Máu Rực Dốc Chuối Và Khẩu Pháo Trên Bờ Vực

Trong ký ức của cựu chiến binh Nguyễn Văn Hiện, những đêm kéo pháo bằng tay qua rừng rậm và đèo dốc hiểm trở trong Chiến dịch Điện Biên Phủ đầu năm 1954 là khoảng thời gian "hoa lửa" dữ dội nhất của tuổi trẻ. Nơi gian khổ chập chùng ấy, hành động anh dũng của người khẩu đội trưởng Tô Vĩnh Diện đã trở thành biểu tượng sống động cho ý chí "thà hy sinh chứ không để mất pháo".

Đó là đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, thực hiện chỉ thị chuyển từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc", Đại đội 806 nhận lệnh kéo các khẩu pháo cao xạ 37mm từ trận địa ra vị trí tập kết mới. Đường rừng núi Điện Biên dốc đứng, trơn trượt do mưa bão và sương mù. Phía trên là vách đá dựng đứng, bên dưới là vực sâu hun hút. Chiếc pháo nặng hơn 2,4 tấn chỉ được di chuyển bằng sức người cùng hệ thống dây thừng, dây tời mỏng mong.

Đồng chí Nguyễn Văn Hiện nhớ lại, đêm đó mưa tầm tã, đường dốc Chuối lầy lội và có độ dốc gần 70 độ. Khẩu đội trưởng Tô Vĩnh Diện nhận nhiệm vụ nguy hiểm nhất là trực tiếp cầm lái, điều khiển hướng di chuyển của khẩu pháo. Bất ngờ, một tràng pháo mù của địch nổ gần, dây tời chính bị đứt phụt! Khẩu pháo mất đà lao nhanh xuống dốc, kéo lê cả những chiến sĩ đang gồng mình bám dây.

Trong khoảnh khắc sinh tử khi khẩu pháo đang đà lao thẳng xuống vực sâu, Tô Vĩnh Diện hô lớn: "Bảo vệ pháo các đồng chí ơi!" rồi lập tức buông tay lái, lao gieo mình về phía trước, đem cả thân hình chèn chặt vào giữa bánh xe pháo và vách đá.

Khối thép nặng hàng tấn đè nghiến lên thân thể người chiến sĩ trẻ. Nhờ gờ chèn bằng thịt xương của anh, khẩu pháo khựng lại, lệch hướng rồi tựa lưng an toàn vào vách núi, ngay sát bờ vực thẳm.

Đồng chí Nguyễn Văn Hiện cùng các anh em trong khẩu đội òa khóc lao đến gạt bánh xe, ôm lấy Tô Vĩnh Diện ra ngoài. Ngực áo anh đầm đìa máu tươi, hơi thở đã rất yếu. Bằng tất cả sức lực còn lại, Tô Vĩnh Diện cố ngước mắt nhìn người đồng đội Nguyễn Văn Hiện rồi thì thào câu hỏi cuối cùng:

"Pháo... có sao không các đồng chí?"

Khi nghe đồng đội nghẹn ngào trả lời khẩu pháo vẫn an toàn, anh mới mỉm cười thanh thản rồi nhắm mắt trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 30.

Câu nói cuối cùng của Anh hùng Tô Vĩnh Diện đã trở thành ngọn lửa sưởi ấm và rèn đúc ý chí cho Nguyễn Văn Hiện cùng toàn thể lực lượng Pháo binh Việt Nam, tiếp thêm sức mạnh để họ đưa pháo vào trận địa, bắn rơi hàng loạt máy bay địch và góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu.