MẸ ĐỖ THỊ BỘT - GIỮ TRỌN LỜI NGUYỀN
Mẹ Đỗ Thị Bột, quê ở xã Thành Thới B, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre, là một trong những người mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng ngay trong đợt đầu tiên. Cuộc đời Mẹ là biểu tượng của sự hy sinh cao cả, gắn liền với lịch sử đau thương mà anh dũng của quê hương Đồng Khởi.
Chồng của Mẹ tham gia cách mạng từ thời kháng chiến chống thực dân Pháp, rồi tiếp tục chiến đấu trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Năm 1959, khi gia đình thực hiện đào hầm bí mật nuôi giấu cán bộ cách mạng ngay trong nhà, địch phát hiện và bắt giữ ông. Chúng tra tấn dã man cho đến khi ông hy sinh ngay trên sân nhà.
Trước mất mát quá lớn, ôm chặt đứa con trai duy nhất vào lòng, nước mắt hòa cùng nỗi đau khôn nguôi, Mẹ đã thề nguyền: nợ nước, thù nhà nhất định phải trả.
Sau phong trào Đồng Khởi năm 1960 tại Bến Tre, Mẹ Đỗ Thị Bột tham gia kháng chiến với hình thức bán công khai. Ban đầu hoạt động tại địa phương, sau đó Mẹ được điều động tham gia công tác hậu cần Tỉnh đội, trực tiếp làm quân báo, giao liên và vận chuyển vũ khí, súng đạn cho bộ đội.
Năm 1961, người con trai của Mẹ cũng lên đường nhập ngũ. Anh tham gia nhiều trận đánh tàu địch trên sông Hàm Luông và đã anh dũng hy sinh trong một trận chiến. Khi ấy, Mẹ đang ở vùng Đồng Tháp nhận vũ khí để chuyển về Bến Tre. Nhắc lại khoảnh khắc nhận tin con hy sinh, Mẹ từng nghẹn ngào kể: nỗi đau như thắt ruột. Chồng mất, con hy sinh — mất mát tưởng chừng không gì bù đắp nổi, nhưng với Mẹ, độc lập của đất nước còn lớn hơn tất cả. Mẹ nén đau thương, tiếp tục bước đi trên con đường cách mạng.
Mẹ tự đặt cho mình một khẩu hiệu sống giản dị mà kiên cường: “Ở đâu gọi, đâu cần là có ngay!”
Những chuyến ghe vượt qua hàng rào kiểm soát của địch trở thành công việc quen thuộc của Mẹ. Mẹ lặng lẽ xuôi ngược sông nước, vào Đồng Tháp, Cà Mau vận chuyển vũ khí về cho chiến trường. Có lần bị lính ngụy chặn xét trên sông, trong tình thế nguy cấp, Mẹ đã táo bạo nổ súng tiêu diệt địch rồi nhanh chóng luồn lách qua sông rạch, đưa vũ khí về căn cứ an toàn. Có lần khác, địch cướp đi đôi bông tai – kỷ vật cưới thời trẻ – nhưng không thể cướp được ý chí kiên cường của người mẹ cách mạng.
Năm 1974, trước ngày giải phóng một năm, Mẹ bị địch bắt và đưa ra nhà tù Côn Đảo. Tại đây, chúng dùng đủ cực hình tàn bạo: cắt gân, dí điện vào tay, tra tấn bằng những hình thức gọi là “máy bay”, “tàu ngầm”. Dù thân thể bị hành hạ đến kiệt quệ, Mẹ vẫn kiên trung bất khuất, sống và chiến đấu để giữ trọn lời thề với linh hồn chồng và con trai đã hy sinh.
Ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, Mẹ trở về trong vòng tay đồng chí, đồng đội. Những đòn tra tấn dã man để lại di chứng nặng nề: lưng gập, chân cong, lưỡi co rút khiến Mẹ không thể nói được trong suốt thời gian dài. Mẹ được công nhận là thương binh đặc biệt hạng 1/4 và được các bác sĩ quân y tận tình chữa trị.
Khi có thể nói trở lại, hai tiếng đầu tiên Mẹ thốt lên là: “Con ơi!”Tiếng gọi nghẹn ngào dành cho người con trai duy nhất đã mãi mãi không trở về.
Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Mẹ được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Độc lập, Huân chương Kháng chiến, Huân chương Chiến sĩ Giải phóng…
Trong lễ kỷ niệm 20 năm ngày đất nước thống nhất và lễ đón nhận danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tại hội trường UBND huyện Mỏ Cày, Mẹ Bột khi ấy đã 82 tuổi. Mẹ mặc bộ áo dài nâu giản dị, trên ngực lấp lánh những tấm huân chương đỏ thắm. Dù sức khỏe yếu, nụ cười hiền hậu vẫn ánh lên niềm hạnh phúc. Giữa vòng tay của mọi người đến chúc mừng, Mẹ xúc động chỉ thốt lên hai tiếng quen thuộc: “Con ơi!” — rồi lặng lẽ rơi nước mắt khi nhớ về người con trai duy nhất.
Ngày nay, Mẹ đã trở về cõi vĩnh hằng, đoàn tụ cùng chồng con sau khi kịp chứng kiến đất nước hòa bình, quê hương Mỏ Cày từng ngày đổi mới. Nhưng câu chuyện về Mẹ Đỗ Thị Bột — người mẹ đã sống, chiến đấu và giữ trọn lời nguyền với Tổ quốc — vẫn còn mãi như một biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước và đức hy sinh của người phụ nữ Việt Nam.
