách sạn Tĩnh Tây. Trong căn phòng sáng đèn, “đồng chí Già” đứng dậy đón họ, giọng trầm ấm, ánh mắt hiền hậu. Người hỏi chuyện sức khỏe, công việc, rồi mới hạ giọng, giao nhiệm vụ đặc biệt:- Ngày mai, tôi về nước. Có vài người đi cùng và một số gánh hàng. Các đồng chí phải đưa được tất cả về đất mình, tuyệt đối không để người ngoài mang. Các đồng chí có làm được không?Bốn người, không ai bảo ai, cùng cất lời:- Dạ, chúng tôi làm được ạ!Đồng chí Già nói tiếp:- Yêu cầu trước 5 giờ sáng, chúng ta đã rời khỏi Tĩnh Tây.Kế hoạch trở về được khẩn trương vạch ra. Đêm ấy, không ai chợp mắt. Đúng 3 giờ sáng, đoàn bí mật trở lại khách sạn. Khi quang gánh đã đưa ra ngoài hết thì đồng chí Già ung dung trong bộ quân phục, đội nón sơn, bước ra. Dù trời còn tối, Tổ trưởng Đinh Đại Toàn vẫn ra hiệu lên đường.Ra khỏi thành, tới một cây lớn ven đường, Người cho nghỉ. Rồi bất ngờ hỏi:- Xa nước, xa nhà, chắc các đồng chí nhớ lắm phải không?Cả đoàn đáp ngay:- Thưa đồng chí Già, nhớ lắm ạ!Người khẽ gật đầu, giọng trầm lại:- Xa nước, xa nhà để cứu nước, cứu nhà. Người cách mạng luôn luôn gặp nhiều thử thách… Tôi và các đồng chí trẻ đều yêu nước, yêu nhà, nên đi bôn ba, học tập. Ai mà không nhớ nước, nhớ nhà. Nhưng đoàn thể còn cần ta ở lại, thì phải ở lại chứ! Các đồng chí ở trạm liên lạc, quan trọng lắm! Phải đề phòng bọn đặc vụ, bọn khiêu khích. Cắn răng mà chịu đựng. Phải khôn khéo mà mưu việc lớn…Đoàn băng rừng vượt suối, có đoạn phải bám vào từng vách đá, từng dây rừng để lần đi. Đến chiều tối, họ dừng lại tại một đồn của Quốc dân đảng. Người tự tin đi thẳng vào. Đinh Đại Toàn nói bằng tiếng Bạch thoại:- Hồ tiên sinh muốn bái kiến quan đồn.Khi xem giấy tờ, lính đồn lập tức kính cẩn mời vào, bởi trong cặp Người có bức ảnh Trương Phát Khuê đề tặng “Hồ tiên sinh”.Khoảng 4-5 giờ chiều, đoàn đến nơi đã hẹn. Đó là trạm liên lạc của cách mạng do các đồng chí Quốc Vân (Hoàng Tô) và Lê Quảng Ba đã đặt ở đấy. Cả đoàn dừng lại. Lập tức có 3 đồng chí người Nùng ra đón. Họ báo cho đoàn biết Lê Quảng Ba và Hoàng Sâm sẽ tới đón. Khi thấy những người cách mạng Việt Nam đầu tiên xuất hiện, Người quay lại, mỉm cười hiền hậu:- Các đồng chí đã hoàn thành nhiệm vụ. Chúng ta đã tới đích rồi!Ai cũng lưu luyến không muốn rời. Người bắt tay từng người, dặn dò cố gắng học tập, rèn luyện để sau này trở về phục vụ cách mạng trong nước.Giây phút chia tay diễn ra giữa rừng núi biên cương năm ấy, một khoảnh khắc nhỏ bé nhưng mở ra hành trình lớn của cách mạng Việt Nam, khi lãnh tụ Hồ Chí Minh trở về để chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa lịch sử mùa Thu 1945.