Mẹ Trần Thị Viết (1892–2011)

Bà Trần Thị Viết, quê tại ấp Cả Dứa, Tuyên Bình Tây, huyện Vĩnh Hưng, tỉnh Long An (nay thuộc xã Tuyên Bình, tỉnh Tây Ninh), là một người mẹ có cuộc đời gắn liền với những năm tháng đấu tranh giành độc lập, tự do của dân tộc.

Bà có chồng là ông Nguyễn Văn Dành (sinh năm 1888), quê miền Trung, xuất thân từ một gia đình có truyền thống tham gia phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp. Để tránh sự truy lùng của quân Pháp, gia đình ông đã vào vùng Đồng Tháp Mười sinh sống. Bà Viết và ông Dành có 10 người con, gồm 8 người con trai và 2 người con gái. Trong những năm đất nước có chiến tranh, cả 8 người con trai của bà đều tham gia kháng chiến; 7 người đã anh dũng hy sinh, trong đó có 2 người hy sinh khi chưa lập gia đình và đến nay không tìm được phần mộ.

Năm 1966, ông Nguyễn Văn Dành qua đời. Sau đó, bà Viết xuống tóc quy y tại chùa Thanh Lập, thuộc khu vực Mỹ An, tỉnh Kiến Phong (nay là tỉnh Đồng Tháp), với pháp danh Diệu Mãnh. Trong thời gian ở chùa, bà từng bị địch bắt giam, đánh đập và tra hỏi nhưng bà kiên quyết không khai báo, không khuất phục trước sự đàn áp, cũng không chấp nhận yêu cầu từ bỏ cách mạng của các con. Cuối cùng, địch phải trả tự do cho bà.

Ngày 17/12/1994, Nhà nước phong tặng bà Trần Thị Viết danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng, ghi nhận những hy sinh, mất mát to lớn của bà và gia đình đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Bà Trần Thị Viết được biết đến là một trong những Bà mẹ Việt Nam anh hùng sống thọ nhất. Năm 2010, bà được sách Kỷ lục Việt Nam ghi nhận là người phụ nữ cao tuổi nhất Việt Nam. Bà có hơn 40 cháu nội, ngoại; hơn 150 chắt và khoảng 300 cháu cố thuộc thế hệ thứ năm. Bà qua đời năm 2011, hưởng thọ 119 tuổi.

Cuộc đời của Mẹ Trần Thị Viết là biểu tượng xúc động về lòng yêu nước, sự hy sinh thầm lặng và đức kiên trung của những người mẹ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh. Những mất mát của Mẹ và gia đình là một phần ký ức không thể phai mờ trong lịch sử đấu tranh vì độc lập, tự do của dân tộc.