Mẹ Việt Nam Anh Hùng - Bóng Đa Trước Sân - 1B1VCVB

Ở đầu làng có một cây đa già. Rễ nó bò ngoằn ngoèo ôm lấy cái giếng nước, lá xào xạc quanh năm. Dưới gốc đa ấy có một người đàn bà tên là bà Sáu. Cả làng gọi bà là "Mẹ Việt Nam Anh Hùng".

Bà không cao lớn. Lưng bà còng vì gánh gạo, gánh con, gánh cả những năm tháng chờ đợi. Đôi mắt bà lúc nào cũng nhìn về phía con đường đất đỏ, như đang đếm từng bước chân người về.

Ông nội tôi đi đầu tiên. Năm 1947, ông mới 20 tuổi, khăn gói theo tiếng gọi "Nam tiến". Bà kể: đêm ông đi, bà thức rang bắp, gói cho ông một gói muối vừng. Ông cười bảo: "Ở nhà trông nom cho tốt, hòa bình anh về". Ông hy sinh ở chiến trường Tây Nguyên. Đến giờ vẫn chưa tìm được mộ.

Hai người chú của bố nối gót. Chú Tư 18 tuổi, chú Út 17. Lúc nhập ngũ chú Út còn giấu tờ giấy báo trong gối vì sợ bà khóc. Năm 1968, Mậu Thân, cả hai chú cùng ngã xuống ở một khúc sông. Bức thư cuối cùng chú Tư gửi về chỉ vỏn vẹn: "Mẹ ơi, con vẫn khỏe. Tết này con về". Bức thư đến sau ngày báo tử 3 tháng.

Bố tôi cũng là lính. Bố không mất nhưng để lại một chân ở Quảng Trị năm 1972. Mỗi lần trời trở gió, vết thương của bố lại nhức. Bố bảo: "Cái chân này đổi lấy độc lập, hời lắm con ạ". Bố về dạy học, tối nào cũng kể cho chúng tôi nghe chuyện đồng đội. Có anh Bảy hàng xóm, có bác Ba xóm trên, có chị Tám thanh niên xung phong cắt tóc ngắn, hát rất hay... Nhiều người trong số họ đã không về.

Các bà các cô ở nhà cũng là chiến sĩ. Bà ngoại tôi tải đạn trên dãy Trường Sơn. Mẹ tôi 16 tuổi đã đi dân công, đào hầm, vá đường cho xe qua. Đêm đến, các mẹ các chị ngồi nhóm lửa, hong quần áo ướt, kể chuyện cho nhau nghe để khỏi sợ máy bay.

Ngày 17/12/1994, bà Sáu nhận quyết định "Mẹ Việt Nam Anh Hùng". Trên tấm bằng có 3 ngôi sao vàng: 1 cho chồng, 2 cho con. Người ta đến chụp ảnh, tặng quà, rồi lại đi. Tối đó bà thắp 3 nén nhang, đặt trước bàn thờ. Bà không khóc. Bà chỉ ngồi rất lâu, tay xoa xoa tấm ảnh cũ đã sờn mép.

Chúng tôi là thế hệ sau, lớn lên trong hòa bình. Chúng tôi không biết tiếng bom. Nhưng mỗi dịp 27/7, cả nhà lại lau dọn bàn thờ, thắp hương. Bố chỉ vào từng cái tên: "Đây là ông nội con. Đây là chú Tư, chú Út. Đây là bác Sáu xóm bên..."

Bà Sáu mất năm tôi học lớp 10. Lúc mất bà 89 tuổi. Di nguyện của bà là tro cốt được rải xuống dòng sông quê, nơi ngày xưa các chú đã bơi qua để ra trận.

Giờ cây đa đầu làng vẫn còn. Mỗi lần về quê, tôi lại ra ngồi dưới gốc đa. Gió thổi qua, lá reo như có tiếng người gọi: "Về ăn cơm chưa con".

Mẹ Việt Nam Anh Hùng không phải là một danh hiệu trên giấy. Đó là lưng còng gánh cả một dân tộc. Là những bữa cơm chan nước mắt nhưng vẫn chờ. Là sự im lặng kiên cường khi nhận tin dữ. Là bàn tay gầy guộc chắp vá lại quê hương sau chiến tranh.

Đất nước này có được bình yên, là vì có những người mẹ như bà, có những ông, những chú, những người quen đã không tiếc máu xương.

Và chúng tôi, những đứa cháu, chỉ có một việc phải làm: sống cho xứng đáng.