Mảnh Vỡ Trái Bom

Chiều cuối hạ, cơn mưa rừng vừa dứt. Những giọt nước còn đọng trên lá tranh lấp lánh dưới ánh hoàng hôn đỏ sẫm. Trong căn nhà nhỏ bên sườn đồi, ông Sáu cặm cụi bên chiếc bàn gỗ cũ, dùng khăn lau một mảnh kim loại đen xám đã sần sùi theo năm tháng. Đó là mảnh vỡ của một trái bom. Ngày nào ông cũng lau nó thật cẩn thận. Người trong làng nhiều lần hỏi:
“Chỉ là miếng sắt vụn thôi mà, sao ông giữ kỹ vậy?” Ông chỉ cười nhạt:
“Nó nhắc tôi nhớ về một người.” Năm 1972, chiến tranh còn ác liệt. Sáu khi ấy mới hai mươi ba tuổi, là chiến sĩ công binh đóng quân gần tuyến đường Trường Sơn. Công việc của họ là rà phá bom mìn để mở đường cho xe vận tải đi qua. Mỗi ngày đều đối mặt với cái chết. Có những quả bom nằm im dưới lớp đất đỏ, chỉ cần sơ suất nhỏ là tất cả sẽ tan biến trong một tiếng nổ. Trong đơn vị, người thân nhất với Sáu là Hòa — cậu lính trẻ quê Nghệ An, nhỏ hơn ông hai tuổi, lúc nào cũng hay cười. Hòa thường nói:
“Chiến tranh qua rồi, em sẽ về mở tiệm sửa radio. Anh Sáu nhớ ghé nhé.” Sáu bật cười:
“Ừ, lúc đó anh mang cả xóm đến sửa.” Giữa bom đạn, những giấc mơ nhỏ bé ấy trở thành thứ quý giá nhất. Một buổi sáng tháng tám, đơn vị nhận nhiệm vụ gỡ một quả bom lớn nằm cạnh con đường vận tải. Nếu không xử lý kịp, đoàn xe đêm đó sẽ không thể đi qua. Cả khu rừng im phăng phắc. Sáu và Hòa bò sát mặt đất tiếp cận quả bom. Mồ hôi chảy ướt lưng áo. Từng thao tác phải chính xác tuyệt đối. Khi Hòa vừa cúi xuống tháo kíp nổ, từ phía xa bất ngờ vang lên tiếng máy bay. “Máy bay quay lại!” Tiếng hô chưa dứt, loạt bom mới đã trút xuống. Mặt đất rung chuyển dữ dội. Sáu bị hất văng xuống hố đất, tai ù đặc. Khói bụi mù mịt. Ông gượng dậy gọi:
“Hòa! Hòa ơi!” Không tiếng trả lời. Chỉ còn một hố bom sâu hoắm giữa khoảng rừng cháy khét. Sáu quỳ lặng rất lâu giữa mưa đất đá. Trong đống đất vụn cạnh miệng hố, ông nhặt được một mảnh kim loại sắc lạnh — mảnh vỡ của trái bom đã cướp đi người đồng đội thân thiết nhất. Chiến tranh kết thúc. Sáu trở về quê với mái tóc đã điểm bạc dù tuổi còn chưa nhiều. Ông lập gia đình, có con cháu, sống cuộc đời bình dị như bao người khác. Nhưng trong chiếc tủ gỗ cũ, mảnh bom ấy vẫn luôn được giữ cẩn thận. Nhiều đêm mưa, ông lại mang nó ra ngắm. Không phải để nhớ về đau thương. Mà để nhớ rằng hòa bình hôm nay đã được đánh đổi bằng tuổi trẻ và mạng sống của biết bao người. Một lần, đứa cháu nội tò mò hỏi:
“Ông ơi, sao ông không vứt miếng sắt này đi?” Ông Sáu xoa đầu cháu:
“Vì nó không phải miếng sắt bình thường.” “Vậy nó là gì hả ông?” Ông nhìn ra khoảng trời chiều đang yên bình:
“Nó là ký ức… và cũng là lời nhắc rằng chiến tranh đau đớn đến mức nào.” Đứa bé im lặng. Ngoài sân, tiếng ve cuối mùa râm ran trong gió. Ông Sáu khẽ đặt mảnh bom trở lại chiếc hộp gỗ. Đôi bàn tay già nua run run nhưng ánh mắt lại dịu dàng lạ thường. Ở đâu đó trong ký ức xa xăm, ông vẫn nghe tiếng cười của Hòa vang vọng giữa núi rừng Trường Sơn năm cũ.