mặt trận Vị Xuyên là điểm chính diện cho cuộc chiến tranh biên giới

Tháng 2/1979 Trung Quốc đồng loạt tấn công vào biên giới 6 tỉnh phía Bắc nước ta. Với 30 ngày đêm chiến đấu ác liệt của đồng bào dân tộc 6 tỉnh biên giới phía Bắc và đội ngũ lực lượng vũ trang tại chỗ đã đánh bại “chiến thuật biển người, thọc sâu phá hoại” buộc quân đội Trung Quốc phải rút khỏi Việt Nam vào ngày 18/3.Tuy nhiên, Trung Quốc không hoàn toàn rút quân và vẫn duy trì lực lượng ở khu vực biên giới nước ta. Tháng 4/1984 súng nổ không ngừng tại khu vực biên giới hai tỉnh Hà Giang và Tuyên Quang. Quân đội Trung Quốc dùng cả bộ binh và pháo binh tấn công chiếm một số cứ điểm quan trọng của ta. Quân địch tập trung binh và hỏa lực thay phiên nhau tấn công hướng quân khu 2, trọng điểm là khu vực Vị Xuyên và Thanh Thủy. Trung Quốc dùng máy bay, biệt kích luồn sâu sang lãnh thổ Việt Nam kết hợp pháo cối mật độ lớn tấn công các khu vực trọng điểm như cao điểm 685, Cô Ích, đồi Đài, Cót Ép, khu 4 hầm.Trước giai đoạn khó khăn và thách thức trên, bộ đội ta quyết định nhanh chóng xây dựng trận địa và cũng cố lực lượng ngăn chặn địch và từng bước giành lại các điểm cao bị chiếm đóng. Ngày 11/6/1984 bộ đội ta tổ chức đánh địch ở điểm 233 và 685 nhưng thất bại. Rạng sáng ngày 12/7/1984 quân ta tấn công trên cả 3 hướng nhưng đều thất bại. Sau này, điểm cao 685 được gọi là “lò vôi thế kỷ” hay “đồi thịt băm” nơi đã ghi lại hình ảnh bi hùng của hơn 600 chiến sĩ anh dũng hy sinh.10 năm chiến đấu trên mảnh đất Vị Xuyên hơn 4000 bộ đội của ta đã hy sinh, hàng ngàn người bị thương, hơn 2000 liệt sĩ chưa tìm được hài cốt. Hiện nay, nghĩa trang Vị Xuyên hiện có 1797 ngôi mộ liệt sĩ và 1 mộ liệt sĩ tập thể cùng 330 mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin. Ngày 12/7 hằng năm được coi là ngày giỗ trận chung cho những anh hùng đã nằm lại núi đồi Vị Xuyên – ngày mở đầu cho chiến dịch mang mật danh MB-84 phản kích để lấy lại những điểm cao mà Trung Quốc đánh chiếm./.