MẸ SUỐT – KỶ LỤC CỦA LÒNG DÂN VÀ NHỮNG CHUYẾN ĐÒ HUYỀN THOẠI
"Dưới làn mưa bom bão đạn của phi cơ Mỹ, có một mái đầu bạc vẫn hiên ngang trên sóng nước Nhật Lệ. Mẹ Suốt — người phụ nữ Quảng Bình bình dị đã trở thành tượng đài của lòng dũng cảm khi chèo hàng ngàn chuyến đò đưa quân vượt sông. Mẹ ngã xuống vào mùa thu năm 1968, nhưng tiếng chèo ấy vẫn vang vọng mãi như một bản anh hùng ca bất tử của tình mẫu tử dành cho non sông."
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khi Quảng Bình trở thành "tọa độ lửa" – nơi túi bom của quân thù trút xuống hòng chặn đứng sự chi viện cho miền Nam, dòng sông Nhật Lệ đã chứng kiến một kỳ tích mang tên: Mẹ Suốt (Nguyễn Thị Suốt, sinh năm 1906).
Không súng gươm, không áo giáp, vũ khí của người phụ nữ bước sang tuổi 60 ấy chỉ là một mái chèo nhỏ và một trái tim yêu nước nồng nàn đến lạ kỳ.
"Ngẩng đầu mà chèo" giữa mưa bom
Từ năm 1964 đến 1966, khi cuộc chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ ở miền Bắc đạt đến đỉnh điểm, bến đò Bảo Ninh (Đồng Hới) trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt. Cầu bị đánh sập, nhưng mạch máu giao thông không được phép đứt đoạn. Mẹ Suốt đã tình nguyện nhận công việc chèo đò đưa bộ đội, cán bộ và hàng hóa qua sông.
Mỗi chuyến đò của mẹ là một cuộc đấu trí, đấu lực với tử thần:
· Bất chấp hiểm nguy: Khi máy bay Mỹ gầm rú trên đầu, bom nổ tung tóe mặt nước, mẹ vẫn bình tĩnh cầm lái. Người ta hỏi mẹ có sợ không, mẹ chỉ cười: "Tui già rồi, sợ chi. Bộ đội mình trẻ thế còn không sợ, huống hồ là tui!"
· Kỷ lục phi thường: Trong suốt những năm tháng ấy, mẹ đã chèo hàng ngàn chuyến đò. Có ngày mẹ chèo tới 24 lượt dưới tầm đạn bắn phá của máy bay phản lực.
· Tình thương bao la: Mẹ coi mỗi chiến sĩ qua sông như con đẻ của mình, mẹ che chở, chăm sóc và tiếp thêm sức mạnh tinh thần cho họ trước khi vào chiến trường miền Nam đỏ lửa.
Năm 1967, mẹ vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang".
Chuyến đò cuối cùng vào mùa thu năm 1968
Sáng ngày 11/10/1968, giữa lúc mẹ đang làm nhiệm vụ bên bến sông Nhật Lệ, một trận bom bi bất ngờ của máy bay Mỹ trút xuống tọa độ mẹ đang đứng. Người mẹ anh hùng của đất Quảng Bình đã ngã xuống ngay trên mảnh đất Bảo Ninh quê hương, bên cạnh dòng sông đã gắn liền với tên tuổi của mẹ.
Mẹ ra đi khi chỉ còn cách ngày Mỹ tuyên bố ngừng ném bom miền Bắc đúng 20 ngày. Mẹ mất đi, nhưng hình ảnh người đàn bà quàng khăn rằn, tay chèo vững chãi vượt sóng dữ đã trở thành một biểu tượng bất tử, là nguồn cảm hứng bất tận cho thơ ca và nhạc họa.
