Năm 1946, trên chuyến tàu lửa xuôi về Nam, mẹ đến Long Khánh và chọn nơi đây làm
quê hương thứ hai. Mẹ lập gia đình với ông Nguyễn Văn Cầm, người gốc Huế vào Long
Khánh làm công nhân cao su. Vừa nuôi con nhỏ, mẹ cùng chồng làm nhiệm vụ giao liên, tiếp
tế cho kháng chiến.
Suốt 9 năm kháng chiến chống Pháp, gia đình mẹ Sang phải dời chuyển chỗ ở nhiều lần
để tránh sự theo dõi của giặc. Từ Cẩm Mỹ đến Ông Quế, An Lộc, ở đâu có cán bộ Việt Minh,
ở đó lại thấy mẹ và chồng đi giao liên, tiếp tế lương thực, thuốc men cho kháng chiến.
Hiệp định Genève được ký kết (tháng 7/1954), đế quốc Mỹ thay chân thực dân Pháp
tiến hành xâm lược ở miền Nam. Địch bắn giết, không chừa một thủ đoạn tàn ác nào để gom
dân, lập ấp chiến lược, kềm kẹp khống chế vùng cao su, không cho công nhân tiếp xúc với
cách mạng.
Không để con bị địch bắt lính, năm 1964, mẹ đưa anh Nguyễn Văn Thuận, người con
lớn khi ấy vừa tròn 16 tuổi, thoát li tham gia kháng chiến, công tác ở Huyện đội Định Quán.
Mình mẹ ở lại Suối Tre nuôi 5 con, vừa chăm sóc chồng ốm đau, vừa chu tất nhiệm vụ cơ sở
của cách mạng ở địa phương. Năm 1967, chồng mẹ qua đời sau nhiều năm đau bệnh.
Biết mẹ có con đi kháng chiến, tiếp tế cho “Việt Cộng”, cuối năm 1968, bọn địch bắt
giam mẹ tại tiểu khu Long Khánh. Không khai thác được gì, đầu năm 1969, chúng thả mẹ ra,
về nhà mẹ được tin con trai lớn Nguyễn Văn Thuận hi sinh ngày 22/3/1969 tại Suối Nho
(Định Quán), mẹ như lịm chết. Đêm đó, mẹ không sao chợp mắt được, nước mắt cứ tuôn rơi,
bao gian khổ, đắng cay, tù đày mẹ chịu được, chỉ cầu mong cho con được bình yên.
Năm 1970, hai anh Nguyễn Văn Hảo, Nguyễn Văn Tâm từ giã mẹ tham gia cách mạng.
Một lần nữa, địch lại bắt giam mẹ vào năm 1972. Trong trại giam tại tiểu khu Long Khánh,
mẹ lại nhận tin dữ: anh Nguyễn Văn Tâm bị giặc sát hại tại Núi Thị, An Lộc.
Sáng ngày 26/12/1974, mắt mẹ tối sầm, trời đất như quay cuồng khi nhìn thấy anh
Nguyễn Văn Hảo nằm giữa sân điểm An Lộc, toàn thân đầy máu và vết đạn. Mẹ ôm xác con
vào lòng nghẹn ngào đau xót, hờn căm…
Ngày 11/7/1985, mẹ và chồng mẹ được Nhà nước tặng Huân chương Độc lập hạng Ba.
Mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết
định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994. Mẹ qua đời vào tháng 02/2009.
|
