MẮT THẦN CỒN CỎ: HUYỀN THOẠI VỀ NGƯỜI ANH HÙNG ĐỨNG THẲNG GIỮA MƯA BOM
Đầu những năm 1960, đảo Cồn Cỏ – một dải đất nhỏ chưa đầy 4 cây số vuông nằm trơ trọi giữa Biển Đông – trở thành "vọng gác tiền tiêu" của miền Bắc xã hội chủ nghĩa. Đế quốc Mỹ điên cuồng trút hàng vạn tấn bom đạn xuống hòn đảo này nhằm chặt đứt tuyến chi viện trên biển. Chính tại mảnh đất bị cày xới đến mức không một ngọn cỏ nào mọc nổi ấy, câu chuyện về người chiến sĩ trinh sát Thái Văn A đã viết nên một huyền thoại bất tử về "đôi mắt thép".
1. Chàng trai Minh Hóa và duyên nợ với Cồn Cỏ
Sinh năm 1942 tại vùng quê nghèo Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình, Thái Văn A lớn lên giữa cái nắng, cái gió khắc nghiệt của miền Trung. Năm 20 tuổi (1962), mang theo bầu máu nóng của tuổi trẻ, anh hăng hái lên đường nhập ngũ. Chỉ một năm sau, anh được điều động ra đảo Cồn Cỏ mang theo nhiệm vụ thiêng liêng: Làm chiến sĩ trinh sát kiêm quan sát viên trên đỉnh cao nhất của đảo – Đồi 63.
Đồi 63 cao so với mặt nước biển, từ đây có thể phóng tầm mắt bao quát cả một vùng biển rộng lớn. Nhưng đây cũng chính là "tọa độ chết", mục tiêu săn lùng số một của các biên đội máy bay và tàu chiến Mỹ nhằm xóa sổ hệ thống phòng không của ta.
2. "Mắt thần" giữa làn mưa bom bão đạn
Trên đỉnh đồi trống trải, đài quan sát của Thái Văn A chỉ là một chòi gỗ sơ sài. Tài sản quý giá nhất của anh là chiếc ống nhòm cũ và một tinh thần thép.
Mỗi khi còi báo động vang lên, trong khi mọi người rút vào hầm trú ẩn, Thái Văn A lại phải làm điều ngược lại: Đứng thẳng trên đài cao. Anh dùng đôi mắt của mình để "vạch nhiễu tìm thù", phân biệt từng loại máy bay phản lực, tàu chiến, đo đạc tốc độ, hướng bay để kịp thời truyền tọa độ về cho các mâm pháo cao xạ bắn trả.
Có những ngày Mỹ ném bom rải thảm, đài quan sát bị trúng đạn xé toạc, chân chòi gãy nát, anh bị hất văng xuống đất, máu chảy ròng ròng trên mặt. Nhưng cứ dứt đợt bom, anh lại gượng dậy, băng bó vết thương rồi lại leo lên chiếc chòi nghiêng vẹo. Anh nói với đồng đội: "Mắt tôi chưa mờ, tim tôi chưa ngừng đập thì đài quan sát không thể mất".
3. Những chiến công hiển hách
Suốt những năm tháng đối đầu với không lực Hoa Kỳ, "mắt thần" Thái Văn A đã lập nên những kỳ tích phi thường:
"Lưới lửa" chính xác: Anh đã phát hiện và báo cáo chính xác hàng trăm lượt máy bay địch, góp công lớn cùng đơn vị bắn rơi 20 máy bay Mỹ trên bầu trời Cồn Cỏ.
Tự tay diệt giặc: Riêng tổ trinh sát do anh chỉ huy đã trực tiếp nổ súng bắn hạ 1 chiếc thần sấm F-105 của Mỹ.
"Khắc tinh" của bom nổ chậm: Không chỉ nhìn lên trời, anh còn quan sát mặt đất để đánh dấu, định vị chính xác vị trí những quả bom chưa nổ, giúp lực lượng công binh đến tháo dỡ, bảo vệ an toàn cho huyết mạch của đảo.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
4. Người anh hùng bước vào huyền thoại
Với tinh thần chiến đấu kiên cường "như một cây phong ba đứng trước bão biển", ngày 1 tháng 1 năm 1967, Thượng sĩ Thái Văn A vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân khi mới bước sang tuổi 25.
Hình ảnh người chiến sĩ hiên ngang đứng trên đỉnh đồi 63, mặc kệ tàn lửa bom đạn bay quanh, mắt ghim chặt vào nền trời đã trở thành biểu tượng bất tử của thời đại hoa lửa. Xúc động trước khí phách ấy, nhạc sĩ Văn An đã viết nên ca khúc "Thái Văn A đứng đó" với những lời ca hào hùng đi vào lịch sử:
"Thái Văn A đứng đó, đỉnh cao ngọn cờ. Trận địa đây, nghìn trùng khơi lộng gió..."
Vĩ thanh
Khác với nhiều đồng đội đã ngã xuống và mãi mãi nằm lại với lòng biển sâu, Anh hùng Thái Văn A đã may mắn sống sót qua cuộc chiến khốc liệt. Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục cống hiến cho quân đội và về hưu với quân hàm Trung tá.
Năm 2001, do bạo bệnh và những vết thương cũ tái phát, người anh hùng của đảo Cồn Cỏ đã trút hơi thở cuối cùng, hưởng thọ 59 tuổi. Ông không phải là liệt sĩ hy sinh trong trận mạc, nhưng cuộc đời ông là một bản anh hùng ca bất tử, một "ngọn hải đăng" về lòng dũng cảm cho các thế hệ mai sau.
