Mẹ Nguyễn Thị Dành và căn hầm dưới căn bếp

Mẹ Nguyễn Thị Dành và căn hầm dưới căn bếp

Có những căn hầm bí mật ngày nay chỉ còn lại trong những trang tư liệu.

Nhưng với Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Dành, căn hầm ấy từng nằm ngay dưới mái nhà của gia đình.

Mẹ Dành sinh năm 1916, quê ở vùng Biên Hòa, Đồng Nai. Chồng mẹ tham gia phong trào Thanh niên Tiền phong từ những năm đầu kháng chiến. Khi chồng hoạt động, mẹ ở nhà vừa nuôi con vừa âm thầm giúp đỡ cách mạng.

Đến thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, ngôi nhà của mẹ trở thành cơ sở nuôi giấu cán bộ hoạt động bí mật. Mẹ cùng cán bộ đào hầm dưới khu vực bếp để làm nơi trú ẩn. Ban ngày, mẹ có thể giả vờ đi chăn bò; ban đêm, mẹ mang cơm tiếp tế cho cán bộ, chiến sĩ.

Năm 1960, mẹ bị địch bắt và giam giữ.

Nhưng khi được giải thoát vào năm 1961, mẹ lại trở về quê và tiếp tục hoạt động.

Đầu năm 1968, trong những ngày Mậu Thân, chiến sự diễn ra ác liệt ở Biên Hòa. Trong một căn hầm, có một cháu nhỏ là con của cán bộ được gửi cho mẹ nuôi dưỡng. Đứa trẻ khóc vì đói.

Mẹ Dành trèo lên khỏi hầm để lấy nước sôi pha sữa cho cháu.

Một quả đạn pháo đã khiến mẹ hy sinh ngay bên miệng hầm.

Hai năm sau, người con trai duy nhất của mẹ là Nguyễn Văn Công, bí danh Nguyễn Văn Nhẳm, cũng hy sinh.

Điều còn lại của gia đình ấy hôm nay không chỉ là những dòng tiểu sử.

Đó còn là căn hầm dưới bếp – nơi một người mẹ đã biến ngôi nhà của mình thành chỗ dựa cho những người hoạt động cách mạng.

Chiến tranh đi qua.

Căn nhà có thể đã thay đổi.

Nhưng câu chuyện ấy nhắc chúng ta rằng có những gia đình đã chiến đấu bằng chính mái nhà của mình.