Mang cả bàn chông, ôm bộc phá đánh lô cốt – người Anh hùng của Đặc công Bình Định
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Kim sinh ngày 26-6-1935, tại thôn Tấn Thạnh, xã Hoài Hảo, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định. Xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo, ông sớm có người thân tham gia cách mạng. Ngày 20-10-1960, Nguyễn Kim nhập ngũ vào lực lượng bộ đội địa phương, sau đó được huấn luyện đặc công và năm 1961 được điều động về Đại đội Đặc công Đ10, Tỉnh đội Bình Định. Năm 1962, ông được kết nạp vào Đảng. Ngày 5-5-1965, Nguyễn Kim được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành người đầu tiên của Bình Định được tuyên dương Anh hùng trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.
Trận Mỹ Thọ ngày 9-2-1963 – bước ngoặt của người chiến sĩ đặc công
Đầu năm 1963, chiến trường Bình Định diễn ra hết sức quyết liệt. Mỹ và chính quyền Sài Gòn đẩy mạnh chiến lược “ấp chiến lược”, nhằm dồn dân, kiểm soát nông thôn và tách lực lượng cách mạng khỏi cơ sở quần chúng. Bình Định là một trong những địa bàn trọng điểm. Quân dân địa phương chủ trương đẩy mạnh đấu tranh quân sự kết hợp với chính trị, phá thế kìm kẹp và phá các ấp chiến lược.
Ngày 9-2-1963, Đại đội Đặc công Đ10 phối hợp với một trung đội bộ đội địa phương huyện Phù Mỹ tiến công Tổng đoàn dân vệ và đoàn xây dựng ấp chiến lược tại xã Mỹ Thọ, huyện Phù Mỹ. Đây là một trận đánh có ý nghĩa quan trọng trong quá trình phá thế phòng thủ của đối phương ở vùng đồng bằng.
Khi lực lượng đặc công tiếp cận mục tiêu, trận đánh bất ngờ bị lộ. Từ các lô cốt, hỏa lực đối phương bắn dữ dội. Trước tình thế đó, chi ủy kêu gọi đảng viên, đoàn viên xung phong đánh chiếm các hỏa điểm. 23 chiến sĩ Đ10 đồng loạt lao lên. Nguyễn Kim được giao nhiệm vụ đánh lô cốt bên trái trận địa.
Trong lúc tiếp cận, ông đạp phải bàn chông sắt. Bàn chân bị thương nhưng trước yêu cầu phải nhanh chóng dập tắt hỏa điểm, Nguyễn Kim vẫn tiếp tục tiến lên. Ông mang theo cả bàn chông còn mắc ở chân, ôm bộc phá lao vào lô cốt. Khối bộc phá phát nổ, hỏa điểm bị tiêu diệt, tạo khoảng trống để đồng đội xung phong đánh vào trận địa. Theo Báo Quân đội nhân dân và Báo Bình Định, sau khoảng 30 phút chiến đấu, đơn vị diệt 65 tên, bắt 5 tên và thu 25 súng. Đây là một trong những trận đánh tiêu biểu của Đ10 trong việc phá các mục tiêu phục vụ “ấp chiến lược”.
Điều đáng chú ý trong trận đánh không chỉ nằm ở kết quả quân sự mà còn ở khả năng chịu đựng thương tích và tinh thần đặt nhiệm vụ lên trên sự an nguy của bản thân. Nguyễn Kim hiểu rằng nếu hỏa điểm không bị dập tắt, lực lượng xung kích phía sau sẽ gặp tổn thất lớn. Vì vậy, dù chân bị bàn chông xuyên qua, ông vẫn quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.
Những trận đánh bằng sự mưu trí và lòng gan dạ
Sau trận Mỹ Thọ, Nguyễn Kim tiếp tục tham gia nhiều trận đánh trên chiến trường Bình Định. Một trong những trận ông luôn nhớ là trận tập kích trụ sở xã Mỹ Hòa, xã Mỹ Thọ, huyện Phù Mỹ vào mùa Đông năm 1963. Trong đêm mưa phùn và gió lạnh, Nguyễn Kim cùng hai đồng đội bí mật tiếp cận mục tiêu. Để tạo điều kiện cho đồng đội vượt qua giao thông hào ngập nước mà không bị phát hiện, ông ngâm mình trong nước lạnh, dùng thân làm điểm tựa cho đồng đội vượt qua. Cách đánh này cho thấy đặc trưng của lực lượng đặc công: bí mật, kiên trì, tận dụng địa hình và bất ngờ tiếp cận mục tiêu.
Một trận đánh khác diễn ra tại chốt Hòn Cấm, xã Bình Quang, huyện Vĩnh Thạnh. Trong trận này, Nguyễn Kim bị thương, chân trái gần như mất cảm giác nhưng vẫn bám trận địa cùng đồng đội cho đến khi tiêu diệt được lực lượng đối phương tại chốt. Những trận đánh ấy góp phần làm nên hình ảnh một chiến sĩ đặc công gan dạ nhưng không chỉ dựa vào sức mạnh, mà còn biết tận dụng địa hình, yếu tố bất ngờ và sự phối hợp giữa các mũi tiến công.
Người lính trong đội hình Đ10 anh hùng
Nguyễn Kim trưởng thành cùng Đại đội Đặc công Đ10, đơn vị được thành lập tháng 9-1960 tại Ân Nghĩa, Hoài Ân. Ngay trong trận đầu ra quân ngày 23-9-1960, Đ10 đã phối hợp đánh vào các mục tiêu ở Hoài Tân và Ân Nghĩa. Trong những năm sau đó, đơn vị liên tục hoạt động trên nhiều địa bàn của Bình Định như Hoài Nhơn, Phù Mỹ, Phù Cát, Tuy Phước, Quy Nhơn và Bình Khê.
Trong gần 15 năm chiến đấu, Đ10 tham gia hơn 100 trận đánh, góp phần loại khỏi vòng chiến đấu hơn 5.200 quân đối phương, bắt sống hơn 700 người và thu nhiều vũ khí, phương tiện chiến tranh. Đơn vị có ba cá nhân được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trong đó có Nguyễn Kim.
Nhìn từ chiến trường Bình Định, những chiến công của Nguyễn Kim còn gắn với một giai đoạn quan trọng: quân dân địa phương kết hợp ba mũi giáp công – quân sự, chính trị và binh vận để phá “ấp chiến lược”, mở rộng vùng làm chủ. Chính vì vậy, mỗi trận đánh của lực lượng đặc công không đơn thuần nhằm tiêu diệt một mục tiêu quân sự mà còn tạo điều kiện cho phong trào quần chúng phát triển.
Giá trị của một “câu chuyện thời hoa lửa”
Câu chuyện của Anh hùng Nguyễn Kim là câu chuyện về bản lĩnh của người chiến sĩ đặc công trong những thời khắc quyết định. Từ một người nông dân nghèo ở Hoài Nhơn, ông trở thành chiến sĩ Đ10, trực tiếp tham gia những trận đánh ác liệt trên chiến trường Bình Định. Hình ảnh ông mang cả bàn chông, ôm bộc phá lao vào lô cốt Mỹ Thọ đã trở thành một biểu tượng về lòng dũng cảm và ý chí hoàn thành nhiệm vụ.
Điều đáng ghi nhớ ở Nguyễn Kim không chỉ là những con số về chiến công, mà còn là tinh thần dám nhận nhiệm vụ khó, sẵn sàng chịu đựng gian khổ và đặt lợi ích của tập thể lên trên bản thân. Trong điều kiện vũ khí, trang bị còn hạn chế, người chiến sĩ đặc công phải dựa vào sự bí mật, bất ngờ, khả năng điều nghiên và lòng quyết tâm để tạo ra hiệu quả chiến đấu cao.
Nguyễn Kim và những đồng đội của Đ10 đã góp phần viết nên một chương đặc biệt trong lịch sử chiến tranh nhân dân ở Bình Định. Những trận đánh như Mỹ Thọ năm 1963 cho thấy sức mạnh của con người có thể trở thành yếu tố quyết định trong những thời điểm khó khăn nhất. Đó cũng chính là giá trị cốt lõi của câu chuyện thời hoa lửa: một thế hệ đã đem tuổi trẻ, lòng dũng cảm và sự hy sinh của mình để bảo vệ quê hương, góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước.
