Mảnh khăn trắng của mẹ Nguyễn Thị Thứ

Có những câu chuyện không cần tiếng súng mà vẫn khiến người ta nghẹn lại.Nếu những người lính ra trận mang theo súng đạn, thì có những người mẹ… chỉ mang theo nỗi chờ đợi.

Tôi biết đến Nguyễn Thị Thứ không phải qua một bộ phim, mà qua một dòng thông tin rất ngắn: Mẹ có 9 người con, 1 con rể và 2 cháu ngoại hy sinh trong kháng chiến.Chỉ một dòng thôi. Nhưng phía sau nó là cả một đời người.

Tôi thử tưởng tượng nếu câu chuyện ấy được kể lại bằng giọng của một người trẻ như mình.

“Ngày… tháng… năm…”

Hôm nay, tôi đứng trước hiên nhà của mẹ. Không phải căn nhà thật, mà là trong tưởng tượng – nơi có một người mẹ già, tay cầm chiếc khăn trắng đã cũ, mắt nhìn ra con đường làng. Mỗi lần có người đi qua, mẹ lại nhìn. Không phải vì tò mò. Mà vì… hy vọng. Hy vọng một trong những đứa con của mẹ sẽ quay về. Nhưng chiến tranh không phải là một bộ phim có kết thúc đẹp. Nó không trả lại cho mẹ những người con đã đi. Tôi tưởng tượng mẹ từng ngồi khâu áo cho con, dặn dò trước ngày tiễn con ra trận. Không có những lời to tát như trong sách giáo khoa. Chỉ là một câu rất bình thường:

“Đi mạnh giỏi nghe con.”

Nhưng phía sau câu nói đó là điều mà không một người trẻ nào dễ hiểu hết: biết có thể sẽ không bao giờ gặp lại… nhưng vẫn để con đi. Tôi tự hỏi: Nếu là mẹ mình, liệu mẹ có đủ mạnh mẽ như vậy không? Hay nếu là mình trong hoàn cảnh ấy, mình có chấp nhận không? Câu trả lời… có lẽ không dễ.

Những năm tháng sau đó, mẹ không còn tiễn con nữa. Vì… không còn ai để tiễn. Những tấm giấy báo tử đến dần dần, không ồ ạt. Nhưng mỗi lần đến là một lần cắt vào tim.

“Hôm nay lại có tin.

Người ta nói con hy sinh rồi.

Mẹ không khóc nữa… vì nước mắt hình như đã cạn từ lâu.”

Người ta thường gọi đó là sự hy sinh thầm lặng. Nhưng với tôi, đó là một sự mất mát lớn đến mức không thể gọi tên.

Thời “hoa lửa” không chỉ có những anh hùng ngoài chiến trường. Nó còn có những người mẹ như Nguyễn Thị Thứ – những người không cầm súng, nhưng đã trao đi tất cả.

Còn chúng ta – những người trẻ hôm nay? Chúng ta không phải tiễn ai ra trận. Không phải đối diện với bom đạn. Nhưng đôi khi lại dễ dàng bỏ cuộc, sống hời hợt, hoặc không biết mình đang sống vì điều gì. Nếu có thể viết tiếp câu chuyện của mẹ bằng ngôn ngữ của thế hệ mình, tôi nghĩ nó không cần những lời lớn lao. Chỉ đơn giản là: Sống tử tế hơn. Sống có trách nhiệm hơn. Và đừng quên rằng sự bình yên mình đang có… đã từng phải đổi bằng rất nhiều nước mắt. “Thời hoa lửa” đã qua. Nhưng những câu chuyện như thế này không nên chỉ nằm lại trong quá khứ. Vì nếu chúng ta quên… thì những mảnh khăn trắng ấy sẽ mãi mãi không được lau khô.