MẸ NHU – NGỌN LỬA BẤT TỬ GIỮA THỜI HOA LỬA (3)
tiếng còi báo động, vẫn có những con người âm thầm thắp lên những ngọn lửa bất diệt trong trái tim dân tộc. Giữa bão táp ấy, Mẹ Nhu – bà Lê Thị Dảnh – tỏa sáng như một ngọn hải đăng kiên cường, nơi mà lòng dũng cảm, tình yêu nước và sự hy sinh được hòa quyện thành một hình ảnh bất tử.
Mẹ Nhu, tên thật Lê Thị Đảnh, sinh năm 1914, lớn lên trong một gia đình nghèo làm nghề chài lưới. Ngay từ thuở thiếu thời, bà đã sống với trái tim chan chứa tình yêu quê hương, lòng căm thù giặc và niềm tin vào lý tưởng độc lập dân tộc. Khi chiến tranh lan rộng và bom đạn dội xuống khắp miền Trung, Mẹ Nhu không lẩn tránh nguy hiểm mà âm thầm trở thành một hậu phương vững chắc, che chở cho các chiến sĩ cách mạng, đồng thời giữ gìn hơi ấm gia đình và tinh thần cộng đồng.
Ngôi nhà nhỏ – cứ điểm cách mạng
Ngôi nhà nhỏ của mẹ, mặc cho bom rung chuyển mái ngói, vẫn trở thành ốc đảo bình yên cho bảy dũng sĩ ẩn náu trong căn hầm tối. Từ năm 1967, Mẹ Nhu cho đào hai căn hầm bí mật ngay dưới nền nhà của mình để làm nơi trú ẩn cho các chiến sĩ biệt động quận Nhì. Ngôi nhà khi ấy trông bình thường như mọi mái nhà tre nứa khác, nhưng bên dưới là một thế giới sống còn: từng bữa cơm, từng chén nước, từng mẩu thuốc lá hay chiếc đèn dầu đều do bà tỉ mỉ chuẩn bị, mang hơi ấm và niềm tin đến với những người con của Tổ quốc. Bà vừa là mẹ chăm sóc, vừa là chiến sĩ thầm lặng bảo vệ, trở thành cầu nối giữa lý tưởng cách mạng và tình mẫu tử.
Các chiến sĩ trong hầm nhìn ánh lửa nhấp nháy từ chiếc đèn dầu, cảm nhận hơi ấm bàn tay mẹ đặt lên từng chén cơm, như nhận được sức mạnh để vượt qua nỗi sợ hãi, chuẩn bị tinh thần cho những trận chiến sắp tới.
Trận chiến quyết định tháng 12/1968
Đêm 23/12/1968, sau một cuộc tấn công vào đồn Bảo An và cầu Phú Lộc, một số chiến sĩ biệt động được đưa về căn hầm của Mẹ Nhu. Họ hiểu rằng nơi đây là chốn duy nhất có thể giữ mạng sống và chuẩn bị tinh thần cho những tình huống nguy hiểm.
Sáng 26/12/1968, quân địch bất ngờ bao vây căn nhà. Mẹ Nhu cùng con trai Phạm Phú Long bị lôi ra tra khảo. Dù bị đòn roi và áp lực tinh thần dồn dập, bà vẫn giữ vững ánh mắt sáng, lời nói kiên định: chỉ một câu “Tui không biết”. Hình ảnh bà đứng thẳng giữa họng súng, bình thản nhưng kiên cường, trở thành ngọn lửa bất tử trong lòng những chiến sĩ và người dân địa phương.
Dưới hầm, các chiến sĩ biệt động bật nắp hầm, lao ra chiến đấu. Một số tung lựu đạn, bắn trả địch, khiến quân bao vây rối loạn và một phần chiến sĩ thoát được. Sự kết hợp giữa lòng dũng cảm của Mẹ Nhu và quyết tâm chiến đấu của các chiến sĩ đã tạo nên một câu chuyện huyền thoại, truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ sau.
Hy sinh và biểu tượng tinh thần
Mẹ Nhu hy sinh ngay tại sân nhà nhưng hình ảnh và tinh thần của bà sống mãi. Ngôi nhà bà từng ở nay là nơi lưu giữ kỷ vật và kể lại câu chuyện về lòng quả cảm, sự hy sinh và tình yêu nước thầm lặng. Năm 1985, trên nền nhà cũ, địa phương xây dựng căn nhà lưu niệm Mẹ Nhu. Đến năm 2009, khu nhà được công nhận Di tích lịch sử cấp quốc gia (theo Quyết định số 4699/QĐ-BVHTTDL ngày 28-12-2009 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) và được trùng tu, xây dựng lại.Ngày nay, căn nhà lưu niệm Mẹ Nhu thường xuyên đón những đoàn khách đến thăm để được nghe kể lại chiến công của Mẹ và 7 dũng sĩ, rằng với trận đánh đó, ta đã làm nên một huyền thoại, đi vào lịch sử cũng như tâm thức của nhân dân Đà Nẵng trong cuộc đấu tranh giải phóng quê hương.
Chiến tranh đã lùi xa nửa thế kỷ nhưng quá khứ vinh quang và hiện tại sôi động trên mảnh đất từng đẫm thấm máu cha ông mãi mãi được khắc ghi không bao giờ phai mờ trong tâm khảm mỗi người dân Đà Nẵng và trong lịch sử dân tộc.Ngày qua ngày, trên con đường Điện Biên Phủ, cửa ngõ ra vào trung tâm thành phố, tượng đài Mẹ Nhu cùng 7 dũng sĩ Thanh Khê sừng sững, uy nghi và hơn thế họ đã trở thành tượng đài bất khuất giữa lòng dân - Đó cũng chính là con đường về nhà của tôi mỗi ngày.
Ngoài ra, Tượng đài Mẹ Nhu, dựng bằng hơn 7.000 vỏ đạn, mô phỏng dáng bà dang tay như ôm trọn khát vọng tự do và dẫn đường cho các thế hệ sau. Bà được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, ghi nhận công lao vô cùng to lớn trong công cuộc đấu tranh giải phóng đất nước.
Hình ảnh Mẹ Nhu được khắc họa sống động trên tượng đài bằng 7.000 vỏ bom đạn, với dáng bà dang tay như đang ôm lấy khát vọng tự do, như đang dẫn đường cho những thế hệ sau. Mẹ không chỉ là mẹ của các dũng sĩ, mà còn là biểu tượng bất tử của sức mạnh tinh thần, của tình yêu nước thầm lặng nhưng phi thường. Mỗi đường nét trên tượng, mỗi ánh mắt, mỗi cử chỉ, đều nhắc nhở con người về sự hy sinh, lòng quả cảm và niềm tin không gì lay chuyển được.
Câu chuyện về Mẹ Nhu vẫn cháy sáng như một dấu lửa ấm, nhắc nhở về những tháng ngày gian khổ nhưng kiêu hùng. Mỗi lần ghé ngang tượng đài, nhìn dáng vẻ đầy tự hào về một thời khói lửa anh hùng của Mẹ, tưởng tượng tiếng bom, mùi khói, hơi ấm bàn tay mẹ, lòng ta chợt thấy trân trọng từng viên gạch, từng mái nhà – nơi ngọn lửa hy sinh vẫn âm thầm rực sáng


