Mẹ Đào Thị Vui
Tôi hình dung căn nhà nhỏ ở thôn Đại An Khê, nơi mẹ sống. Trong không gian giản dị ấy, mẹ kể về năm tháng chiến tranh bằng giọng chậm rãi mà rắn rỏi. Mẹ sinh năm 1923, mới đôi mươi đã cùng chồng – liệt sĩ Lê Hồi – tham gia cách mạng, che giấu cán bộ, đào hầm bí mật ngay giữa lòng địch. Những lần bị đánh đập, bị ép khai, mẹ vẫn kiên quyết im lặng để bảo vệ đồng đội. Mẹ từng nói rằng dù ngất lên ngất xuống, chỉ cần nghĩ đến người cách mạng đang ẩn nấp, mẹ lại cắn răng chịu đựng.
Năm 1949, chồng mẹ hy sinh. Mẹ còn rất trẻ, nhưng nỗi đau mất người bạn đời không làm mẹ gục ngã. Mẹ vừa nuôi người con trai duy nhất Lê Thịnh, vừa tiếp tục nuôi giấu cán bộ. Đến khi con trưởng thành, theo truyền thống gia đình, anh Thịnh lại tiếp bước cha, hoạt động bí mật và rồi hy sinh ở tuổi 22. Khi nghe tin, mẹ bảo “cả người như mềm ra” nhưng rồi lại tự đứng dậy vì nghĩ con đã hy sinh cho Tổ quốc.
Điều khiến tôi nể phục nhất là trong những năm chiến trường ác liệt nhất, mẹ bị bắt, bị tra tấn nhiều lần, thậm chí bị đổ xà phòng vào mũi, miệng để ép khai. Trước miệng hầm đang có cả cán bộ và chiến sĩ, mẹ vẫn cứng cỏi giữ im lặng.
Với những cống hiến lớn lao ấy, mẹ được phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng năm 1994, cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Nhưng có lẽ phần thưởng lớn nhất là sự trân trọng của cả nước dành cho mẹ, cho thế hệ những người đã hy sinh cả cuộc đời cho cách mạng.
Điều khiến tôi xúc động nhất là cuộc gặp giữa mẹ và Thủ tướng Phạm Minh Chính vào ngày 26/7 vừa qua. Giữa căn nhà đơn sơ, mẹ nắm tay Thủ tướng thật chặt rồi bất ngờ ôm ông – cái ôm của một người mẹ dành cho người con lâu ngày trở về. Hình ảnh ấy lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội, chạm tới trái tim của tôi và hàng triệu người khác.
Mẹ gửi gắm rằng mẹ già rồi nhưng lòng mẹ luôn hướng về Tổ quốc, mong thế hệ sau – trong đó có chúng tôi – giữ gìn hòa bình và xây dựng đất nước giàu đẹp. Tôi nghe câu ấy mà thấy vừa ấm, vừa như một lời nhắc nhở.
Tuổi trẻ cả nước còn dành tặng mẹ một món quà đặc biệt bằng công nghệ AI: một đoạn video tái hiện cảnh mẹ được gặp lại con trai. Khi xem, mẹ đã khóc – những giọt nước mắt của hạnh phúc xen lẫn nỗi nhớ kéo dài nửa thế kỷ. Tôi xem lại mà cũng thấy nghèn nghẹn.
Xã Hải Thượng, nơi mẹ sống, từng có tới 95 Mẹ Việt Nam anh hùng. Bây giờ chỉ còn mẹ Vui còn sống. Với tôi, mẹ không chỉ là một nhân chứng lịch sử, mà còn là biểu tượng của lòng trung hiếu, của sự bền gan, của tình yêu nước cháy bỏng của người phụ nữ Việt Nam.
Khi biết Khu tưởng niệm Mẹ Việt Nam anh hùng của xã có 95 di ảnh, chỉ còn trống một vị trí dành cho mẹ Vui, tôi bỗng thấy vừa tự hào, vừa bùi ngùi. Mẹ đã sống vượt qua một thế kỷ, mang ký ức của cả một dân tộc, và là niềm tự hào không chỉ của quê hương Quảng Trị mà còn của cả chúng tôi – những học sinh hôm nay đang sống trong hòa bình.
Với riêng tôi – một học sinh lớp 10D ở Khoái Châu – câu chuyện của mẹ như một bài học sống động nhất về lòng yêu nước, về sự hy sinh của thế hệ đi trước. Và tôi tự nhủ mình phải sống sao cho xứng đáng với những người mẹ như mẹ Đào Thị Vui.
