MẸ THỨ - CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

MẸ THỨ - CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

Thay vì nhìn một đoàn quân đang diễu hành trong ngày trở về ta hãy thử nhìn sâu hơn nữa để thấy hình ảnh những người mẹ đang gạt đi những hàng nước mắt dài trên má chờ những đứa con của mình trở về. Chẳng ai có thể hình dung được nỗi đau mà người mẹ phải nếm trải khi đứa con mang nặng đẻ đau, nuôi lớn từng ngày phải ra chiến trường. Một người mẹ Việt Nam anh hùng từng nói rằng: "Giữ con lại thì mất nước, để cho con đi thì mất con". Có những người mẹ dù đợi mãi, chờ mãi cũng chẳng đợi được ai trở về. Nỗi đau mất con ấy đau lắm! Đau đến cả xương cả tủy. Trong số 1469 người mẹ Việt Nam anh hùng, có mẹ Nguyễn Thị Thứ chín lần tiễn con ra trận, chín lần mẹ nhận tờ giấy báo tử.

Người mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ sinh vào năm 1904 tại xóm Rừng thuộc thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, Thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam cũ nay thuộc Đà Nẵng. Mẹ sinh 12 người con trong đó có 11 người con trai và 1 người con gái. Không chỉ sống cùng nỗi đau mất con suốt những năm tháng còn lại của cuộc đời mà mẹ còn phải oằn mình chịu đựng mưa bom bão đạn của những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Nhưng Mẹ vẫn sống, vẫn vững chãi giữa dòng đời như một biểu tượng vĩnh hằng của sức mạnh dân tộc Việt Nam. Mẹ Thứ chính là một bản hùng ca bất diệt, là "câu chuyện thời hoa lửa" tiêu biểu của quê hương.

Những năm tháng thanh xuân của mẹ là cảnh liên tục chứng kiến chồng con vào chiến trường. Mẹ ở nhà tần tảo nuôi con và cháu khôn lớn. Suốt 30 năm sau đó, Mẹ vẫn cần mẫn cùng các con đào hầm trong vườn để nuôi, để giấu các chiến sĩ cách mạng hoạt động bí mật ngay trong lòng địch. Bao nhiêu đêm dài mẹ thao thức canh chừng nhiều cuộc họp quan trọng của cán bộ, chiến sĩ ngay dưới những căn hầm bí mật trong khu vườn nhà. Mẹ luôn để ngọn đèn sáng bên bàn thờ làm ám hiệu an toàn cho cán bộ, du kích đi về hoạt động. Vườn nhà Mẹ rộng, có 5 căn hầm bí mật. Quanh vườn có nhiều cây xanh và cỏ, nuôi nhiều bò để ngụy trang. Lúc an toàn, mẹ Thứ và các con mở hé cửa hầm để mọi người dễ thở và khi có động thì lại giả vờ trông coi bò để chỉnh sửa, ngụy trang lại miệng hầm. Hàng trăm cán bộ, bộ đội, du kích được gia đình mẹ Thứ chở che và chăm sóc. Một cựu chiến binh được mẹ che chở cho biết “Mẹ hiền từ, nhiệt tình, thương anh em bộ đội giải phóng như con của mình. Mỗi dịp ghé về thăm, Mẹ dặn dò từng li, từng tí: "Sự nghiệp cách mạng còn dài, tụi bây phải cẩn thận"".

Các con các cháu của mẹ được nuôi dưỡng và lớn lên trong cảnh lận đận, đói nghèo nhưng đầy đủ tình yêu thương từ mẹ. Khi Tổ quốc cần, mẹ lần lượt động viên, tiễn các con ra chiến trường. Nhưng may mắn đã không mỉm cười với mẹ từng người con, từng đứa cháu của bà lần lượt hy sinh vì tổ quốc. Ngày 18-6-1948, anh Lê Tự Xuyến - chiến sĩ giao liên bị Pháp bắn tại đầu làng. Tin cũ chưa nguôi thì tin dữ mới lại đến, nửa tháng sau, ngày 5-10-1948, con trai Lê Tự Hàn Anh đã hy sinh khi làm nhiệm vụ tải thương. Cứ thể tin dữ lần lượt kéo đến với mẹ khi 10 ngày sau, con trai Lê Tự Hàn Em ngã xuống trong trận chống càn. Còn con trai Lê Tự Lem tròn 20 tuổi hy sinh trong lúc chiến đấu ở huyện nhà vào tháng 4-1954. Chỉ trong vòng 6 năm, mẹ đã mất đi năm người con, đau thương dồn dập kéo đến nhưng cứ khi con trưởng thành, mẹ lại động viên, tiễn con ra chiến trường. Đến tháng 9-1966, con trai Lê Tự Nự hy sinh. Năm 1972, anh Lê Tự Mười và anh Lê Tự Trịnh cũng lần lượt hy sinh. Năm 1974, anh Lê Tự Thịnh - đại đội trưởng bộ đội ở huyện Duy Xuyên đã hy sinh trong lần chỉ huy đơn vị đánh đồn giặc. Tiếc thương nhất là người con trai cả Lê Tự Chuyển - chiến sĩ biệt động Sài Gòn hy sinh vào 9 giờ ngày 30-4-1975 ngay trên cầu Rạch Chiếc ở cửa ngõ vào Sài Gòn, chỉ trước vài giờ đất nước thống nhất, chỉ vài giờ nữa là anh có thể ôm mẹ vào lòng và nói: "con đã trở về". Mẹ Thứ có đứa con đầu và cũng là con gái duy nhất - bà Lê Thị Trị là thương binh, bà cũng được trao tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng (VNAH) khi có chồng và 2 con gái là liệt sĩ. Con rể của mẹ là Ngô Tường hay chồng của mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Trị ông tham cách mạng từ thời chống Pháp, bị giặc Mỹ bắt năm 1956, bị tra tấn dã man cho đến lúc tử vong và ông được công nhận là liệt sĩ. Mẹ còn 2 đứa cháu ngoại là con gái của mẹ Trị là Ngô Thị Điểu đã bị giặc Mỹ bắt tra hỏi và hy sinh vào tháng 8-1970 cuối cùng là Ngô Thị Cúc hy sinh trong lần công tác vào vùng địch hậu năm 1973.

Thực sự hiếm có bà Mẹ nào gánh chịu nhiều khổ đau như Mẹ Nguyễn Thị Thứ. Người ta nói rằng: "Nước mắt có thể giúp vơi đi nỗi đau, nên khi Mẹ đã không còn nước mắt để khóc, nỗi đau đó là không thể tả bằng lời nữa rồi…" Bao lần đưa con tiễn cháu đi là ngần ấy lần vời vợi con, cháu biền biệt không về. Vẫn biết sự khốc liệt của chiến tranh, ngày đi không biết ngày về, nhưng mẹ vẫn nuốt nước mắt vào lòng để tiễn con lên đường vào nơi bom đạn. Một nhà báo, một cựu chiến binh người Hàn Quốc đã hỏi mẹ như thế này: “Thưa bà, với quan niệm người Á Đông, con cái là phúc lộc, là tài sản. Khi người con thứ tư, thứ năm tử trận, tại sao bà vẫn tiếp tục động viên những người con khác ra mặt trận?”. Mẹ Thứ chỉ điềm tĩnh trả lời: “Ở nước tôi, Cụ Hồ đã dạy là "Không có gì quý hơn độc lập tự do" nên cứ là người Việt Nam, trong đó có các con, các cháu tôi đều sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để giành lấy độc lập, tự do. Nếu còn chiến tranh, các con tôi, rồi cháu tôi vẫn sẽ tiếp tục ra trận để giành độc lập, tự do, bình yên mà hôm nay chúng tôi đang hưởng”. Nghe được câu trả lời từ mẹ người cựu chiến binh Hàn Quốc sững người, rưng rưng nước mắt rồi thấp người xuống, cầm tay xin lỗi mẹ.

Vào năm mẹ 80 tuổi, mẹ đã mất đi đôi mắt, sống với con gái ở quê nhà sau đó chuyển ra Đà Nẵng sống cùng con út Lê Tự Tân cho đến khi mẹ đã đoàn tụ với chồng và các con liệt sĩ ở tuổi 106 vào ngày 10-12-2010. Mẹ không còn nữa nhưng tên tuổi của mẹ vẫn mãi mãi sáng ngời trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Những gì mẹ cống hiến cho Tổ quốc mãi là một tấm gương sáng cho các thế hệ noi theo.

Để vinh danh và tri ân mẹ nhà nước đã tặng và truy tặng danh hiệu Bà mẹ VNAH đợt đầu tiên cho 19 879 bà mẹ, trong đó có mẹ Thứ. Đảng và Nhà nước còn xây dựng quần thể tượng đài Bà mẹ VNAH tại núi Cấm (thôn Phú Thạnh, xã Tam Phú, TP Tam Kỳ, Quảng Nam nay thuộc Đà Nẵng) hoàn thành ngày 24-3-2015. Đây cũng là tượng đài Bà mẹ VNAH lớn nhất cả nước. Mẹ không chỉ là mẹ của 11 người con, cháu liệt sĩ, Mẹ còn là mẹ của cả dân tộc, là biểu tượng trường tồn của thời hoa lửa, là linh hồn bất diệt của đất nước, của dân tộc Việt Nam.