Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Ba
Thăm Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Ba – những ký ức còn mãi theo năm tháng.
Trong một buổi tổ chức đi thăm mẹ VNAH, Chi đoàn chúng tôi được dịp ghé thăm mẹ VNAH Nguyễn Thị Ba tại ấp Bình Hạ Tây, xã Thái Mỹ, TP.HCM. Căn nhà nhỏ của bà nằm yên bình giữa vùng quê, không gian giản dị nhưng ấm cúng. Dáng người tuy gầy, mái tóc bạc trắng theo năm tháng, nhưng ánh mắt vẫn hiền hậu và đượm vẻ từng trải. Người ta thường nói, thời gian sẽ làm phai nhạt mọi thứ. Nhưng khi ngồi trước bà, chúng tôi nhận ra có những điều không hề mất đi – chỉ lặng lẽ nằm sâu trong ký ức, chờ một lúc nào đó được gọi tên.
Bà ngồi đó trên chiếc võng đung đưa theo từng nhịp, cùng với đôi bàn tay run run vì tuổi tác. Mọi cử động đều chậm rãi, như thể thời gian với bà không còn vội vã nữa. Chúng tôi cất tiếng hỏi thăm sức khỏe bà, và được bà đáp lại bằng giọng nói trầm, chậm nhưng rõ ràng. Bà kể về những ngày hiện tại của mình – những ngày không có gì đặc biệt, nhưng lại chứa đựng một sự bình yên mà có lẽ phải đi qua rất nhiều giông bão mới có được. Buổi sáng, bà thức dậy sớm. Bữa ăn đơn giản, không cầu kỳ. Có khi bà ngồi trước hiên nhà, nhìn ra con đường nhỏ, nơi người ta qua lại, nơi những đứa trẻ đi học, nơi cuộc sống vẫn tiếp diễn từng ngày. Đôi khi, có người ghé thăm. Những câu chuyện không dài, không sâu, chỉ là vài lời hỏi han. Nhưng với bà, như thế cũng đủ làm ấm lòng.
Được biết bà năm nay đã 91 tuổi, trí nhớ của bà không còn tốt nữa, có những chuyện vừa nói xong đã quên, có những gương mặt quen thuộc cũng đôi lúc trở nên xa lạ. Nhưng kỳ lạ thay, có những ký ức mà thời gian không thể xóa nhòa, đó là ký ức về chồng và con trai. Khi câu chuyện chạm đến những điều ấy, ánh mắt bà thay đổi, không còn là sự bình thản của hiện tại, mà là một khoảng sâu rất xa của quá khứ. Bà không kể nhiều, chỉ vài câu ngắn ngủi. Chồng bà đã hy sinh, rồi sau đó con trai bà cũng ra đi trong chiến đấu. Bà kể cho chúng tôi nghe bằng giọng nói chậm rãi, không có giọt nước mắt và cũng không một lời than vãn. Nhưng chúng tôi cảm nhận được có những nỗi đau không cần diễn tả. Chính sự giản dị trong cách nói của mẹ lại làm cho mọi thứ trở nên nặng hơn, sâu hơn. Đó không phải là nỗi đau của riêng một con người, mà là nỗi đau của cả một thế hệ. Một thế hệ đã sống, đã mất mát, đã hy sinh – để đổi lấy những điều tốt đẹp mà hôm nay chúng ta có được. Tôi nhìn bà, một người vợ đã mất chồng, một người mẹ đã mất con; một người đã đi chiến tranh giờ đây ngồi trước hiên nhà nhìn cuộc sống trôi qua.
Giữa hiện tại và quá khứ, bà như một chiếc cầu nối. Ở đó, ký ức không ồn ào, không dữ dội, mà lặng lẽ tồn tại – như một phần không thể tách rời của cuộc đời. Sau những phút lắng lại, câu chuyện trở về với những điều giản dị hơn. Bà nói về cuộc sống bây giờ – về sự yên bình, về việc không còn chiến tranh, về việc con cháu được học hành. Những điều mà với nhiều người là hiển nhiên, nhưng với bà, đó là niềm vui. Bà không nói về sự hy sinh như một điều lớn lao, cũng không nhắc đến mình như một người đặc biệt.
Khi rời khỏi căn nhà nhỏ ấy, tôi mang theo một cảm giác khó gọi tên. Có điều gì đó lắng lại rất sâu, người ta thường nhắc đến hai chữ “anh hùng” bằng những lời trang trọng. Nhưng ở mẹ Nguyễn Thị Ba, tôi không thấy sự hào nhoáng của những danh xưng, mà cái tôi chỉ thấy một người mẹ – rất đỗi bình thường – đã sống một cuộc đời không bình thường. Một người mẹ mà ký ức vẫn còn ở lại, dù thời gian đã đi qua gần hết một đời người. Và có lẽ, chính sự lặng lẽ ấy mới là điều khiến hình ảnh của một Mẹ Việt Nam Anh hùng trở nên lớn lao hơn bất kỳ lời ca ngợi nào.
