Mẹ Suốt

Lịch sử giữ nước của dân tộc Việt Nam không chỉ được viết lên bởi những chiến lược gia lỗi lạc hay những đoàn quân mang sức mạnh vũ bão, mà còn được đắp bồi bởi máu xương và mồ hôi của những con người hết sức bình dị. Trong những năm tháng rực lửa của thế kỷ XX, khi cả dân tộc oằn mình chống lại đế quốc Mỹ xâm lược, hàng vạn người dân từ người già đến trẻ nhỏ đã tự nguyện trở thành những "bức tường thành" vững chắc che chở và tiếp sức cho cách mạng. Trong muôn vàn những tấm gương chói lọi ấy, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Suốt (Mẹ Suốt) hiện lên như một huyền thoại bất tử bên dòng sông Nhật Lệ, tỉnh Quảng Bình.

Mẹ Suốt sinh năm 1906 trong một gia đình ngư dân nghèo ở thôn Mỹ Cảnh, xã Bảo Ninh, thị xã Đồng Hới (nay là thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình). Cả cuộc đời tuổi trẻ của mẹ gắn liền với cái nghèo, cái khổ của một người dân mất nước dưới ách thống trị của thực dân, phong kiến. Thấu hiểu tận cùng nỗi nhục nhằn của thân phận nô lệ, tình yêu nước và khát vọng độc lập đã sớm ăn sâu vào tâm cốt của người phụ nữ làng chài.

Bước vào những năm 1964 - 1965, đế quốc Mỹ điên cuồng leo thang chiến tranh, mở rộng ném bom phá hoại miền Bắc. Quảng Bình khi ấy trở thành "tọa độ lửa", là yết hầu giao thông quan trọng chi viện cho chiến trường miền Nam. Bến đò Nhật Lệ trở thành trọng điểm đánh phá ác liệt ngày đêm của máy bay và tàu chiến địch nhằm cắt đứt tuyến đường huyết mạch của ta. Giữa lúc đạn bom dội xuống như trấu rắc, bến đò thiếu người lái do thanh niên trai tráng đều đã lên đường nhập ngũ, Mẹ Suốt – khi ấy đã bước sang tuổi 60 – đã kiên quyết xung phong nhận nhiệm vụ chèo đò ngang qua sông. Mẹ từng dõng dạc nói với các đồng chí lãnh đạo: "Tui già rồi, lỡ có chết cũng không sao, để bọn trẻ sống mà đánh giặc". Lời nói mộc mạc ấy chứa đựng cả một bệ phóng tinh thần khổng lồ của thế hệ cha anh.

Từ năm 1964 đến năm 1966, bất chấp tiếng gầm rú của máy bay phản lực, bất chấp những cột nước tung trắng trời vì bom nổ vây quanh, hình ảnh một bà mẹ dáng người nhỏ nhắn, đầu quấn khăn dù, một mình cầm chắc mái chèo điều khiển con thuyền gỗ vượt sóng gió đã trở thành nỗi khiếp sợ của kẻ thù và là chỗ dựa vững chắc cho bộ đội ta. Thống kê lịch sử ghi nhận, mỗi năm Mẹ Suốt thực hiện tới 1.400 chuyến đò. Có những đêm, mẹ chở hàng chục chuyến, đưa hàng trăm cán bộ, chiến sĩ, thương binh cùng hàng tấn vũ khí, đạn dược sang sông an toàn. Không chỉ chèo đò, mẹ còn dũng cảm tham gia nối dây thông tin liên lạc bị đứt dưới sông, đảm bảo cho mạch máu chỉ huy không bao giờ tắt. Con đò của mẹ không đơn thuần là một phương tiện giao thông, mà nó đã trở thành một "chiến hạm" mang theo niềm tin, ý chí và sức mạnh vô địch của chiến tranh nhân dân.

Với những cống hiến vĩ đại và phi thường đó, ngày 1 tháng 1 năm 1967, Mẹ Suốt đã được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Mẹ vinh dự được ra Hà Nội dự Đại hội Anh hùng, Chiến sĩ thi đua toàn quốc và được gặp Bác Hồ – phần thưởng tinh thần vô giá đối với người mẹ quê nghèo. Tuy nhiên, chiến tranh luôn mang theo những sự thật tàn khốc. Ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong một trận bom ác liệt của kẻ thù dội xuống bến đò, Mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Mẹ ngã xuống, máu của mẹ hòa vào dòng Nhật Lệ, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho quân và dân cả nước.

Chiến tranh đã lùi xa, dòng sông Nhật Lệ hôm nay đã hiền hòa chảy giữa lòng thành phố Đồng Hới đang vươn mình phát triển mạnh mẽ. Tượng đài Mẹ Suốt vươn cao bên bờ sông, hiên ngang nhìn về phía biển, như một lời nhắc nhở không lời nhưng vô cùng sâu sắc về cái giá của hòa bình.

Là một sinh viên thế hệ mới, đang ngày đêm rèn luyện và học tập trên giảng đường đại học, tôi nhận thức sâu sắc rằng độc lập, tự do mà chúng ta đang thụ hưởng không phải tự nhiên mà có. Nó được đánh đổi bằng thanh xuân, bằng máu và nước mắt của hàng triệu người con đất Việt, bằng những chuyến đò oanh liệt của Mẹ Suốt. Sự hy sinh của thế hệ đi trước đặt lên vai thế hệ trẻ chúng tôi – những sinh viên mang trọng trách tiếp bước – một sứ mệnh thiêng liêng: không ngừng học tập, trau dồi bản lĩnh, kiến thức để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc. Việc học hỏi và ghi nhớ công lao của những nhân chứng lịch sử có công với cách mạng như Mẹ Suốt chính là nền tảng đạo đức, là ngọn đuốc soi đường để tuổi trẻ Việt Nam vững bước tiến vào tương lai với lòng tự hào dân tộc mãnh liệt.