"MẸ ƠI, CON ĐI ĐÂY..."

"MẸ ƠI, CON ĐI ĐÂY..."

(Kể theo nhật ký của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc – tác giả "Mãi mãi tuổi hai mươi")

Mỗi khi nhắc đến tuổi trẻ thời chiến, nhiều người nghĩ ngay đến những trận đánh ác liệt, những chiến công hiển hách. Nhưng với liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc, điều khiến người đọc xúc động nhất lại là những suy nghĩ rất đỗi bình dị của một chàng trai vừa bước sang tuổi hai mươi.

Nguyễn Văn Thạc sinh năm 1952 tại Hà Nội. Anh là sinh viên Khoa Toán, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Bạn bè nhớ về anh như một chàng trai ham đọc sách, yêu thơ và có nhiều ước mơ. Anh từng viết những bài thơ về Hà Nội, về tình yêu đầu đời và mong muốn sau này trở thành một người thầy.

Nhưng chiến tranh không cho phép thế hệ ấy chỉ sống với những ước mơ riêng.

Năm 1971, Nguyễn Văn Thạc gác lại giảng đường, khoác ba lô nhập ngũ. Ngày chia tay, mẹ anh chuẩn bị cho con một túi nhỏ đựng ít bánh và mấy bộ quần áo. Không ai khóc thành tiếng. Người mẹ chỉ nắm chặt tay con và dặn:

"Đi mạnh giỏi nhé con."

Nguyễn Văn Thạc chỉ cười. Anh không dám quay đầu lại lâu, bởi anh sợ nhìn thấy đôi mắt đỏ hoe của mẹ thì sẽ không đủ can đảm bước tiếp.

Trong cuốn nhật ký của mình, anh không giấu những phút yếu lòng. Có những đêm hành quân, giữa rừng Trường Sơn, anh nhớ nhà da diết. Anh nhớ bữa cơm mẹ nấu, nhớ tiếng chuông xe điện Hà Nội, nhớ những hàng cây mùa thu và nhớ cả những người bạn đang tiếp tục học tập nơi giảng đường.

Nhưng rồi anh tự nhủ:

"Nếu ai cũng chọn cuộc sống bình yên cho riêng mình thì ai sẽ ra trận?"

Đó là câu hỏi mà cả một thế hệ thanh niên Việt Nam khi ấy đã tự trả lời bằng chính hành động của mình.

Trong một lần hành quân qua vùng bom đạn, Nguyễn Văn Thạc ghi lại hình ảnh một người đồng đội ngồi vá chiếc áo đã rách nhiều chỗ. Người lính ấy vừa vá vừa cười:

"Không biết mai còn mặc được nữa không."

Không ai nói thêm điều gì.

Bởi tất cả đều hiểu, ngày mai có thể còn, cũng có thể không.

Thế nhưng sáng hôm sau, họ vẫn khoác ba lô lên đường, vẫn hát những bài ca hành quân và vẫn động viên nhau bằng những câu chuyện rất đỗi giản dị.

Ngày 30 tháng 7 năm 1972, trên đường vào chiến trường Quảng Trị, Nguyễn Văn Thạc hy sinh khi mới 20 tuổi.

Trong ba lô của anh, cuốn nhật ký vẫn còn nguyên.

Nhiều năm sau, khi gia đình đọc lại những trang viết ấy, họ mới biết rằng người con trai của mình đã từng rất nhớ nhà, từng rất yêu cuộc sống, từng có những dự định giản dị như bao thanh niên khác.

Chính điều đó làm nên giá trị đặc biệt của cuốn "Mãi mãi tuổi hai mươi".

Nguyễn Văn Thạc không phải người không biết sợ.

Anh cũng không phải người không yêu cuộc sống.

Điều làm anh trở nên lớn lao là anh biết vượt lên nỗi sợ, gác lại hạnh phúc riêng để lựa chọn con đường mà Tổ quốc cần.

Đọc nhật ký của Nguyễn Văn Thạc hôm nay, chúng ta hiểu rằng thế hệ cha anh không sinh ra để trở thành những người hùng.

Họ chỉ là những chàng trai, cô gái rất bình thường.

Nhưng trong hoàn cảnh đặc biệt của đất nước, họ đã sống một cuộc đời phi thường.

Đó chính là vẻ đẹp của một thời hoa lửa – khi tuổi trẻ không đo bằng số năm đã sống, mà được đo bằng lý tưởng, trách nhiệm và những điều tốt đẹp đã cống hiến cho quê hương, đất nước.

Và có lẽ, món quà lớn nhất mà Nguyễn Văn Thạc để lại không phải là cuốn nhật ký nổi tiếng, mà là lời nhắc nhở đối với tuổi trẻ hôm nay: hãy sống sao để khi nhìn lại, mỗi ngày đã qua đều là một ngày có ý nghĩa.