Cách mạng tháng Tám 1945, ông Hai Thẳm tham gia phong trào Thanh niên Tiền phong ở địa
phương. Do một sự vu oan, ông Hai Thẳm bị công an ta xử lý năm 1946 (sau đó một đồng chí thụ lý
vụ này đã minh oan cho ông). Mẹ Dành một mình nuôi con khôn lớn và đóng góp cho kháng chiến.
Anh Nhẳm lấy vợ năm 1956, được các đồng chí Nguyễn Văn Nguyễn, Võ Văn Nhiều móc
nối, giáo dục và rút đi thoát li năm 1958. Mới đầu anh là cán bộ xây dựng phong trào ở các xã Bình
Long, Tân Phú, Lợi Hòa, Bình Hòa... Mẹ Hai Dành và vợ anh (Huỳnh Thị Cục) thường xuyên nuôi
giấu anh và cán bộ cách mạng về địa phương hoạt động.
Năm 1960, phong trào Đồng Khởi lên cao ở huyện Vĩnh Cửu. Trong một lần đi mua quần áo,
thắt lưng trang bị cho anh em. Trên đường về, mẹ bị lính xét thấy, chúng bắt đem về quận Tân Uyên
điều tra nhưng mẹ không khai một lời. Chúng giải về giam ở tỉnh Phước Thành (mới lập). Ngày
18/9/1961 bộ đội chủ lực khu miền Đông diệt tiểu khu Phước Thành mẹ mới được giải thoát nhưng
hai chân bị bại liệt, anh em phải cõng ra.
Mẹ Dành và chị Ba Cục - vợ anh Nhẳm (tức Tấn) trở thành cơ sở mật; mẹ tham gia đào hầm
bí mật ở sát tua Cây Da cho anh em bám trụ. Ngày ngày đi chăn bò, đồng thời lén mang cơm cho
anh em. Chị Ba Cục đi bán hàng rong, đặt gánh ở gần hầm, có cơ sở ra lấy để chuyển cho các anh.
Bị tình nghi tiếp tế cho Việt Cộng, chị Ba nhiều lần bị bắt giữ nhưng vì không có chứng cứ nên lại
được tha.
Ngày 2/2/1968 (mùng 4 tết Mậu Thân) 10 xe tăng Mỹ từ Hóc Bà Thức (Tân Phong) theo lộ
24 xuống giải tỏa chi khu Công Thanh. Pháo và đại liên Mỹ bắn xối xả vào hai ven đường, làm cháy
và phá sập nhiều nhà của dân. Ngồi dưới hầm, thấy cháu nhỏ - con cán bộ gửi nuôi - khóc vì đói, mẹ
Hai Dành trồi lên lấy bình thủy nước sôi để pha sữa thì bị trúng đạn pháo gục xuống ngay tại miệng
hầm.
Qua hơn chục năm công tác ở chiến trường Vĩnh Cửu nóng bỏng, anh Nhẳm trở thành Ủy
viên thường vụ Huyện ủy Vĩnh Cửu. Anh bám đất, bám dân không ngại khó khăn gian khổ. Ngày
29/11/1970, anh vào Tân Triều chuẩn bị cho việc đánh đồn. Nhưng một tên phản bội ra đầu hàng
địch dẫn lính bao bắt anh. Chúng bao vây cả khu vực một ngày một đêm. Anh Nhẳm ở hầm của một
nhà cơ sở, khi địch vào lục soát, biết khó thoát, anh Nhẳm rút súng bắn bị thương một tên lính. Bọn
chúng xả súng, anh hi sinh tại chỗ... Chúng dã man xẻo lấy lỗ tai anh đem về lĩnh thưởng, cột xác
anh vào xe ô tô rồi mở máy chạy khiến thi hài anh không còn nơi nào lành lặn. Chị Ba Cục biết tin,
xuống xin xác anh đem chôn.
Ghi nhớ công ơn mẹ đã hiến dâng con trai duy nhất cho sự nghiệp giải phóng miền Nam
thống nhất Tổ quốc nên Nhà nước đã truy tặng mẹ danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết
định số 814/KTCTN ngày 24/4/1996.
|
