Mẹ Suốt – Con đò đi qua lửa đạn

Có những anh hùng bước ra từ chiến trường.
Và có những anh hùng bước ra từ một con đò nhỏ.

Tôi tìm về bến sông Nhật Lệ trong một chiều gió lộng, nước sông xanh thẳm, hiền hòa đến lạ. Khó ai có thể hình dung nơi đây từng là tọa độ lửa đạn trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Và ở đó, có một người mẹ đã biến mái chèo thành vũ khí, biến con đò thành tuyến đường sống – đó là Mẹ Suốt.

Mẹ Suốt tên thật là Nguyễn Thị Suốt, sinh năm 1908 tại Quảng Bình. Khi chiến tranh ác liệt nhất, mẹ đã ngoài năm mươi tuổi. Cái tuổi mà nhiều người đã chọn an phận bên cháu con, mẹ lại chọn đứng giữa bom rơi, đưa bộ đội qua sông. Tôi thử tưởng tượng: giữa tiếng máy bay gầm rú, giữa những cột nước dựng lên sau mỗi loạt bom, một người phụ nữ nhỏ bé vẫn chèo đò, không áo giáp, không vũ khí, chỉ có lòng gan dạ và một niềm tin không gì lay chuyển.

Người ta kể rằng, có ngày mẹ đưa hàng chục chuyến đò. Đêm xuống, sông tối đen như mực, chỉ cần một ánh lửa nhỏ cũng có thể trở thành mục tiêu. Vậy mà mẹ vẫn lặng lẽ chèo, tay không run, mắt không chùn.

Tôi tự hỏi: điều gì đã khiến một người phụ nữ bình thường trở nên phi thường như thế?

Có lẽ đó là tình yêu quê hương.Có lẽ đó là ý thức rằng, nếu con đò dừng lại, mạch máu chiến trường sẽ bị cắt đứt.

Bom đạn không chừa một ai. Năm 1968, trong một trận oanh tạc dữ dội, mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Con đò năm ấy không kịp cập bến. Nhưng từ khoảnh khắc đó, mẹ đã cập bến lịch sử.

Hình ảnh mẹ Suốt đi vào thơ ca. Nhà thơ Tố Hữu từng viết về mẹ với tất cả niềm xúc động. Không phải như một biểu tượng xa vời, mà như một người mẹ Việt Nam bình dị, chân chất mà kiên cường.Thời “hoa lửa” không chỉ có những trận đánh lớn, không chỉ có những bản hùng ca nơi chiến tuyến mà còn là những nhịp chèo thầm lặng.

Thế hệ chúng tôi lớn lên trong hòa bình. Chúng tôi học cách yêu nước qua sách vở. Còn mẹ yêu nước bằng chính máu thịt của mình. Nếu ngày ấy mẹ sợ hãi, nếu ngày ấy mẹ nghĩ cho riêng mình, có lẽ nhiều chuyến hàng, nhiều người lính đã không thể sang sông kịp thời. Anh hùng đôi khi không cần cầm súng, anh hùng có thể là một người phụ nữ gầy gò giữa mưa bom, giữ vững tay chèo để dòng chảy cách mạng không ngừng lại.

“Những câu chuyện thời hoa lửa” không chỉ để ta xúc động. Chúng để nhắc ta rằng: mỗi thế hệ đều có một dòng sông phải vượt qua.

Với mẹ Suốt, đó là sông Nhật Lệ giữa bom đạn.
Với chúng tôi hôm nay, đó là những thử thách của tri thức, trách nhiệm và lòng biết ơn.

Con đò năm xưa có thể đã chìm trong lửa khói. Nhưng tinh thần của mẹ vẫn nổi lên như một biểu tượng bất diệt của lòng dũng cảm Việt Nam. Và mỗi khi gió sông thổi qua, tôi tin rằng đâu đó vẫn có tiếng mái chèo khua nhẹ — nhắc chúng ta nhớ về một thời hoa lửa không bao giờ tắt.