MẸ THÌN – NGỌN LỬA KHÔNG TÀN GIỮA THỜI HOA LỬA

MẸ THÌN – NGỌN LỬA KHÔNG TÀN GIỮA THỜI HOA LỬA

“Hết kháng chiến nếu con còn chưa về. Mẹ ơi, vui lên, mẹ có đứa con anh hùng

Đem thanh xuân gieo tự do cho đất nước. Với con thế thôi, còn gì đẹp hơn…”

Có lẽ, mỗi khi nghe những giai điệu ấy trong lòng ta lại dâng lên niềm xúc động nghẹn ngào. Đó không chỉ là lời hát, mà còn là tiếng lòng của biết bao người mẹ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt — những người đã tiễn chồng, tiễn con ra trận, để rồi có khi cả đời chẳng thể đón họ trở về. Lời bài hát như một lời động viên, khích lệ những người còn ở lại sau chiến tranh. Đó là những người vợ trẻ chờ chồng mà hóa tóc bạc, những người mẹ tiễn con đi rồi ôm mãi nỗi nhớ khôn nguôi, những người con lớn lên trong niềm khao khát được gọi một tiếng “cha”…

Trong số những người mẹ ấy, có người Mẹ Việt Nam anh hùng Phạm Thị Thìn (100 tuổi, xã Hòa Khương cũ, huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng). Trên bàn thờ hai liệt sĩ là chồng và con trai mẹ nghi ngút khói hương. “Nhà đông, cơm ngon như rứa mà thiếu chồng, thiếu con. Thằng Hai (con đầu) chừ vẫn không biết hắn nằm mô cả”, mẹ rưng rưng…

Mẹ nhớ “thằng Hai” đi giải phóng gần 5 năm trời, lâu lâu mới nghe tin báo về con ốm hay khỏe, đang làm nhiệm vụ gì, chứ chẳng có thư từ, hình ảnh gì cả. Mà nếu có cũng chẳng còn vì nhà mẹ 3 lần bị địch đốt. Mẹ đau như cắt nhưng hiểu chuyện, thời chinh chiến, bao người mất con như mẹ. Dẫu 100 tuổi nhưng những kí ức về người chồng, người con vẫn luôn hiện hữu, ám ảnh mẹ.

Mẹ Việt Nam Anh hùng Phạm Thị Thìn

Nhà mẹ Thìn nằm trong một con xóm nhỏ, mà theo lời ông Nguyễn Ngọc Phúc (con trai mẹ Thìn) thì từ nơi này tới nơi cha của ông là liệt sĩ Nguyễn Ngọc Quảng hy sinh, “chỉ cần đi bộ một lúc là tới”.

Ông Phúc kể cha ông là cán bộ huyện Hòa Vang. Trong một đêm ở lại cơ sở làm nhiệm vụ, ông Quảng và các đồng đội bị lính Mỹ đánh úp. Hôm đó hy sinh gần 10 người.

Tin báo về, mẹ Thìn như điên dại, hốt hoảng chạy lên tìm xác chồng. Nghe tới đây, mẹ Thìn chen vào: “Lúc tui lên người chết nằm đó, có người có gia đình tới nhận, người chẳng có ai. Tui nhìn một hồi thì thấy ổng. Tội lắm. Tui với mấy người nữa khiêng ổng ra…”. Nói đến đây, mẹ nghẹn lời không kể nữa. Đó là một ngày cuối năm 1969.

Nỗi đau mất chồng và cuộc sống chật vật nuôi 9 đứa con đè nặng lên vai mẹ Thìn. Chẳng kịp nguôi ngoai, năm 1972, người con trai đầu của mẹ, liệt sĩ Nguyễn Đảng hy sinh trên mặt trận Quảng Đà.

Dẫu vậy, suốt nửa thế kỷ qua mẹ Thìn luôn đau đáu vì chưa tìm thấy hài cốt con trai. “Sau giải phóng, mẹ và mọi người đã lên nơi anh hy sinh, gần khu Hòn Kẽm Đá Dừng (huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam) và các nghĩa trang nhưng vẫn không thấy. Giờ nhắc anh, mẹ day dứt lắm”, ông Phúc nói.

Ông Phúc xót xa, sau lần anh Đảng mất, mẹ suy sụp hẳn. Giai đoạn khủng hoảng nhất của mẹ là năm 1980, khi ông Phúc tham gia chiến trường Campuchia. 5 năm sau, ông Phúc trở về nguyên vẹn, mẹ mới có chút bình tâm.

Nghe câu chuyện về người mẹ Việt Nam Anh hùng Phạm Thị Thìn, chúng ta nhận thấy sự khốc liệt của chiến tranh, nỗi ám ảnh khôn nguôi và nỗi đau đớn có thể sẽ vẫn kéo dài mãi mãi khi có rất nhiều gia đình vẫn chưa thể đoàn viên …

Chiến tranh đã qua đi, một thời máu lửa vàng son của sự anh dũng kiên cường. Giờ đây, cuộc sống phát triển, đất nước hòa bình và đang đổi mới từng ngày. Thế nhưng, nỗi đau, những mất mát mà thế hệ đi trước đã trải qua vẫn còn đó — âm thầm nhưng không bao giờ phai nhạt. Câu chuyện của Mẹ Việt Nam anh hùng Phạm Thị Thìn là một lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của hòa bình, của lòng biết ơn và đạo lý “uống nước nhớ nguồn” trong mỗi chúng ta hôm nay.