dương thị xuyến

MẸ DƯƠNG THỊ XUYẾN – QUẢNG TRỊ
Tên mẹ giữa những mùa bình yên

Có những người mẹ đi qua chiến tranh mà câu chuyện cuộc đời không được ghi lại bằng thật nhiều trang sách. Tên tuổi các mẹ có khi chỉ nằm trong hồ sơ chính sách, trong ký ức của người thân và trong một tấm bằng được trao lại sau khi mẹ đã đi xa. Nhưng đằng sau sự giản dị ấy là những năm tháng hy sinh mà không một lời kể nào có thể nói hết.

Mẹ Dương Thị Xuyến, quê xã Triệu An, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, là một người mẹ như thế.

Ngày 27 tháng 2 năm 2025, tại Quảng Trị, tên mẹ được trang trọng xướng lên trong Lễ truy tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”. Mẹ Dương Thị Xuyến là một trong sáu người mẹ của tỉnh được truy tặng danh hiệu cao quý trong đợt này. Tấm bằng được trao cho thân nhân của mẹ, thay lời tri ân của Tổ quốc đối với những mất mát mà gia đình mẹ đã chịu đựng trong những năm tháng chiến tranh.

Triệu An là vùng quê ven biển của Quảng Trị, nơi cuộc sống của người dân gắn với ruộng đồng, sông nước và biển cả. Nhưng trong những năm chiến tranh, sự bình dị ấy nhiều lần bị bom đạn xé toạc. Những người con trai, con gái trong các gia đình lần lượt lên đường. Có người ra trận, có người tham gia hoạt động cách mạng tại địa phương. Với những người mẹ, mỗi lần con rời khỏi mái nhà là một lần trong lòng có thêm một nỗi lo.

Mẹ Dương Thị Xuyến đã đi qua những tháng năm như vậy.

Theo thông tin được công bố tại lễ truy tặng, mẹ thuộc diện được Nhà nước ghi nhận danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng vì có chồng, con hy sinh trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Chiến tranh thường được nhớ đến bằng những trận đánh, những chiến công và những địa danh lịch sử. Nhưng với một người mẹ, chiến tranh còn có một hình ảnh khác: đó là cánh cửa mở ra để người thân bước đi rồi mãi mãi không trở về.

Có thể mẹ đã từng nhiều lần đứng trước hiên nhà nhìn theo bóng người thân khuất dần trên con đường làng. Có thể những năm tháng chờ đợi của mẹ được đánh dấu bằng những mùa lúa nối tiếp nhau, bằng những lần nghe tin chiến sự và bằng nỗi thấp thỏm mỗi khi có người từ chiến trường trở về. Và rồi, điều mà không người mẹ nào muốn nghe nhất cuối cùng cũng có thể đến: tin báo người thân đã hy sinh.

Từ giây phút ấy, căn nhà vẫn còn đó nhưng sự sum họp không còn nguyên vẹn.

Nỗi đau của người mẹ mất con không kết thúc khi chiến tranh kết thúc. Đất nước hòa bình, quê hương hồi sinh, những con đường mới được mở, những thế hệ trẻ lớn lên trong tiếng cười và những mùa bình yên. Nhưng trên bàn thờ của mỗi gia đình chính sách vẫn có những khoảng trống không thể lấp đầy.

Chính vì vậy, danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” không đơn thuần là sự tôn vinh một cá nhân. Đó còn là sự ghi nhận đối với những gia đình đã chịu mất mát vì đất nước. Đối với mẹ Dương Thị Xuyến, danh hiệu được truy tặng năm 2025 là lời khẳng định rằng những hy sinh ấy, dù đã đi qua nhiều năm tháng, vẫn không bị lãng quên.

Điều xúc động là danh hiệu ấy đến với mẹ khi mẹ đã không còn để tự mình đón nhận. Nhưng mẹ không mất đi trong ký ức của quê hương. Tên mẹ được trao lại cho thế hệ sau cùng với câu chuyện về một gia đình đã góp phần chịu đựng những mất mát của chiến tranh.

Ngày nay, trên quê hương Triệu An, cuộc sống đã đổi thay. Những người trẻ có thể học tập, lao động, xây dựng gia đình trong một cuộc sống bình yên hơn. Có lẽ họ không thể hình dung đầy đủ những gì một người mẹ từng trải qua khi chiến tranh lấy đi những người thân yêu nhất.

Nhưng chính vì thế mà những cái tên như Dương Thị Xuyến càng cần được nhắc lại.

Bởi lịch sử không chỉ có những người cầm súng ngoài mặt trận. Lịch sử còn có những người mẹ ở hậu phương, những người lặng lẽ chờ đợi, chịu đựng và tiễn đưa. Sự hy sinh của họ không vang lên thành tiếng súng, nhưng lại kéo dài suốt cả một đời người.

Năm 2025, Quảng Trị truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng cho sáu người mẹ, trong đó có mẹ Dương Thị Xuyến. Đến thời điểm đó, tỉnh Quảng Trị có 2.861 mẹ được Nhà nước phong tặng và truy tặng danh hiệu cao quý này.

Mẹ Dương Thị Xuyến hôm nay đã trở thành một phần của ký ức quê hương. Tên mẹ không chỉ được ghi trong hồ sơ, trên tấm bằng truy tặng, mà còn được nhắc lại để thế hệ hôm nay hiểu hơn giá trị của hai chữ “hòa bình”.

Có những người đã đi qua chiến tranh bằng tuổi trẻ.

Có những người đã đi qua chiến tranh bằng những năm tháng cầm súng.

Còn những người mẹ như mẹ Dương Thị Xuyến đã đi qua chiến tranh bằng sự chờ đợi, bằng nước mắt và bằng sự hy sinh âm thầm của cả một đời.

Và khi những mùa bình yên tiếp tục đi qua trên quê hương Quảng Trị, tên mẹ vẫn còn đó – như một lời nhắc nhở giản dị mà sâu sắc rằng: hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao cuộc chia ly của ngày hôm qua.