Mẹ Thứ

Suốt 30 năm, Mẹ cần mẫn đào hầm trong vườn để nuôi giấu chiến sĩ cách mạng hoạt động bí mật ngay trong lòng địch. Bao đêm dài Mẹ thao thức canh nhiều cuộc họp quan trọng của cán bộ, chiến sĩ ngay dưới những căn hầm bí mật trong khu vườn nhà. “Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ... Các anh không về... mình Mẹ lặng im”...., những ngày này, lời bài hát “Người mẹ của tôi” vang lên như chan chứa cõi lòng, ghi nhớ đến những bà Mẹ Việt Nam Anh hùng (VNAH), trong đó có Mẹ Thứ - biểu tượng vĩnh hằng của những người Mẹ Việt Nam Anh hùng. Mẹ Thứ, tên đầy đủ là Nguyễn Thị Thứ, đã không chỉ oằn mình chịu đựng mưa bom bão đạn của những năm tháng chiến tranh khốc liệt mà còn sống cùng nỗi đau mất con suốt những năm tháng còn lại của cuộc đời... Nhưng Mẹ vẫn sống, vẫn vững chãi giữa dòng đời như một biểu tượng vĩnh hằng của sức mạnh dân tộc Việt Nam.14 lần tiễn người đi, 12 lần khóc thầm lặng lẽ. Mẹ VNAH Nguyễn Thị Thứ (SN 1904, theo giấy căn cước chế độ cũ Mẹ sinh năm 1902) tại xóm Rừng thuộc thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, Thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Mẹ Thứ có 12 người con (11 trai và 1 gái) thì 9 con trai hy sinh. Con đầu và cũng là con gái duy nhất - bà Lê Thị Trị là thương binh, cũng được trao tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng (VNAH) khi có chồng và 2 con gái là liệt sĩ. Như vậy gia đình mẹ Thứ có 12 liệt sĩ. Những năm tháng thanh xuân của Mẹ là cảnh liên tục chứng kiến chồng con vào chiến trường. Mẹ Thứ ở nhà tần tảo nuôi con và cháu khôn lớn. Suốt 30 năm, Mẹ cần mẫn cùng các con đào hầm trong vườn để nuôi giấu chiến sĩ cách mạng hoạt động bí mật ngay trong lòng địch. Bao đêm dài Mẹ thao thức canh chừng nhiều cuộc họp quan trọng của cán bộ, chiến sĩ ngay dưới những căn hầm bí mật trong khu vườn nhà. Mẹ luôn để ngọn đèn sáng bên bàn thờ làm ám hiệu an toàn cho cán bộ, du kích đi về hoạt động.

Mẹ Thứ bên mâm có 9 chén cơm, 9 đôi đũa dành cho 9 người con đã hy sinh (Bức ảnh do Đại tá, nhà báo Trần Hồng chụp). Vườn nhà Mẹ rộng, có 5 căn hầm bí mật. Quanh vườn có nhiều cây xanh và cỏ, nuôi nhiều bò để ngụy trang. Lúc an toàn, mẹ Thứ và các con mở hé cửa hầm để mọi người dễ thở và khi có động thì lại giả vờ trông coi bò để chỉnh sửa, ngụy trang lại miệng hầm. Hàng trăm cán bộ, bộ đội, du kích được gia đình mẹ Thứ chở che, chăm sóc... “Mẹ hiền từ, nhiệt tình, thương anh em bộ đội giải phóng như con của mình. “Mỗi dịp ghé về thăm, Mẹ dặn dò từng li, từng tí: "Sự nghiệp cách mạng còn dài, tụi bây phải cẩn thận", một cựu chiến binh từng được Mẹ chở che cho biết. Thực sự hiếm có bà Mẹ nào gánh chịu nhiều khổ đau như Mẹ Nguyễn Thị Thứ. Người ta nói nước mắt có thể giúp vơi đi nỗi đau, nên khi Mẹ đã không còn nước mắt để khóc, nỗi đau đó là không thể tả bằng lời nữa rồi… Bao lần tiễn chồng, đưa con đi là ngần ấy lần vời vợi chồng con biền biệt không về. Vẫn biết sự khốc liệt của chiến tranh, ngày đi không biết ngày về, nhưng Mẹ vẫn nuốt nước mắt vào lòng để tiễn con lên đường vào nơi bom đạn. Vì vậy, tôi đã luôn tự hỏi “Nghị lực nào giúp Mẹ vẫn quyết làm và rồi vượt lên nỗi đau mất con và oan khuất?!”. Câu trả lời mà tôi vẫn tự trả lời và vẫn tâm đắc nhất: là tình yêu đất nước, nỗi khát khao độc lập tự do cho dân tộc. Đó cũng là đức hy sinh, là tâm chất lớn lao của những người Mẹ Việt Nam.