Mẹ và những mùa tóc bạc (2)

Có những người mẹ sinh con để được gọi là mẹ. Nhưng cũng có những người mẹ sinh con để rồi cả cuộc đời chỉ còn lại tiếng gọi nghẹn trong lòng. Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ là một người mẹ như thế.

Mẹ sinh ra mười hai người con. Mười một người con trai lần lượt ra đi trong khói lửa chiến tranh, rồi mãi mãi không trở về. Hai người cháu ngoại và một người con rể cũng nằm lại nơi chiến trường. Mỗi lần tiễn con đi, chắc mẹ đều nghĩ: “Rồi nó sẽ về thôi.” Nhưng chiến tranh đã cướp đi của mẹ gần như tất cả. Ngôi nhà nhỏ vẫn còn đó, nhưng những đôi dép trước hiên không ai mang nữa, những chiếc bát trên mâm cơm cứ vơi dần, vơi dần… đến mức chỉ còn lại một mình mẹ ngồi trước khoảng trống hun hút của đời người.

Người ta thường nói nỗi đau lớn nhất của một người mẹ là phải tiễn con mình vào cõi chết. Vậy mà mẹ Thứ đã phải chịu nỗi đau ấy đến mười một lần. Mười một lần khăn tang quấn lên mái đầu đã bạc. Mười một lần trái tim người mẹ bị cứa thêm một nhát. Có lẽ chẳng có ngôn từ nào đủ để đo chiều sâu của mất mát ấy. Chỉ biết rằng, sau tất cả, mẹ vẫn lặng lẽ sống, lặng lẽ chờ, như cây đại thụ già đứng giữa giông bão, gầy guộc nhưng không gục ngã.

Điều khiến người ta nghẹn lòng không chỉ là những hy sinh quá lớn, mà còn là sự bình dị của mẹ. Mẹ không phải anh hùng trên bục cao rực rỡ ánh đèn. Mẹ chỉ là một người phụ nữ nông dân với đôi bàn tay chai sần, với dáng lưng còng xuống theo năm tháng. Nhưng từ người mẹ nhỏ bé ấy đã bước ra những người con sẵn sàng hiến dâng tuổi trẻ cho Tổ quốc. Mẹ mất con, nhưng đất nước còn. Những giọt nước mắt của mẹ đã hóa thành dáng hình của hòa bình hôm nay.

Có những đêm, khi đất nước đã yên tiếng súng, người ta tự hỏi mẹ có nhớ con không. Chắc là có. Người mẹ nào mà không nhớ con mình. Có lẽ trong giấc ngủ chập chờn tuổi già, mẹ vẫn thấy những đứa con năm nào còn bé xíu chạy ngoài sân, vẫn nghe tiếng gọi “Mạ ơi” vang lên đâu đó giữa miền ký ức. Chỉ khác rằng, khi tỉnh dậy, trước mắt mẹ chỉ còn là khoảng lặng mênh mông.

Cuộc đời mẹ giống như một ngọn nến cháy đến tận cùng để soi sáng cho đất nước. Và khi nhắc đến mẹ Thứ, người ta không chỉ nhớ đến một bà mẹ Việt Nam anh hùng, mà còn nhớ đến bóng dáng của hàng triệu người mẹ Việt Nam trong chiến tranh: âm thầm, nhẫn nại, đau đớn nhưng vô cùng vĩ đại.

Nếu hòa bình hôm nay có màu sắc, thì đó chắc hẳn là màu của những giọt nước mắt đã rơi trên gương mặt mẹ.