Mẹ Trần Thị Mít –

Mẹ Trần Thị Mít – Người mẹ giữa đất lửa Quảng Trị

Nếu có nơi nào trên đất nước Việt Nam mà mỗi tấc đất đều gợi nhắc về sự hy sinh, thì Quảng Trị là một nơi như thế. Mảnh đất miền Trung từng đi qua những năm tháng chiến tranh khốc liệt, nơi những dòng sông, cánh đồng và làng quê đã chứng kiến biết bao cuộc chia ly. Giữa vùng đất ấy, có một người mẹ đã trở thành biểu tượng cho sự hy sinh lớn lao của những người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh – Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Mít, quê ở Hải Phú, Hải Lăng, Quảng Trị.

Mẹ sinh năm 1900 và mất năm 2005, hưởng thọ 105 tuổi. Suốt một thế kỷ cuộc đời, Mẹ đã chứng kiến biết bao biến động của quê hương và đất nước. Nhưng những năm tháng đau thương nhất có lẽ là những năm chiến tranh, khi căn nhà nhỏ của Mẹ liên tục phải đối diện với những cuộc chia ly.

Mẹ Trần Thị Mít có chồng và những người con lần lượt tham gia kháng chiến. Theo các tư liệu được ghi nhận, Mẹ đã chịu mất mát vô cùng lớn khi chồng, sáu người con, một người con dâu và một người cháu nội hy sinh vì Tổ quốc.

Đằng sau những con số ấy là một câu chuyện mà có lẽ không một người mẹ nào muốn trải qua.

Một người con ra trận, người mẹ ở nhà chờ đợi.

Rồi một ngày, tin báo tử trở về.

Nỗi đau chưa kịp nguôi thì lại đến một cuộc chia ly khác.

Cứ như thế, chiến tranh lần lượt lấy đi những người thân yêu nhất của Mẹ.

Có thể chúng ta hôm nay chỉ nhìn thấy con số “sáu người con”, “một người con dâu”, “một người cháu”. Nhưng với một người mẹ, đó không phải là những con số. Đó là những khuôn mặt từng hiện diện trong căn nhà. Đó là những người con từng lớn lên trong vòng tay Mẹ, từng gọi Mẹ bằng tiếng gọi thân thương nhất. Đó là những bữa cơm gia đình, những mùa gặt, những ngày tháng bình dị của một gia đình quê Việt Nam.

Chiến tranh đã lấy đi tất cả những điều bình dị ấy.

Một bài viết về Mẹ Trần Thị Mít từng ghi lại hình ảnh Mẹ trong căn nhà ở Hải Phú sau chiến tranh. Ngôi nhà khi ấy còn đơn sơ, vắng lặng. Mẹ ngồi bên chiếc bàn tre, gương mặt in hằn dấu vết của thời gian và chiến tranh, ánh mắt hướng ra phía xa. Hình ảnh ấy khiến người ta không khỏi nghĩ về những người con đã đi xa mà không bao giờ trở lại.

Có lẽ, điều đau đớn nhất của một người mẹ không phải chỉ là mất đi một người con, mà là phải sống tiếp trong căn nhà từng có tiếng nói, tiếng cười của những người thân yêu nhưng nay chỉ còn lại ký ức.

Vậy mà Mẹ vẫn sống.

Mẹ sống để chứng kiến ngày quê hương được hòa bình.

Mẹ sống để những hy sinh của chồng, con và những người thân yêu không bị lãng quên.

Quảng Trị trong những năm chiến tranh là một trong những chiến trường ác liệt nhất. Phụ nữ Quảng Trị đã trở thành một lực lượng quan trọng trong cuộc kháng chiến, vừa bám đất, bám làng, vừa chăm lo hậu phương, vừa chịu đựng những mất mát khủng khiếp của chiến tranh. Đảng bộ tỉnh Quảng Trị khi nhắc đến truyền thống phụ nữ địa phương đã đặc biệt ghi nhận sự hy sinh của những người mẹ như Mẹ Trần Thị Mít.

Ngày đất nước thống nhất, những người con của Mẹ không trở về.

Họ đã nằm lại trên những chiến trường mà ngày nay nhiều thế hệ trẻ chỉ biết qua sách vở và những trang lịch sử.

Còn Mẹ – người đã dành cả cuộc đời để sinh thành, nuôi dưỡng và tiễn đưa những người thân yêu – tiếp tục sống giữa quê hương.

Mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Danh hiệu ấy không chỉ là sự ghi nhận dành cho riêng một người phụ nữ, mà còn là sự tri ân đối với biết bao người mẹ Việt Nam đã âm thầm hiến dâng những người thân yêu nhất của mình cho Tổ quốc. Mẹ Trần Thị Mít cũng được nhắc đến trong nhiều tài liệu về những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tiêu biểu của cả nước.

Mẹ mất năm 2005.

Một thế kỷ đã đi qua cuộc đời Mẹ.

Từ những năm tháng đất nước còn chìm trong chiến tranh cho đến ngày quê hương hòa bình, Mẹ đã chứng kiến quá nhiều đổi thay. Nhưng có một điều không bao giờ thay đổi: những người con đã hy sinh vẫn mãi mãi ở trong trái tim người mẹ.

Hôm nay, Quảng Trị đã hồi sinh. Những cánh đồng lại xanh, những con đường lại nối dài qua những làng quê từng chịu bom đạn. Trẻ em được đến trường, những gia đình được sống bên nhau và những bữa cơm không còn phải chờ đợi một người con từ chiến trường trở về.

Nhưng mỗi khi nhắc đến Mẹ Trần Thị Mít, chúng ta lại hiểu rằng sự bình yên ấy được đánh đổi bằng những mất mát không thể đo đếm.

Mẹ đã mất, nhưng câu chuyện của Mẹ vẫn còn đó.

Một người mẹ đã tiễn chồng.

Một người mẹ đã tiễn những người con.

Một người mẹ đã tiễn cả những người thân yêu trong gia đình.

Và cuối cùng, Mẹ ở lại với ký ức.

Để hôm nay, khi chúng ta được sống trong hòa bình, được trở về bên gia đình sau một ngày làm việc, được nghe tiếng cười của con trẻ trong mỗi mái nhà, chúng ta hiểu hơn giá trị của hai chữ “bình yên”.

Mẹ Trần Thị Mít không để lại cho chúng ta những lời nói lớn lao.

Mẹ để lại một cuộc đời.

Một cuộc đời mà mỗi mất mát đều là một phần của lịch sử.

Một cuộc đời nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng: hòa bình không tự nhiên mà có. Phía sau hòa bình là những người đã hy sinh, là những gia đình đã mất đi người thân, và phía sau những trang sử hào hùng của dân tộc là bóng dáng những người mẹ lặng lẽ đứng chờ.

Mẹ Trần Thị Mít – người mẹ của vùng đất lửa Quảng Trị – đã trở thành một phần của ký ức ấy, để mỗi khi nhắc về Mẹ, chúng ta không chỉ nhớ về chiến tranh, mà còn càng thêm trân trọng cuộc sống hòa bình hôm nay.