Mẹ Việt Nam anh hùng Lý Thị Sáng

Má Lý Thị Sáng sinh năm 1904 tại Phước Lộc - Long Thành. Năm 1982, sau 78 năm gian truân vất vả, má đã lâm bệnh nặng và qua đời. Người con đầu của má, anh Lý Văn Kiều trước giải phóng từng là cơ sở cách mạng, bị giặc bắt giam hai lần. Ông Kiều lấy vợ là bà Phạm Thị Dẻo, con ruột của má Phạm Thị Dinh. Thời ông Kiều và bà Dẻo mới kết hôn, họ không hề ngờ rằng hai chục năm sau, hai người mẹ thân yêu của họ đều được hưởng vinh dự cao quý, được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Sinh vào đầu thế kỷ 20, má Lý Thị Sáng lớn lên vào thời thực dân Pháp ráo riết thành lập các đồn điền cao su nhằm thu lợi từ nguồn tài nguyên “vàng trắng” của xứ An Nam thuộc địa. Dòng họ má bao đời sống bằng nghề nông. Nghèo khổ, thất học, chính má cũng không thoát khỏi nghiệp cày thuê, cuốc mướn. Năm ngoài 20 tuổi, má về làm bạn với ông Lý Văn Nuôi, công nhân cạo mủ cao su. Vợ chồng má sinh được 6 người con rồi ông Nuôi lâm bệnh nặng và qua đời. Một nách 6 con nhỏ, má đã nếm đủ mùi cay cực để kiếm ra hột gạo nuôi các con khôn lớn.

Đầu những năm 60, Ngô Đình Diệm chia Long Thành thành hai quận là quận Nhơn Trạch và quận Long Thành. Tiếp đó, ngày 17/4/1962, Diệm ban hành sắc lệnh “xây dựng ấp chiến lược toàn miền Nam”. Địch rải quân đóng đồn bót dọc các lộ 17, 19, xây dựng các bãi pháo 105 ly tại Bến Sắn (Phước Thiền) và chi khu Nhơn Trạch. Chúng còn rải chất độc hóa học, phá hại hoa màu, nhằm ép nhân dân phải vào vùng của chúng để thực hiện âm mưu “tát nước bắt cá”. Nhưng quy luật của cuộc sống là “ở đâu có áp bức, ở đó có đấu tranh”. Bất chấp những nỗ lực của địch, phong trào cách mạng ở Long Thành vẫn phát triển rầm rộ. Tháng 6/1962, Huyện ủy Nhơn Trạch - Long Thành mở lớp học quân sự ở xã Phước An, thu hút nhiều thanh niên tham gia. Trong khí thế cách mạng sôi sục ấy, ngày 7/10/1962, người con trai 19 tuổi tên Lý Văn Võ của má Sáng tình nguyện nhập ngũ. Anh trở thành chiến sĩ D 500(1), Quân khu 7. Tiếp đó, năm 1965, anh Lý Văn Thành (sinh năm 1947) cũng thoát ly gia đình làm y tá cho du kích xã Shiph. Hai năm sau, tháng 3/1967, má Sáng lại cho con trai út là Lý Văn Dưỡng lúc đó mới 16 tuổi (sinh năm 1951) gia nhập đội du kích. Có ba người con tham gia cách mạng, gia đình má Sáng trở thành một trong những cơ sở nòng cốt của phong trào địa phương. Má đào hầm bí mật ở góc vườn, ngụy trang kỹ để nuôi giấu các chiến sĩ cách mạng. Nhà có bao nhiêu vườn, đất, má đem trồng rau cải, xà lách, nuôi gà để tiếp tế cho bộ đội, du kích. Đêm đêm được bóng tối yểm trợ, anh em bí mật về nhà má, hái rau nhét đầy bồng rồi lặng lẽ rút êm vào rừng. Cũng như tất cả những bà mẹ có con theo cách mạng, má Sáng một lòng tin yêu cách mạng, hết lòng vì sự nghiệp của các con.

Ba người con hoạt động ở nơi nào má cũng đi thăm, lấy tình mẹ hỗ trợ các anh vượt qua những khó khăn, gian khổ. Và cũng như những bà mẹ sẵn sàng đấu tranh cho nền độc lập của dân tộc, má lần lượt đón nhận về mình những mất mát to lớn, đánh dấu bằng sự kiện hy sinh của ba người con. Anh Lý Văn Dưỡng - đội viên du kích xã Long Đức được đơn vị giao phụ trách súng M.79, trong trận đánh đồn Lộc An ngày 18/3/1968, anh ngã xuống vì một quả đạn pháo của địch rơi trúng nắp hầm bí mật. Hai tháng sau, ngày 5/5/1968, Chuẩn úy Lý Văn Võ hy sinh khi đang cùng đồng đội tiến đánh căn cứ quân sự của địch ở xã Shiph. Như vậy, chỉ riêng đợt tổng tiến công mùa xuân 1968, má Sáng mất hai người con. Đau đớn hơn nữa, là mộ của hai liệt sĩ đều bị bom đạn cày xới, sau đó, bị chúng đem xe san ủi, mất hẳn dấu vết. Anh Lý Văn Thành - y tá xã Shiph bị vướng mìn của lính Thái Lan trong khi đi nhận thuốc điều trị cho đơn vị.

Anh hy sinh ngày 30/12/1970, vừa tròn 23 tuổi. Má Lý Thị Sáng không còn sống đến ngày nhận niềm vinh dự lớn nhất đời má: được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.