MÀU HOA TRONG LỬA ĐẠN

Khúc dạo đầu bên giảng đường

Mùa hè năm 1972, Hà Nội không chỉ có tiếng ve kêu ran những vòm sấu già mà còn rát bỏng bởi cái nắng và tiếng còi báo động máy bay. Thành, chàng sinh viên năm hai khoa Văn, xếp lại cuốn giáo trình văn học Nga còn dở dang. Trong ngăn bàn ký túc xá, anh để lại một nhành hoa phượng ép khô và lá thư chưa kịp gửi cho Mai – cô bạn cùng lớp có nụ cười tỏa nắng.

Lệnh tổng động viên phát ra. Thành cùng hàng ngàn thanh niên Thủ đô lên đường. Ngày ra quân, sân ga rực rỡ sắc thắm của hoa phượng, nhưng người ta không còn gọi đó là hoa học trò nữa. Đó là màu máu, màu của lời thề quyết tử. Thành đi, mang theo hơi ấm bàn tay Mai lúc chia tay và lời hứa: "Đợi anh về, khi mùa hoa sau lại nở."

Giữa lòng "Túi bom"

Chiến trường Quảng Trị đón Thành bằng những cơn mưa bom xối xả và mùi thuốc súng nồng nặc. Đơn vị của anh đóng quân gần thành cổ, nơi mà mỗi mét đất đều thấm đẫm máu và mồ hôi.

Ở đây, khái niệm thời gian không tính bằng giờ, mà tính bằng những đợt pháo kích. Những chàng trai mười tám đôi mươi, vốn quen với việc cầm bút, giờ đây đôi tay chai sạn vì bóp cò súng và đào công sự. Trong những phút giải lao hiếm hoi dưới hầm chữ A, họ lại chuyền tay nhau mẩu thuốc lá sâu, kể cho nhau nghe về một Hà Nội thanh bình, về những hiệu kem Tràng Tiền hay những buổi chiều lộng gió trên Hồ Tây.

Thành vẫn giữ thói quen viết nhật ký. Anh viết bằng tất cả sự lãng mạn của một gã trai Hà Nội giữa chiến trường khốc liệt:

"Mai à, ở đây hoa phượng không nở trên cành, mà hoa lửa nở trên nền trời. Mỗi khi nhìn lên những quầng lửa của pháo sáng, anh lại nhớ về màu áo trắng của em trên đường Thanh Niên. Chiến tranh có thể tàn phá những công trình, nhưng không thể thiêu rụi được ký ức của chúng mình."

Đêm trắng bên dòng Thạch Hãn

Đêm tháng 8, dòng sông Thạch Hãn lững lờ trôi, mang theo cả những linh hồn trẻ tuổi. Nhiệm vụ của tiểu đội Thành là bảo vệ đường dây thông tin liên lạc. Pháo địch bắn cầm canh, mặt sông đỏ rực như bị nung nóng.

Một quả pháo rơi trúng công sự phía cánh trái. Tiếng nổ chát chúa xé toạc màn đêm. Thành lao ra khỏi hầm, băng qua làn mưa đạn để cứu đồng đội. Trong khoảnh khắc ấy, anh thấy mình như tan chảy vào hào quang của khói lửa. Một cảm giác nhói đau ở lồng ngực trái, nóng hổi và tê dại. Thành ngã xuống, tay vẫn nắm chặt sợi dây thông tin vừa kịp nối lại.

Trước mắt anh, bầu trời đêm Quảng Trị bỗng hóa thành một rừng hoa phượng rực rỡ. Anh thấy Mai đứng đó, cầm nhành hoa thắm, mỉm cười đón anh về. Một cảm giác nhẹ bẫm lướt qua. Thành nhắm mắt, môi nở một nụ cười thanh thản.

Vĩ thanh

Hòa bình lập lại. Mùa hè năm 1975, Mai trở lại sân trường đại học. Cô vẫn mặc chiếc áo trắng năm xưa, nhưng ánh mắt đã mang nỗi buồn của một thời đại vừa đi qua giông bão.

Người ta trao lại cho cô cuốn nhật ký sờn rách và một nhành hoa phượng đã mục nát từ trong ngăn bàn năm cũ. Thành không về, nhưng tên anh đã hòa vào màu đỏ của hoa, vào màu xanh của đất nước.

Mỗi mùa hè tới, khi hoa phượng thắp lửa trên những con phố Hà Nội, người ta lại thấy những người tóc đã bạc trắng ngồi lặng lẽ bên gốc cây. Họ không chỉ nhìn hoa, mà họ đang nhìn thấy bóng dáng của chính mình, của bạn bè mình trong những năm tháng "hoa và lửa" ấy.