Mẹ Nguyễn Thị Sự – Hòa Bình. Hai người con trai của mẹ là liệt sĩ.

Mẹ Nguyễn Thị Sự – Người mẹ Hòa Bình chờ con trở về

Giữa núi rừng Hòa Bình, có một người mẹ đã đi qua gần trọn một thế kỷ với một nỗi chờ đợi chưa bao giờ nguôi. Đó là Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Sự, người mẹ dân tộc Mường ở xã Hợp Thành, thành phố Hòa Bình. Mẹ có hai người con trai là liệt sĩ Nguyễn Văn Diệu và Nguyễn Hùng Chước – hai người con đã ra đi trong những năm tháng chiến tranh và không trở về.

Những năm tháng tuổi trẻ của Mẹ gắn với cuộc sống giản dị nơi bản làng. Mẹ không chỉ là một người phụ nữ chăm lo gia đình mà còn được biết đến là một người biết sử dụng những cây thuốc trong rừng để chữa bệnh cho bà con. Về sau, khi tuổi đã cao, ngôi nhà của Mẹ vẫn luôn có những bó lá thuốc Nam được phơi, những gói thuốc được Mẹ cẩn thận chuẩn bị gửi cho người bệnh. Người dân gọi Mẹ bằng cái tên thân thương: “bà mế chữa bách bệnh”.

Nhưng phía sau dáng người nhỏ bé và đôi bàn tay quen với những cây thuốc ấy là một nỗi đau mà chiến tranh để lại suốt hơn nửa thế kỷ.

Năm 1966, người con trai thứ ba của Mẹ, anh Nguyễn Văn Diệu, lên đường nhập ngũ. Năm năm sau, đến năm 1971, người con trai thứ tư là Nguyễn Hùng Chước cũng nối bước anh vào chiến trường miền Nam. Hai lần tiễn con, Mẹ đều mang theo một niềm hy vọng giản dị: mong các con hoàn thành nhiệm vụ và có ngày trở về.

Nhưng chiến tranh đã không trả hai người con ấy về cho Mẹ.

Sau ngày đất nước thống nhất, gia đình mới nhận được giấy báo tử. Hai người con trai của Mẹ đã hy sinh. Không có ngày đoàn tụ. Không có tiếng bước chân quen thuộc trở về trước hiên nhà. Chỉ còn lại những nén nhang và ký ức của một người mẹ về những đứa con đã đi xa.

Đau đớn hơn, với liệt sĩ Nguyễn Văn Diệu, gia đình chỉ nhận được thông tin anh hy sinh ở “mặt trận phía Nam”, nhưng không biết chính xác nơi hy sinh và phần mộ ở đâu. Nhiều năm qua, các cơ quan chức năng và gia đình đã tìm kiếm nhưng vẫn chưa có kết quả. Với người mẹ, đó không chỉ là nỗi đau mất con, mà còn là nỗi đau của một người mẹ chưa thể biết con mình đang nằm ở nơi nào.

Năm 2006, gia đình có dịp trở lại chiến trường để tìm kiếm đồng đội. Và rồi tin vui đến: mộ liệt sĩ Nguyễn Hùng Chước được tìm thấy. Nhưng hoàn cảnh gia đình khi ấy còn khó khăn nên chưa thể đưa anh về quê ngay. Đến năm 2017, với sự hỗ trợ của Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Hòa Bình và các đơn vị, hài cốt liệt sĩ Nguyễn Hùng Chước được đưa về an táng tại quê nhà.

Ngày ấy, với gia đình Mẹ Sự, niềm vui hòa lẫn nước mắt.

Một người con cuối cùng đã trở về với quê hương.

Nhưng vẫn còn một người con nữa chưa trở về.

Mỗi dịp lễ, Tết, Mẹ vẫn thắp nén hương trước bàn thờ và gọi tên Nguyễn Văn Diệu. Tiếng gọi của người mẹ đã đi qua hơn nửa thế kỷ, nhưng tình mẫu tử dường như chưa bao giờ biết đến khoảng cách của thời gian. Người con đã nằm lại nơi chiến trường xa xôi, còn người mẹ vẫn mong một ngày có thể tìm được phần mộ của con để đưa anh về nằm cạnh gia đình.

Năm 2020, khi đã bước sang tuổi 102, Mẹ Nguyễn Thị Sự vẫn minh mẫn, vẫn tự tay bốc thuốc Nam và tiếp tục giúp đỡ những người tìm đến chữa bệnh. Giữa cuộc sống bình dị ấy, Mẹ vẫn mang trong lòng một ước nguyện giản dị: tìm được nơi người con Nguyễn Văn Diệu đã hy sinh để đưa anh trở về quê nhà.

Câu chuyện của Mẹ Nguyễn Thị Sự không có những chiến công vang dội trên chiến trường. Câu chuyện ấy được viết bằng những điều rất đỗi bình dị: một người mẹ tiễn con lên đường, một lá thư báo tử, một nén nhang, một cuộc tìm kiếm kéo dài hàng chục năm và tiếng gọi “con ơi” chưa bao giờ tắt.

Chiến tranh đã kết thúc từ lâu.

Nhưng với người mẹ, chiến tranh chỉ thực sự khép lại khi những người con đã hy sinh được trở về với quê hương.

Một người con của Mẹ đã trở về.

Một người con vẫn còn ở đâu đó giữa đất trời.

Và người mẹ Hòa Bình ấy vẫn giữ niềm mong mỏi như một ngọn lửa không bao giờ tắt – ngọn lửa của tình mẫu tử, của lòng biết ơn và của khát vọng đưa những người con đã hy sinh trở về với vòng tay quê mẹ.