MẸ SUỐT - NGƯỜI MẸ ANH HÙNG TRÊN DÒNG SÔNG NHẬT LỆ

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, dòng sông Nhật Lệ ở Đồng Hới, Quảng Bình trở thành một trong những địa bàn chiến đấu ác liệt. Giữa mưa bom, bão đạn, hình ảnh mẹ Nguyễn Thị Suốt – người phụ nữ đã ngoài 60 tuổi vẫn ngày đêm chèo đò đưa cán bộ, bộ đội và nhân dân qua sông – trở thành biểu tượng tiêu biểu của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và phẩm chất kiên cường của người phụ nữ Việt Nam.

Mẹ Nguyễn Thị Suốt Bà sinh năm 1908 (có nhiều nguồn ghi bà sinh năm 1906) tại thôn Trung Bính, xã Bảo Ninh, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình (nay là phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị). Tuổi thơ và phần lớn cuộc đời mẹ trải qua trong cảnh nghèo khó, phải đi ở, làm thuê, làm mướn. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công đã mở ra cuộc đời mới cho người dân lao động, nhưng đất nước tiếp tục phải bước vào những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm.

Khi đế quốc Mỹ tiến hành chiến tranh phá hoại miền Bắc, dù đã ở tuổi 60, mẹ Suốt vẫn tình nguyện tham gia phục vụ cách mạng. Mẹ nhận nhiệm vụ chèo đò trên sông Nhật Lệ, đưa đón cán bộ, bộ đội, nhân dân qua sông, vận chuyển đạn dược và phục vụ giao thông liên lạc. Công việc tưởng như bình dị nhưng vô cùng nguy hiểm bởi tuyến sông thường xuyên nằm trong tầm đánh phá của máy bay và tàu chiến Mỹ.

Ngày 7/2/1965, không quân Mỹ tiến hành cuộc tập kích lớn vào Đồng Hới và các vùng lân cận. Trong những ngày chiến đấu ác liệt, bất chấp bom đạn và hiểm nguy, mẹ Suốt vẫn vững vàng tay chèo, đưa bộ đội qua sông, vận chuyển đạn và bảo đảm giao thông giữa hai bờ Nhật Lệ. Những chuyến đò của mẹ góp phần quan trọng phục vụ chiến đấu, duy trì liên lạc và bảo đảm việc đi lại của cán bộ, bộ đội và nhân dân.

Tinh thần dũng cảm, trách nhiệm và sự tận tụy của mẹ Suốt đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng những người trực tiếp chiến đấu tại Đồng Hới. Mẹ đã biến lòng yêu nước, căm thù giặc thành hành động cách mạng cụ thể, sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy để hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Những đóng góp của mẹ Suốt hòa cùng tinh thần chiến đấu anh dũng của quân và dân Đồng Hới trong những ngày đầu chống chiến tranh phá hoại. Trong hai ngày 7 và 8/2/1965, quân dân Đồng Hới đã bắn rơi 14 máy bay Mỹ. Từ ngày 14/2 đến ngày 28/4/1965, 5 tàu chiến Mỹ bị bắn chìm, bắn cháy tại vùng biển Nhật Lệ.

Với những thành tích xuất sắc trong phục vụ chiến đấu, ngày 1/1/1967, mẹ Nguyễn Thị Suốt được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng ngành Giao thông vận tải trong chống Mỹ, cứu nước.

Chiến tranh tiếp tục diễn biến ngày càng ác liệt. Ngày 11/10/1968, trong khi đang làm nhiệm vụ, mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh trong một trận bom của kẻ thù.

Sự hy sinh của mẹ đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, ý chí chiến đấu và tinh thần trách nhiệm của người phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh bảo vệ Tổ quốc. Hình tượng mẹ Suốt cũng trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật, tiêu biểu là bài thơ “Mẹ Suốt” của nhà thơ Tố Hữu.

Ngày nay, Bến đò mẹ Suốt trên sông Nhật Lệ và tượng đài mẹ Suốt tại thành phố Đồng Hới là những địa chỉ có ý nghĩa lịch sử, văn hóa sâu sắc. Đây không chỉ là nơi tưởng niệm người mẹ anh hùng mà còn góp phần giáo dục các thế hệ hôm nay về truyền thống yêu nước, lòng dũng cảm và sự hy sinh của nhân dân Quảng Bình trong những năm tháng kháng chiến.

Hình ảnh mẹ Suốt – người phụ nữ bình dị với mái chèo trên dòng Nhật Lệ – đã vượt qua giới hạn của một cuộc đời để trở thành biểu tượng bất tử về chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Tên tuổi và sự hy sinh của mẹ mãi được nhân dân Quảng Bình và cả nước trân trọng, ghi nhớ.