MÂN QUANG - NƠI GIÓ BIẾT KHÓC

Ký sự: Mân Quang Nơi gió biết khóc Có những chuyến đi khiến ta quên ngay sau khi trở về. Nhưng cũng có những chuyến đi, dù nhiều năm sau, chỉ cần nhắm mắt lại, ta vẫn thấy rõ cảnh vật, nghe rõ tiếng gió, và cảm nhận nỗi đau tưởng như của chính mình. Chuyến đi đến Khu chứng tích 45 học sinh Trường Tiểu học Mân Quang vào một ngày đầy nắng ấy – với tôi, một giáo viên tiểu học, một đoàn viên – là chuyến đi như vậy. Một chuyến đi không chỉ để xem, để biết, mà để lắng nghe. Lắng nghe tiếng của quá khứ, tiếng của những linh hồn nhỏ, và cả tiếng của chính trái tim mình. 1. Con đường dẫn vào làng – bình yên đến nao lòng Từ trung tâm thành phố Đà Nẵng ngược về phía Đông Nam khoảng 15 cây số, chúng tôi rẽ vào con đường dẫn về Mân Quang – một thôn nhỏ của phường Hòa Quý. Đường làng vòng vèo, hai bên là những hàng tre đã đứng đó cả đời người, trải qua đủ nắng mưa, từng chứng kiến biết bao đổi thay nhưng vẫn giữ nguyên dáng vẻ bình yên như chưa từng có cuộc chiến nào đi ngang. Xe chạy chậm dần rồi dừng hẳn ở đầu làng. Trước mắt tôi là khung cảnh khiến tim mình bất giác lặng đi: những mái nhà ngói cũ phủ rêu thời gian, những lối nhỏ dẫn vào các vườn cau, tiếng gà gáy vọng lại từ xa xa, và một vài cụ già ngồi nhìn mây trôi trên sân gạch – tất cả toát lên vẻ thanh bình khó tả. Nhưng sự bình yên ấy lại chứa đựng một bí mật không ai mong nhắc đến. Đó là mảnh đất từng hứng bom, từng vùi lấp tiếng cười trẻ thơ, từng có một buổi sáng tang tóc làm rơi nước mắt cả một cộng đồng. 2. Cổng khu chứng tích – bước vào một không gian khác Bước qua cổng khu mộ, tôi như đặt chân vào một thế giới khác – một thế giới mà thời gian ngừng lại từ ngày 16/3/1965. Phía trước là hai dãy mộ của 45 học sinh, chia đều hai bên, chính giữa là lối đi nhỏ. Các nấm mộ thấp, nhỏ, vừa đủ cho hình hài của một đứa trẻ tiểu học. Tất cả đơn sơ đến nao lòng. – Cô ơi, sao… nhiều bạn mất cùng một ngày vậy ạ?
– Vì một quả bom. Chỉ một quả thôi, con ạ. 3. Cuộc trò chuyện làm thay đổi cả chuyến đi Chúng tôi gặp bà Nguyễn Thị Bông – người mẹ đã mất hai con trong trận bom năm ấy. Bà kể lại bằng giọng run run, đôi mắt thấm đẫm nỗi đau không thể gọi tên. “Ngày đó, tui đang đi đồng… Trường Mân Quang tan nát… xác con nít nằm khắp nơi…” Những đứa học sinh đứng quanh tôi bắt đầu đỏ mắt. Có em cúi đầu, có em siết chặt tay bạn. 4. Nhân chứng sống – người duy nhất còn lại của lớp học ấy Bác Trần Văn Tài – học sinh duy nhất còn sống – kể lại bằng giọng trầm, chậm rãi, như thể mỗi lời nói đều đi qua ký ức đau đớn nhất của đời người. 5. Những chi tiết khiến tôi không ngủ được đêm ấy 43 em chết ngay tại chỗ. 2 em mất sau đó một ngày. 42 ngôi nhà, 1 trường học bị thiêu rụi. Khu mộ bị cày ủi 7 lần, nhưng dân làng vẫn giữ gìn bằng mọi cách. 6. Sự im lặng của gió Gió thổi nhẹ. Nhưng tiếng gió ở đây buồn hơn, như mang theo tiếng gọi của quá khứ. 7. Học trò của tôi — và bài học mà đời gửi đến – Con không thích chiến tranh nữa, cô ơi.
– Con muốn kể chuyện này cho em con nghe, để em cũng biết yêu hòa bình. 8. Kết thúc chuyến đi – bắt đầu một lời hứa Tôi sẽ kể câu chuyện này. Kể cho những học sinh của tôi. Kể cho những đoàn viên trẻ. Kể cho bất kỳ ai còn nghĩ chiến tranh là điều xa xôi. 9. Mân Quang – không chỉ là nỗi đau, mà còn là lời nhắc Hòa bình không phải là điều hiển nhiên. Hòa bình là món quà mà 45 học sinh ấy đã trả giá bằng sinh mạng của mình. 10. Lời kết: Để gió thôi khóc Nếu thế hệ mai sau biết trân trọng hòa bình bằng trái tim, thì có lẽ, những cơn gió trên Mân Quang sẽ nhẹ hơn. Đoàn viên: Lê Thị Xuân Dung Chi đoàn Trường TH Lý Công Uẩn

© Ký sự truyền thống – Mân Quang