MẸ NGUYỄN THỊ THỨ - HUYỀN THOẠI VỀ ĐỨC HY SINH VÀ TƯỢNG ĐÀI BẤT TỬ CỦA LÒNG YÊU NƯỚC

Lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của Việt Nam được thấm đẫm bởi máu xương của biết bao thế hệ. Trong bản hùng ca ấy, Mẹ Nguyễn Thị Thứ sừng sững như một hình tượng tiêu biểu nhất, vĩ đại nhất cho sự cống hiến, hy sinh vô bờ bến của những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Ngôi nhà nhỏ mang dáng hình Tổ quốc Sinh ra tại xóm Rừng (thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam), Mẹ Thứ mang trọn vẻ đẹp tần tảo của người phụ nữ Việt. Trong những năm kháng chiến ác liệt, gia đình mẹ trở thành pháo đài vững chắc của lòng yêu nước. Vợ chồng mẹ cùng người con gái đầu bám trụ xóm làng, vừa sản xuất, vừa bí mật đào 5 căn hầm quanh vườn để nuôi giấu cán bộ.

Mẹ khéo léo trồng nhiều cây xanh, cỏ và nuôi bò để ngụy trang miệng hầm. Lúc an toàn, mẹ hé cửa cho hầm thông khí; khi có động, mẹ lại giả vờ chăn bò để che giấu. Hàng trăm cán bộ, du kích đã được chở che dưới căn hầm ấy. Hằng đêm, ngọn đèn leo lét bên bàn thờ của gia đình luôn được mẹ thắp sáng, trở thành ám hiệu an toàn dẫn đường cho lực lượng cách mạng hoạt động.

Chín lần gạt nước mắt nhận giấy báo tử Nuôi con trong đói nghèo, lận đận, nhưng khi Tổ quốc gọi tên, mẹ Thứ không ngần ngại tiễn các con ra chiến trường. Mẹ sinh hạ 12 người con (11 trai, 1 gái), và hiếm có người mẹ nào trên thế giới lại mang nỗi đau lớn như mẹ: Lần lượt 9 người con trai đã vĩnh viễn nằm lại chiến trường.

• Giai đoạn chống Pháp: Chỉ trong 6 năm, mẹ mất đi 4 người con. Năm 1948, nỗi đau ập đến dồn dập khi anh Lê Tự Xuyến (chiến sĩ giao liên) ngã xuống ngày 18/6; anh Lê Tự Hàn Anh hy sinh khi tải thương ngày 5/10 và anh Lê Tự Hàn Em hy sinh trong trận chống càn ngày 15/10. Tháng 4/1954, người con trai Lê Tự Lem hy sinh trong lúc chiến đấu khi vừa tròn 20 tuổi.

Không dừng lại ở đó, con rể của mẹ (liệt sĩ Ngô Tường) bị giặc bắt và tra tấn đến chết năm 1956. Hai cháu ngoại của mẹ (Ngô Thị Điểu và Ngô Thị Cúc) cũng lần lượt hy sinh vào năm 1970 và 1973. Cả gia đình mẹ Thứ có đến 12 liệt sĩ. Người con gái duy nhất của mẹ - bà Lê Thị Trị, vừa là thương binh, vừa là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng khi có chồng và hai con gái là liệt sĩ.

"Không có gì quý hơn độc lập tự do" Năm 1998, một cựu chiến binh người Hàn Quốc đến thăm mẹ đã nghẹn ngào hỏi: Tại sao mẹ vẫn tiếp tục động viên các con ra trận khi đã mất đi quá nhiều?. Mẹ Thứ điềm tĩnh trả lời: "Ở nước tôi, Cụ Hồ đã dạy là 'Không có gì quý hơn độc lập tự do' nên cứ là người Việt Nam, trong đó có các con, các cháu tôi đều sẵn sàng chiến đấu, hy sinh... Nếu còn chiến tranh, các con tôi, rồi cháu tôi vẫn sẽ tiếp tục ra trận". Lời đanh thép ấy khiến người cựu binh sững người, rơi nước mắt cúi đầu xin lỗi mẹ.

Năm 80 tuổi, đôi mắt mẹ lòa đi. Hình ảnh mẹ lọ mọ xếp 9 cái bát, 9 đôi đũa, thắp 9 ngọn nến bên mâm cơm để gọi các con về đã trở thành một biểu tượng lay động tâm can. Năm 2001, Đại tá - nhà báo Trần Hồng đã chụp lại khoảnh khắc lịch sử này cùng câu nói nhói lòng của mẹ: "9 thằng chắc chắn có một thằng về với tôi". Hình ảnh ấy đã tạo cảm hứng cho nhạc sĩ Doãn Nho viết nên ca khúc "Người mẹ Quảng Nam" bất hủ.

Sừng sững một tượng đài Ngày 17/12/1994, mẹ Nguyễn Thị Thứ là một trong những người đầu tiên được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Ngày 10/12/2010, mẹ trút hơi thở cuối cùng tại Đà Nẵng, hưởng đại thọ 106 tuổi.

Để tri ân công lao to lớn ấy, chân dung mẹ đã được chọn làm nguyên mẫu cho công trình Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng lớn nhất cả nước (rộng 15ha, tại Tam Kỳ, Quảng Nam). Công trình mang ý nghĩa: Mẹ là suối nguồn vô tận, sinh ra từ đất anh hùng, hiến dâng những người con anh hùng, rồi lại hóa thân vào đất mẹ, tiếp thêm sức mạnh ngàn đời cho thế hệ trẻ trong công cuộc bảo vệ và xây dựng Tổ quốc hôm nay.

#cauchuyenthoihoalua #TuhaoVietNam