Mẹ Trần Thị Vườn

Trần Thị Vườn (1922 - )

Mẹ Trần Thị Vườn (Năm Vườn), sinhnăm 1922 tại ấp Thuận Giao, xã ThuậnGiao, quận Lái Thiêu, tỉnh Thủ DầuMột (nay là huyện Thuận An, tỉnh BìnhDương) trong một gia đình nông dân. Mẹlấy chồng, sinh hạ duy nhất con trai Nguyễn Văn Thời (năm1940). Chẳng bao lâu, mẹ Năm lâm cảnh góa bụa mà Thờicòn thơ dại.Cách mạng tháng Tám 1945 thành công, mẹ tham gia ĐoànPhụ nữ cứu quốc xã. Giặc Pháp xâm lược nước ta lần nữa,chúng chiếm tỉnh lỵ Thủ Dầu Một rồi nống ra xung quanh,đóng nhiều tua bót, càn quét bình định gom dân vào vùngđịch chiếm.Ấp mẹ ở là vùng gò còn nhiều lõm rừng chồi, chính quyềnxã, du kích, và bộ đội thường đóng, từ đó bung ra đánh địch.Mẹ được giao nhiệm vụ thu gạo, tiền tiếp tế cho anh em. Cònrất trẻ, trên bước đường công tác, mẹ tái giá với một cán bộhuyện. Do đó, mẹ làm công tác hậu cần cho công an huyệnmột thời gian dài. Nguyễn Văn Thời - con trai mẹ mới 7 tuổiđã rất lanh lợi, mới đầu làm giao liên cho công an huyện, saucho Huyện ủy Lái Thiêu. Thời được tính thời gian thoát lytừ tháng 2/1947 vì thực tế ăn cơm Nhà nước và nhân dân từđó. Thời lợi dụng sơ hở của địch, trẻ con ít bị nghi ngờ, luồnlách mang tài liệu, công văn bao lần qua các chặng gác củađịch đều trót lọt. Người chồng sau của mẹ Năm Vườn hy sinhtháng 6/1954, trước khi Hiệp định Genève ký kết; ông đãđược công nhận là liệt sĩ chống Pháp. Sau năm 1954, đế quốc Mỹ hất cẳng thực dân Pháp. Nhândân miền Nam bước vào giai đoạn đấu tranh mới. Mẹ NămVườn trở thành cơ sở chí cốt của địa phương. Mẹ tiếp tụccông việc nuôi giấu anh em vào lúc phong trào tạm lắng. Năm1960, cuộc Đồng khởi từ Bến Tre lan khắp miền Nam. Ở xãThuận Giao, cơ sở Đảng và đội du kích mật thành lập. AnhNguyễn Văn Thời đã lớn, được mẹ lập gia đình cho. Cán bộhuyện và xã khơi gợi lại giai đoạn kháng chiến chống Pháphào hùng khiến anh không thể chỉ nghĩ đến hạnh phúc riêng.Anh gia nhập du kích xã. Địch chà xát Thuận Giao nhiều lầnhòng tiêu diệt lực lượng cách mạng địa phương. Khi đồng chíxã đội trưởng hy sinh, anh lên thay, là xã đội trưởng thứ năm.Chiến lược chiến tranh một phía của Mỹ và tay sai phá sản,chúng thay bằng chiến lược “chiến tranh đặc biệt” từ giữanăm 1962. Xã Thuận Giao cũng như các xã khác bị địch gomdân lập ấp chiến lược.Viên hương quản - sau đổi là ủy viên cảnh sát xã, thấy mẹNăm cạo đầu, mặc áo đà, đi ở chùa để dễ bề công tác, biết rõcon trai mẹ là Việt Cộng nằm vùng, có lần xoa đầu mẹ:- Có một đứa con, kêu nó về, tính để nó chết à?- Nó lớn rồi, muốn làm gì tôi cấm cản sao được...Vợ anh Thời nghe người ta nói sao đó, bỏ về nhà mẹ ở xãkhác. Không vướng bận gì, anh càng có điều kiện lao vàocông tác. 7 giờ sáng 28/12/1961 (21 tháng 11 năm Tân Sửu),mẹ Năm nghe súng nổ rộ ở khu gò Nhổ Đậu, nơi bà con làmrẫy trồng hoa màu. Một người bà con chạy về, mời mẹ ra đócó chuyện gấp. Linh tính của người mẹ thầm nhắc chắc cóchuyện không hay gì đây. Mẹ bình tĩnh hỏi:- Thằng Thời bị thương hay hy sinh? Nói thẳng cho tôi biết. Ra tới nơi, mẹ đã thấy anh nằm đó. Một đồng đội kể: anhem đang nhóm họp thì một vài loạt đạn của bọn lính đi ruồngbắn, chỉ một mình Thời bị trúng đạn. Một người cô ruột củaThời khóc, mẹ nén đau thương bình tĩnh nói:- Thôi đừng khóc, bọn lính bao gần đây nó nghe.Càng thương con, mẹ Năm càng căm thù, càng hăng háicông tác. Hồi tết Mậu Thân mẹ là một trong những cơ sở địaphương lo nấu ăn tiếp tế cho các đơn vị bộ đội chủ lực hànhquân ngang qua để đánh vào Sài Gòn. Khi địch phản kích,liên tiếp mở những chiến dịch bình định đẩy lực lượng tara xa đô thị, xã Thuận Giao bị chà xát dữ dội, mẹ tạm lánhxuống Thủ Đức tiếp tục hoạt động. Năm 1970, mẹ chuyểnvùng về thị xã Biên Hòa, móc nối với đồng chí Tám Huệ -Bí thư chi bộ khu chợ Biên Hòa. Dưới lớp vỏ bán trầu cau ởtrước khám Biên Hòa, mẹ nắm tình hình các sạp buôn bán,tổ chức đấu tranh chống thuế và hoa chi cao. Mẹ có thêm tênmới: bà Năm Trầu. Từ giữa tháng 4/1975, mẹ được chi bộchỉ đạo mua vải may cờ, rải truyền đơn, chuẩn bị cho việcnổi dậy khởi nghĩa ở nội ô. Sau ngày giải phóng, mẹ còn làmcông tác thương binh - xã hội ở phường Thanh Bình, rồi phóban quản trị nhà ăn tập thể thành phố Biên Hòa. Sau năm1980, mẹ được nghỉ hưu.Mẹ Trần Thị Vườn đã được Nhà nước tặng Huân chươngĐộc lập, Huân chương Kháng chiến chống Pháp, Huânchương Kháng chiến chống Mỹ. Mẹ đã được Nhà nước phongtặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết địnhsố 394/KTCTN ngày 17/12/1994, được một cơ quan nhậnphụng dưỡng trọn đời.